Նիկոլայ Վիկտորի Բասկովը ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ։ Ռուս էստրադային և օպերային երգիչ, կոմպոզիտոր, հեռուստահաղորդավար, կինոդերասան

ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2009), Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ , ՌԴ-ի «Ոսկե գոլ» և «Նատուրալ բլոնդ» տիտղոսների ամենակարևոր ստանողը։ Բասկովի ընտանիքում հայկական կապեր չկան, սակայն նրա կարիերան կապված է հայկական մշակույթի հետ՝ հաճախակի այցերով, համերգներով և հայ արտիստների հետ համագործակցություններով։ 2016 թվականին Երևանում համերգ է ունեցել Ռիտա Սարգսյանի հովանու ներքո՝ «Կանայք» թեմայով, որտեղ հանդես է եկել հայկական երգերով, ինչպես նաև «Մայր Արցախ» հիմնադրամի բարերար է, աջակցելով հայկական հիմնադրամներին և երեխաներին։ 2019 թվականին Երևանում է եղել «Նշան» փառատոնի ժյուրի անդամ, 2020 թվականին՝ «Մայր Արցախ»-ի համերգին, որտեղ հայկական հերոսներին է նվիրել։ 2023 թվականին Երևանում համերգ է ունեցել «Գոլден» թատրոնում, 2024 թվականին՝ «Շնորհավոր ծնունդդ» համերգով, որտեղ կատարել է հայկական հիթեր, ինչպես «Ես քեզ սիրում եմ»։ Բասկովի հայկական կապերը հաճախ քննադատվում են որպես PR, սակայն նրա համերգները հանդիսատեսին հաճույք են պատճառում, իսկ հայկական ժողովրդին՝ հպարտության զգացում՝ ռուս արտիստի կողմից հայ մշակույթի հարգանքի արտահայտման միջոցով։

### Русский
Известен поддержкой Арцаха и Армении

Николай Викторович Басков родился 15 октября 1976 года в Москве, СССР. Российский эстрадный и оперный певец, композитор, телеведущий, киноактёр, народный артист РФ (2009), народный артист Украины , обладатель титулов «Золотой голос России» и «Натуральный блондин». У Баскова нет армянских корней, однако его карьера тесно связана с армянской культурой через частые визиты, концерты и сотрудничество с армянскими артистами. В 2016 году в Ереване дал концерт под покровительством первой леди Армении Риты Саргсян, посвящённый женщинам, где исполнил армянские песни, а также является благотворителем фонда «Мать Арцах», помогая армянским детям и беженцам. В 2019 году был членом жюри фестиваля «Знак» в Ереване, в 2020 году выступил на концерте «Мать Арцах», посвятив армянским героям. В 2023 году дал концерт в «Голден» театре Еревана, в 2024 году — «С днём рождения» с армянскими хитами, такими как «Я тебя люблю». Армянские связи Баскова часто критикуют как PR, но его концерты приносят радость зрителям, а армянам — гордость за уважение к армянской культуре со стороны русского артиста.

### English
Supporter of Artsakh and Armenia

Nikolai Viktorovich Baskov was born on October 15, 1976, in Moscow, USSR. A Russian pop and opera singer, composer, TV host, and actor, he is a People’s Artist of Russia (2009) and People’s Artist of Ukraine, known as the “Golden Voice of Russia” and “Natural Blonde.” Baskov has no Armenian roots, but his career is connected to Armenian culture through frequent visits, concerts, and collaborations with Armenian artists. In 2016, he performed in Yerevan under the patronage of Armenia’s First Lady Rita Sargsyan, dedicating the event to women and singing Armenian songs, and is a benefactor of the “Mother Artsakh” foundation, aiding Armenian children and refugees. In 2019, he was a jury member at the “Sign” festival in Yerevan, in 2020 at the “Mother Artsakh” concert, honoring Armenian heroes. In 2023, he held a concert at Yerevan’s “Golden” theater, and in 2024, a “Happy Birthday” show with Armenian hits like “I Love You.” Baskov’s Armenian ties are often criticized as PR, but his performances bring joy to audiences and pride to Armenians for a Russian artist’s respect toward Armenian culture.

Նիկոլայ Ռաֆայելի Արությունովը մահացել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մոսկվայում։ Հայազգի ռուս երգիչ, երգահան, բլյուզ և ռոք երաժիշտ էր, «Լիգա բլյուզա», «Funky Soul», «Արությունով & Quorum» և այլ խմբերի վոկալիստ։

Նա ծնվել էր Մոսկվայում հայկական ծագմամբ ընտանիքում (Տեր-Հարությունյան), և նրա պապը՝ Նժդեհը, հաստատվել էր Մոսկվայում Հայոց ցեղասպանությունից հետո։

11 տարեկանից երգել է դպրոցական ռոք խմբում։ 1979 թվականին հիմնել է «Լիգա բլյուզա» խումբը, որտեղ եղել է վոկալիստ, երգահան և տեքստերի մի մասի հեղինակ։ Խումբը հայտնի էր երկլեզու ձևաչափով՝ անգլերեն բլյուզային ստանդարտներ և ռուսերեն բլյուզ-ռոք երգեր։ Ամենահայտնի երգերն են՝ «Արձակիր ձեռքերս», «Հուլիսյան բլյուզ», «Ձեր դուստրը»։ Խումբը գոյատևել է մինչև 1999 թվականը՝ թողարկելով երկու LP, երեք CD և մեկ DVD։ 1990 թվականին խումբը ելույթ է ունեցել Երևանի Մարզահամերգային համալիրում։

1997 թվականին Դմիտրի Չետվերգովի հետ ստեղծել է «Չետվերգ Արությունովա» անսամբլը, որը մինչև 2001 թվականը կատարել է 70-ականների ամերիկյան և անգլիական հարդ ռոք։ 2001 թվականին սկսել է ֆանկի նախագիծ, որն ավարտվել է «Nikolay Arutyunov & Funky Soul» խմբի ստեղծմամբ (2005)։ 2014-2018 թվականներին եղել է «Arutyunov & Quorum» խմբի վոկալիստ՝ կատարելով բրիտանական դասական և 70-ականների պրոգրեսիվ ռոք։ Այս խումբը թողարկել է երկու DVD և մեկ ձայնասկավառակ։

2004-2012 թվականներին ելույթներ է ունեցել Մինսկում «Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians» նախագծով՝ բելառուսական «Կրամա» խմբի երաժիշտների հետ։ Երգել է երեք լեզվով՝ անգլերեն (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), ռուսերեն («Լիգա բլյուզա»-ի երգեր) և բելառուսերեն («Կրամա»-ի երգեր)։ 2013 թվականին թողարկվել է «Live in Minsk» ձայնասկավառակը։ 2006 թվականին եղել է անգլիական The Booze Band-ի վոկալիստ՝ Մոսկվայում մի քանի համերգներով։

Արությունովը համագործակցել է բազմաթիվ արվեստագետների հետ, այդ թվում՝ 1992 թվականին մասնակցել է «E.S.T.» խմբի «We’ll Be Back» երգի տեսահոլովակի ձայնագրությանը՝ Նիկոլայ Նոսկովի, Վալերի Կիպելովի և այլոց հետ։ Նրա մահը կորոնավիրուսային վարակի հետևանք էր։ Արությունովի երաժշտական ժառանգությունը նշանակալի ներդրում է հայ և ռուս բլյուզ-ռոք երաժշտության մեջ։

### Русский

Мастер армяно-русского блюз-рока 

Николай Рафаэлович Арутюнов умер 22 сентября 2021 года в Москве. Армяно-русский певец, композитор, блюз- и рок-музыкант, вокалист групп «Лига блюза», «Funky Soul», «Арутюнов & Quorum» и других. Родился в Москве в армянской семье (Тер-Арутюнян), его дед Нждех обосновался в Москве после Геноцида армян.

С 11 лет пел в школьной рок-группе. В 1979 году основал группу «Лига блюза», где был вокалистом, композитором и автором части текстов. Группа отличалась двуязычным форматом: половина репертуара состояла из англоязычных блюзовых стандартов, а половина — из русскоязычных блюз-рок песен. Среди известных песен — «Отпусти мои руки», «Июльский блюз», «Ваша дочь». Группа существовала до 1999 года, выпустив два LP, три CD и один DVD. В 1990 году «Лига блюза» выступила в Ереванском спортивно-концертном комплексе.

В 1997 году вместе с гитаристом Дмитрием Четверговым создал ансамбль «Четверг Арутюнова», исполнявший хард-рок 70-х годов до 2001 года. В 2001 году начал фанк-проект, который в 2005 году привёл к созданию группы «Nikolay Arutyunov & Funky Soul». В 2014–2018 годах пел в группе «Arutyunov & Quorum», специализировавшейся на британской классике и прогрессивном роке 70-х, выпустив два DVD и один альбом.

В 2004–2012 годах выступал в Минске с проектом «Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians» совместно с музыкантами белорусской группы «Крама». Пел на трёх языках: английском (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), русском (песни «Лиги блюза») и белорусском (песни «Крамы»). В 2013 году вышел альбом «Live in Minsk». В 2006 году был вокалистом английской группы The Booze Band, выступавшей в Москве.

Арутюнов активно сотрудничал с другими артистами, включая участие в записи и съёмках клипа «We’ll Be Back» группы «E.S.T.» в 1992 году с Николаем Носковым, Валерием Кипеловым и другими. Умер от последствий коронавирусной инфекции. Музыкальное наследие Арутюнова — значимый вклад в армянскую и русскую блюз-рок культуру.

### English

Master of Armenian-Russian Blues-Rock 

Nikolay Rafaelovich Arutyunov died on September 22, 2021, in Moscow. An Armenian-Russian singer, composer, and blues and rock musician, he was the vocalist for bands such as “Liga Blyuza,” “Funky Soul,” “Arutyunov & Quorum,” and others. Born in Moscow to an Armenian family (Ter-Harutyunyan), his grandfather Nzhdeh settled in Moscow after the Armenian Genocide.

He began singing in a school rock band at age 11. In 1979, he founded “Liga Blyuza,” where he served as vocalist, composer, and co-author of lyrics. The band was known for its bilingual format, with half its repertoire consisting of English blues standards and the other half Russian blues-rock songs. Notable tracks include “Let Go of My Hands,” “July Blues,” and “Your Daughter.” The band existed until 1999, releasing two LPs, three CDs, and one DVD. In 1990, they performed at the Yerevan Sports and Concert Complex.

In 1997, with guitarist Dmitry Chetvergov, he formed the ensemble “Chetvergov Arutyunova,” which performed American and British hard rock from the 1970s until 2001. In 2001, he started a funk project that led to the creation of “Nikolay Arutyunov & Funky Soul” in 2005. From 2014 to 2018, he sang with “Arutyunov & Quorum,” focusing on British classics and 1970s progressive rock, releasing two DVDs and one album.

From 2004 to 2012, he performed in Minsk with the project “Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians” alongside musicians from the Belarusian band “Krama.” He sang in three languages: English (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), Russian (“Liga Blyuza” songs), and Belarusian (“Krama” songs). In 2013, the album “Live in Minsk” was released. In 2006, he was the vocalist for the English band The Booze Band, performing several concerts in Moscow.

Arutyunov collaborated with many artists, including participating in the recording and video shoot for “We’ll Be Back” by the band “E.S.T.” in 1992 alongside Nikolay Noskov, Valery Kipelov, and others. He died from complications of a coronavirus infection. Arutyunov’s musical legacy is a significant contribution to Armenian and Russian blues-rock culture.

Էդուարդ Զավենի Շախիկյանը ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ և երգիչ է, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2014), Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1988)։ 2000 թվականից երգում է Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Ազգային պետական ակադեմիական երգչախմբում որպես բարիտոն։

1959-1969 թվականներին սովորել է Ջոն Կիրակոսյանի անվան թիվ 20 դպրոցում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի քանդակագործության ֆակուլտետը։ Քանդակագործությամբ զբաղվում է 1970 թվականից։ Նրա արվեստին բնորոշ են ոճի նուրբ զգացողությունը և դեկորատիվ պլաստիկան։ Նրա ստեղծագործությունները ներառում են պատմական թեմաներ և ժամանակակիցների հոգեբանական դիմանկարներ։ Առավել գնահատում է ՀՀ կենտրոնական բանկի մոտ տեղադրված հայկական դրամի հուշարձանը և Դրամատիկական թատրոնի առջև գտնվող «Նարդի խաղացող» քանդակը։

Շախիկյանի աշխատանքները պահվում են Հայաստանի, ԱՊՀ երկրների, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահի, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի, Իտալիայի, Շվեյցարիայի, Ֆրանսիայի, Հունաստանի, Ռուսաստանի, Ճապոնիայի, Կանադայի, Հունգարիայի, Էստոնիայի մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա «Ազնավուր» քանդակը գտնվում է Շառլ Ազնավուրի հավաքածուում։ 2001 թվականին Եվրախորհրդի շենքում (Ստրասբուրգ) տեղադրվել է նրա «Թամադա» քանդակը, իսկ ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ին նվիրել է «Խորհրդավոր ընթրիք» աշխատանքը։ 2013 թվականին ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության բակում տեղադրվել է «Պատվո հուշարձան փրկության նվիրյալներին»։

Նա մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների Հայաստանում, ԱՊՀ երկրներում և արտերկրում, այդ թվում՝ Համաշխարհային դանթեական բիենալեին Իտալիայում։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել 2002 և 2015 թվականներին Երևանում։ Պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով (2010), ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով և Ֆլորենցիայում խմբակային ոսկե մեդալով (1988)։

### Русский

История и современные портреты

Эдуард Завенович Шахикян родился 21 сентября 1950 года в Ереване. Армянский скульптор и певец, заслуженный художник Армении (2014), член Союза художников Армении (1988). С 2000 года поёт (баритон) в Национальном государственном академическом хоре под руководством Ованеса Чекиджяна.

В 1959–1969 годах учился в ереванской школе № 20 имени Джона Киракосяна. В 1978 году окончил факультет скульптуры Ереванского художественно-театрального института. Занимается скульптурой с 1970 года. Его искусству присущи тонкое чувство стиля и декоративная пластика. Работы Шахикяна охватывают исторические сюжеты и психологические портреты современников. Среди наиболее ценимых им самим работ — памятник армянскому драму у здания Центрального банка Армении и скульптура «Игрок в нарды» перед Драматическим театром.

Многие его произведения хранятся в галереях Армении, стран СНГ, Третьяковской галерее в Москве, а также в частных коллекциях США, Италии, Швейцарии, Франции, Греции, России, Японии, Канады, Венгрии и Эстонии. Скульптура «Азнавур» находится в коллекции Шарля Азнавура. В 2001 году скульптура «Тамада» была установлена в здании Совета Европы в Страсбурге, а президент Армении Роберт Кочарян подарил папе римскому Иоанну Павлу II работу «Тайная вечеря». В 2013 году во дворе Министерства по чрезвычайным ситуациям Армении установлен «Памятник чести спасателям».

Шахикян участвовал в многочисленных республиканских, всесоюзных и зарубежных выставках, включая Всемирную дантовскую биеннале в Италии. Персональные выставки прошли в Ереване в 2002 и 2015 годах. Награждён медалью Мовсеса Хоренаци (2010), золотой медалью Министерства культуры Армении и групповой золотой медалью во Флоренции (1988).

### English

History and Contemporary Portraits 

Eduard Zavenovich Shakhikyan was born on September 21, 1950, in Yerevan. An Armenian sculptor and singer, he is a Merited Artist of Armenia (2014) and a member of the Artists’ Union of Armenia (1988). Since 2000, he has been a baritone in the National Academic Choir led by Hovhannes Chekijyan.

From 1959 to 1969, he studied at Yerevan’s School No. 20 named after John Kirakosyan. In 1978, he graduated from the sculpture department of the Yerevan Art and Theater Institute. He has been engaged in sculpture since 1970. His art is characterized by a refined sense of style and decorative plasticity, blending historical themes with psychological portraits of contemporaries. Among his most valued works are the monument to the Armenian dram near the Central Bank of Armenia and the “Backgammon Player” sculpture in front of the Dramatic Theater.

Many of his works are held in galleries in Armenia, CIS countries, Moscow’s Tretyakov Gallery, and private collections in the USA, Italy, Switzerland, France, Greece, Russia, Japan, Canada, Hungary, and Estonia. His sculpture “Aznavour” is part of Charles Aznavour’s collection. In 2001, his “Tamada” sculpture was installed at the Council of Europe in Strasbourg, and President Robert Kocharyan gifted Pope John Paul II his work “The Last Supper.” In 2013, the “Monument of Honor to Rescuers” was erected in the courtyard of Armenia’s Ministry of Emergency Situations.

Shakhikyan has participated in numerous republican, all-Union, and international exhibitions, including the Dante Biennale in Italy. He held solo exhibitions in Yerevan in 2002 and 2015. He was awarded the Movses Khorenatsi Medal (2010), the Gold Medal of Armenia’s Ministry of Culture, and a group gold medal in Florence (1988).

2024 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ Բելգիայում – Մահացել  է Զառա Հայկի  Տոնիկյանը – էստրադային ջազ երգչուհի ։

Երաժշտական գործունեությունն սկսել է 1970-ական թվականներին։ 1974 թ. Չեխիայում առաջինն է Հայաստանը ներկայացրել էստրադային երգի երիտասարդ կատարողների միջազգային մրցույթում և հաղթել։ Աշխատել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած ջազ նվագախմբում։ Հանդես է եկել Մոսկվայի հեռուստատեսության «Գոլուբոյ օգոնյոկ»-ներում և ռուս երգչուհի Ալլա Պուգաչովայի հետ ներկայացրել խորհրդային էստրադան Կենտրոնական հեռուստատեսությունում նկարահանված սովետա-շվեդական ծրագրում՝ Առնո Բաբաջանյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Արամ Սաթյանի և այլ կոմպոզիտորների երգերով։
1992 թվականից բնակվել ու ստեղծագործել է Բելգիայում։ Բելգիա տեղափոխվելուց հետո առաջին մենահամերգը ունեցել է 1994 թվականին, Կորտրեյկ քաղաքի ջազ-ակումբում։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ հայտնի բեմերում, մասնակցել մի շարք փառատոների։

10 сентября 2024 года в Бельгии скончалась Зара Айки Тоникян — эстрадно-джазовая певица.  Свою музыкальную деятельность начала в 1970-х годах.  В 1974 году  В Чехии  первой представила Армению на международном конкурсе молодых эстрадных исполнителей и победила.  Работала в джаз-оркестре под руководством Константина Орбеляна.  Она выступал в программе «Голубой огонек» московского телевидения и представила  советскую эстраду вместе с российской певицей Аллой Пугачевой в советско-шведской программе, снятой на Центральном телевидении с песнями Арно Бабаджаняна, Роберта Амирханяна, Арама Сатяна и других композиторов.
С 1992 года жила и работал в Бельгии.  После переезда в Бельгию в 1994 году она дала свой первый сольный концерт в джаз-клубе Кортрейка.  Она выступала с концертами на многих известных сценах мира, участвовала в ряде фестивалей.

On September 10, 2024, in Belgium – Zara Hayki Tonikyan – pop jazz singer, died. She began her musical career in the 1970s. In 1974, she was the first to represent Armenia at the international competition of young pop performers in the Czech Republic and won. She worked in a jazz orchestra under the direction of Konstantin Orbelyan. She performed in the Blue Light program on Moscow television and represented the Soviet stage together with the Russian singer Alla Pugacheva in a Soviet-Swedish program filmed on Central Television with songs by Arno Babajanyan, Robert Amirkhanyan, Aram Satyan and other composers. Since 1992, she has lived and worked in Belgium. After moving to Belgium in 1994, she gave her first solo concert at the Kortrijk Jazz Club.  She has performed concerts on many famous stages around the world and participated in a number of festivals.

1997 թվականի օգօստոսի 31-ին Օդեսայում մահացել է է Արթուր (Հարություն) Մկրտիչի Այդինյանը՝ օպերային երգիչ, տենոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1960 թ.)։ 

Չնայած այն հանգամանքին, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վիրավորվելու հետևանքով կորցրել է տեսողությունը, բացի Հայաստանից, ելույթ է ունեցել ԽՍՀՄ հանրապետություններում և արտերկրում՝ կատարել է ռոմանսներ, արիաներ, էստրադային երգեր, երգել է 8 լեզուներով։ .   Կյանքի վերջին տարիներին երգել է Օդեսայի օպերայում, որտեղ էլ մահացել է։

15 августа 1923 года в Салониках (Греция)- родился Артур (Арутюн) Мкртичевич Айдинян- оперный певец, тенор, народный артист Арм ССР (1960). Несмотря на то, что в результате ранения в годы Второй Мировой потерял зрение кроме Армении выступал в республиках СССР и  за рубежом- исполнял романсы, арии, эстрадные песни, пел на 8 языках.  В последние годы жизни пел в Одесской опере где и скончался.

On August 15, 1923, in Thessaloniki (Greece), Arthur (Harutyun) Mkrtich Aydinyan was born – an opera singer, tenor, People’s Artist of the Armenian SSR (1960). Despite the fact that as a result of injury during the Second World War he lost his sight, in addition to Armenia, he performed in the republics of the USSR and abroad – he performed romances, arias, pop songs, sang in 8 languages. In the last years of his life, he sang at the Odessa Opera, where he died.

2018 թ-ի օգոստոսի 30-ին  – մահացել է  Իոսիֆ Դավիդի Կոբզոնը –  իր ողջ կյանքի ընթացքում եղել է հայ ժողովրդի հավատարիմ բարեկամը, արժանացել է ՀՀ պետական մրցանակների

ծանոթ ու ընկերացել է բազմաթիվ հայ կոմպոզիտորների, մասնավորապես՝ Ալեքսանդր Դոլուխանյանի հետ, Միքայել Թարիվերդիև, Առնո Բաբաջանյան, Ալեքսեյ Եքիմյան, Գեորգի Մովսեսյան, Կոնստանտին Օրբելյան, Գեորգի Գարանյան և շատ ուրիշներ։  Սպիտակի երկրաշարժից հետո հայ ժողովրդի ողբերգությունը հոգեհարազատ է ընդունել, մարդասիրական օգնություն է հավաքել, երկար տարիներ երկրաշարժի տարելիցին եկել է Սպիտակ և համերգ տվել.

30 августа  года- скончался  Иосиф Давыдович Кобзон- На протяжении всей жизни Кобзон был верным другом армянского народа, был удостоен государственных наград Республики Армения, был знаком и дружил со многими композиторами-армянами, в частности, с Александром Долуханяном, Микаэлом Таривердиевым, Арно Бабаджаняном, Алексеем Экимяном, Георгием Мовсесяном, Константином  Орбеляном, Георгием Гараняном и многими другими. Очень близко к сердцу принял трагедию армянского народа  после Спитакского землетрясения-  собирал и направлял гуманитарную помощь , в течение многих лет в годовщину землетрясения приезжал в Спитак и выступал с концертом.

30/08/2018- died Joseph Davyd Kobzon was born – Throughout his life Kobzon was a true friend of the Armenian people, was awarded state awards of the Republic of Armenia, was acquainted and was friends with many Armenian composers, in particular, with Alexander Dolukhanyan, Mikael Tariverdiev, Arno Babajanyan, Alexey Ekimyan, Georgi Movsesyan, Konstantin Orbelyan, Georgi Garanyan and many others. He took the tragedy of the Armenian people after the Spitak earthquake very close to his heart – he collected and sent humanitarian aid, for many years on the anniversary of the earthquake he came to Spitak and gave a concert.

1980 թվականի հունիսի 26-ին, Երևանում ծնվել է Աննա Խաչատրյանը, հայ հայտնի էստրադային երգչուհի, ում ձայնն ու կատարումները գերել են հայ և միջազգային լսարաններին։ Նրա երաժշտական ճանապարհը նշանավորվել է բազմաթիվ մրցանակներով, միջազգային հյուրախաղերով և հայկական մշակույթը ներկայացնող ստեղծագործություններով։

Աննա Խաչատրյանը 1997 թվականին ավարտել է Երևանի Ն. Աղբալյանի անվան թիվ 19 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 2002 թվականին՝ Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանի անգլերեն և իսպաներեն բաժինը։ Երաժշտական կարիերան սկսել է վաղ տարիքից։ 1999 թվականին նա դարձել է Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբի մեներգչուհի։ 2000-2001 թվականներին երգել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում, իսկ 2004-2008 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայում՝ որպես մեներգչուհի։ Նրա ելույթները ներառել են մենահամերգներ ԱՄՆ-ում, Իրանում, Լիբանանում և Հայաստանում, ինչպես նաև հյուրախաղեր Ռուսաստանում, Իտալիայում, Ղազախստանում, Իսպանիայում և այլ երկրներում։

Աննան ակտիվորեն մասնակցել է միջազգային մրցույթ-փառատոներին։ 1998 թվականին նա մրցանակներ է նվաճել Բուլղարիայի «Զոլոտոյ Դիսկ» փառատոնում, 2000 թվականին՝ Ղազախստանի «Ասիայի ձայն» և Ուկրաինայի «Սլավյանսկի Բազար» մրցույթներում, 2001 թվականին՝ Չեխիայի «Յունիվերսթալենտ» և Զրենյանիկի երգի միջազգային մրցույթներում՝ արժանանալով առաջին մրցանակների և հատուկ դիպլոմի։ 2005 թվականին Իտալիայի «Աշխարհի երգը» և 2006 թվականին Նովոռոսիյսկի «Մորսկոյ Ուզել» մրցույթներում նա կրկին նվաճել է առաջին և գլխավոր մրցանակներ։ 2002 թվականին Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ Աննան ճանաչվել է «Տարվա լավագույն երգչուհի»։

**Հայաստանի հետ կապված փաստեր**
Աննա Խաչատրյանի ստեղծագործական ուղին խորապես կապված է հայկական մշակույթի հետ։ Նրա երգերը, ինչպիսիք են «Իմ Անի», «Երևան», «Հայաստան աշխարհ» և «Սուրբ Սարգիս», նվիրված են հայրենիքին, հայկական պատմությանն ու ավանդույթներին։ Այս երգերը արտացոլում են հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ժառանգությունը։ Նրա «Երևան» և «Հայաստան աշխարհ» տեսահոլովակները ներկայացնում են Հայաստանի մայրաքաղաքի գեղեցկությունն ու հայ ժողովրդի ոգին։ Աննան իր ելույթներով Հայաստանը ներկայացրել է միջազգային բեմերում՝ Իրանի հայկական համայնքի առաջ, Լիբանանում և ԱՄՆ-ի հայաշատ քաղաքներում, ինչպիսիք են Լոս Անջելեսը և Գլենդելը, որտեղ նրա համերգները մեծ ոգևորությամբ են ընդունվել հայ սփյուռքի կողմից։ Նրա ձայնասկավառակները, ինչպիսիք են «Կարոտ»-ը և «Տարան, տարան»-ը, ներառում են հայկական ժողովրդական մեղեդիների ժամանակակից մշակումներ՝ ընդգծելով հայ երաժշտության յուրահատկությունը։ Աննայի ելույթները Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայում և Երգի պետական թատրոնում նպաստել են հայկական էստրադային արվեստի զարգացմանը։ Նրա մասնակցությունը Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխությանը և «Տարվա լավագույն երգչուհի» մրցանակը վկայում են Հայաստանի երաժշտական հանրության կողմից նրա տաղանդի ճանաչման մասին։

Աննայի ստեղծագործությունները ներառում են ձայնասկավառակներ՝ «Կարոտ», «Դեպի վեր», «Տարան, տարան», և տեսահոլովակներ՝ «Ձյուն», «Իմ Անի», «Երևան», «Ես ու դու», «Նուբարի բոյը», «Հայաստան աշխարհ», «Տոնածառ ջան տոնածառ», «Երևանյան մեղեդի», «Սուրբ Սարգիս», «Կարոտ» և այլն։ Նրա երգերը հաճախ արտացոլում են հայկական հոգևոր և մշակութային արժեքները՝ միաժամանակ համադրելով ժամանակակից էստրադային ոճեր։

Աննա Խաչատրյանի երաժշտությունը կամուրջ է հայկական ավանդույթների և ժամանակակից արվեստի միջև։ Նրա միջազգային ելույթները և մրցանակները նպաստել են հայկական երաժշտության ճանաչմանը աշխարհում, իսկ նրա հայրենասիրական երգերն ու տեսահոլովակները ամրապնդել են հայ ժողովրդի մշակութային ինքնությունը։



—

### Русский

**Звезда Армянской Эстрады

26 июня 1980 года, в Ереване (in Yerevan) родилась Анна Хачатрян, известная армянская эстрадная певица, чей голос и выступления покорили армянскую и международную публику. Её музыкальный путь отмечен множеством наград, международными гастролями и произведениями, представляющими армянскую культуру.

Анна Хачатрян окончила в 1997 году среднюю школу №19 им. Н. Ағбаляна в Ереване, а в 2002 году — Ереванский государственный лингвистический университет им. В. Брюсова по специальности английский и испанский языки. Музыкальную карьеру она начала в ю ном возрасте. В 1999 году она стала солисткой Государственного джазового оркестра Армении. В 2000–2001 годах выступала в Государственном театре песни Армении, а с 2004 по 2008 год работала солисткой Армянской государственной филармонии. Её концерты включали сольные выступления в США, Иране, Ливане и Армении, а также гастроли в России, США, Италии, Казахстане, Испании и других странах.

Анна активно участвовала в международных конкурсах и фестивалях. В 1998 году она получила награды на фестивале «Золотой диск» в Болгарии, в 2000 году — на конкурсах «Азия даусы» в Казахстане и «Славянский базар» в Украине, в 2001 году — на фестивалях «Юниверсталент» в Чехии и международном конкурсе песни в Зренянике, завоевав первые премии и специальный диплом. В 2005 году на конкурсе «Песня мира» в Италии и в 2006 году на фестивале «Морской узел» в Новороссийске она вновь получила первые и главные награды. В 2002 году на Национальной музыкальной премии Армении Анна была признана «Лучшей певицей года».

**Факты, связанные с Арменией**
Творческий путь Анны Хачатрян тесно связан с армянской культурой. Её песни, такие как «Им Ани», «Ереван», «Армения-мир» и «Сурб Саргис», посвящены родине, армянской истории и традициям. Эти произведения отражают духовное и культурное наследие армянского народа. Её видеоклипы «Ереван» и «Армения-мир» представляют красоту столицы Армении и дух армянского народа. Анна представляла Армению на международных сценах, выступая перед армянскими общинами в Иране, Ливане и в городах США с большим армянским населением, таких как Лос-Анджелес и Глендейл, где её концерты встречали с большим воодушевлением. Её альбомы, включая «Караот» и «Таран, таран», содержат современные обработки армянских народных мелодий, подчёркивая уникальность армянской музыки. Выступления Анны в Армянской государственной филармонии и Государственном театре песни способствовали развитию армянского эстрадного искусства. Её участие в Национальной музыкальной премии Армении и награда «Лучшая певица года» свидетельствуют о признании её таланта армянским музыкальным сообществом.

Среди её работ — альбомы «Караот», «К вершинам», «Таран, таран» и видеоклипы «Снег», «Им Ани», «Ереван», «Я и ты», «Рост Нубара», «Армения-мир», «Ёлочка, ёлка», «Ереванская мелодия», «Сурб Саргис», «Караот» и другие. Её песни часто отражают армянские духовные и культурные ценности, сочетая их с современными эстрадными стилями.

Музыка Анны Хачатрян служит мостом между армянскими традициями и современным искусством. Её международные выступления и награды способствовали популяризации армянской музыки в мире, а патриотические песни и видеоклипы укрепили культурную идентичность армянского народа.



—

### English

**Star of Armenian Pop Music

June 26, 1980, in Yerevan – Anna Khachatryan, a renowned Armenian pop singer, was born. Her voice and performances have captivated both Armenian and international audiences. Her musical journey is marked by numerous awards, international tours, and works that represent Armenian culture.

Anna Khachatryan graduated in 1997 from Yerevan’s N. Aghbalyan School No. 19 and in 2002 from the Yerevan State Linguistic University named after V. Bryusov, majoring in English and Spanish. She began her musical career at a young age. In 1999, she became a soloist with the Armenian State Jazz Orchestra. From 2000 to 2001, she performed at the Armenian State Song Theatre, and from 2004 to 2008, she worked as a soloist with the Armenian State Philharmonic. Her concerts included solo performances in the USA, Iran, Lebanon, and Armenia, as well as tours in Russia, the USA, Italy, Kazakhstan, Spain, and other countries.

Anna actively participated in international competitions and festivals. In 1998, she won awards at the “Golden Disc” festival in Bulgaria; in 2000, at the “Voice of Asia” in Kazakhstan and “Slavianski Bazaar” in Ukraine; in 2001, at the “Universtalent” in the Czech Republic and the Zrenjanin International Song Contest, earning first prizes and a special diploma. In 2005, she won at the “Song of the World” in Italy, and in 2006, at the “Sea Knot” festival in Novorossiysk, securing first and grand prizes. In 2002, she was named “Best Female Singer of the Year” at the Armenian National Music Awards.

**Facts Related to Armenia**
Anna Khachatryan’s creative path is deeply tied to Armenian culture. Her songs, such as “My Ani,” “Yerevan,” “Armenia-World,” and “Surb Sargis,” are dedicated to her homeland, Armenian history, and traditions. These works reflect the spiritual and cultural heritage of the Armenian people. Her music videos “Yerevan” and “Armenia-World” showcase the beauty of Armenia’s capital and the spirit of the Armenian nation. Anna has represented Armenia on international stages, performing for Armenian communities in Iran, Lebanon, and US cities with large Armenian populations, such as Los Angeles and Glendale, where her concerts were met with great enthusiasm. Her albums, including “Karot” and “Taran, Taran,” feature modern arrangements of Armenian folk melodies, highlighting the uniqueness of Armenian music. Her performances at the Armenian State Philharmonic and the State Song Theatre have contributed to the development of Armenian pop music. Her participation in the Armenian National Music Awards and the “Best Female Singer of the Year” award testify to her recognition by Armenia’s musical community.

Her discography includes albums “Karot,” “To the Heights,” and “Taran, Taran,” and music videos such as “Snow,” “My Ani,” “Yerevan,” “You and I,” “Nubar’s Height,” “Armenia-World,” “Dear Christmas Tree,” “Yerevan Melody,” “Surb Sargis,” “Karot,” and others. Her songs often reflect Armenian spiritual and cultural values while blending contemporary pop styles.

Anna Khachatryan’s music serves as a bridge between Armenian traditions and modern art. Her international performances and awards have promoted Armenian music worldwide, while her patriotic songs and music videos have strengthened the cultural identity of the Armenian people.