Յուրի Սուրենի Մինասյանը ծնվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Թբիլիսիում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ քանդակագործ է, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2015)։

1963 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1969 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1970 թվականից դասավանդում է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում։ Նրա կոմպոզիցիաները առանձնանում են հայ քանդակագործության ավանդույթների հարազատությամբ, որտեղ համատեղվում են պլաստիկայի նրբությունը, ձևի հստակությունը և թեմատիկ խորությունը։ Մինասյանը ստեղծել է հուշարձաններ, դիմաքանդակներ և դեկորատիվ աշխատանքներ, որոնք արտացոլում են հայ պատմության, մշակույթի և ժամանակակից կյանքի թեմաները։ Նրա աշխատանքները պահվում են Հայաստանի թանգարաններում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, արտասահմանյան մի քանի պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։ 1969 թվականից մասնակցում է հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների, մրցույթներում արժանացել է մրցանակների։ Նրա ստեղծագործություններից են՝ «Ալեքսանդր Գրիբոեդով» հուշարձանը (1967), «Ուսուցիչ» հուշարձանը (1967), «Սպասում» (1973), «Անմահություն» (1977), «Գարնանային երթ» (1975), «Ատոմային դար» (1974), «Իսրայել Օրի» (1978) և այլն։ Մահացել է 2024 թվականի հունիսի 2-ին։ Յուրի Մինասյանի արվեստը կարևոր ներդրում է հայ քանդակագործության մեջ, որտեղ նա պահպանել է ավանդույթները՝ հարստացնելով ժամանակակից ձևերով։

### Русский
Армянский скульптор

Юрий Суренович Минасян родился 12 октября 1942 года в Тбилиси, Грузинская ССР, СССР. Армянский скульптор, заслуженный деятель искусств Армении (2015). В 1963 году окончил Ереванское художественное училище, в 1969 году — Ереванский художественно-театральный институт. С 1970 года преподаёт в Ереванском художественном училище. Его композиции отличаются родством с традициями армянской скульптуры, где сочетаются тонкая пластика, ясность формы и глубина тематики. Минасян создавал памятники, портретные бюсты и декоративные работы, отражающие темы армянской истории, культуры и современной жизни. Его произведения хранятся в музеях Армении, Национальной галерее Армении, нескольких зарубежных галереях и частных коллекциях. С 1969 года участвует в республиканских и международных выставках, получал награды на конкурсах. Среди его работ: памятник Александру Грибоедову (1967), памятник учителю (1967), «Ожидание» (1973), «Бессмертие» (1977), «Весенний марш» (1975), «Атомный век» (1974), «Исраэль Ори» (1978) и другие. Умер 2 июня 2024 года. Искусство Юрия Минасяна — важный вклад в армянскую скульптуру, где он сохранил традиции, обогащая их современными формами.

### English
Armenian Sculptor

Yuri Surenovich Minasyan was born on October 12, 1942, in Tbilisi, Georgian SSR, USSR. An Armenian sculptor and Honored Artist of Armenia (2015). He graduated from the Yerevan Art College in 1963 and the Yerevan Art and Theater Institute in 1969. Since 1970, he has taught at the Yerevan Art College. His compositions are distinguished by their kinship with Armenian sculptural traditions, combining subtle plasticity, clarity of form, and thematic depth. Minasyan created monuments, portrait busts, and decorative works reflecting Armenian history, culture, and modern life. His pieces are held in Armenian museums, the National Gallery of Armenia, several international galleries, and private collections. Since 1969, he has participated in republican and international exhibitions, winning prizes in competitions. Notable works include the monument to Alexander Griboedov (1967), monument to the Teacher (1967), *Waiting* (1973), *Immortality* (1977), *Spring March* (1975), *Atomic Age* (1974), *Israel Ori* (1978), and others. He passed away on June 2, 2024. Yuri Minasyan’s art is a significant contribution to Armenian sculpture, preserving traditions while enriching them with contemporary forms.

Արևշատ Արամի Ավագյանը մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ և նկարիչ էր, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Ստեղծագործել է հաստոցային և մոնումենտալ քանդակագործության բնագավառում։

Հեղինակ է բազմաթիվ հուշարձանների, դեկորատիվ աշխատանքների և դիմաքանդակների։ Նրա աշխատանքները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, ինչպես նաև արտասահմանյան մի շարք երկրների թանգարաններում և պատկերասրահներում։ 1987 թվականին ստեղծել է Նորայր Սիսակյանի հուշարձանը Աշտարակ քաղաքում։ Ավագյանի ստեղծագործությունները արտացոլում են հայ մշակույթի խորքային ընկալումը և նրա ներդրումը հայկական արվեստում զգալի է։

### Русский

Значимая фигура армянской скульптуры 

Аревшат Арамович Авагян умер 21 сентября 2009 года в Ереване. Армянский скульптор и художник, член Союза художников СССР. Работал в области станковой и монументальной скульптуры. Автор множества памятников, декоративных работ и портретных бюстов. Его произведения хранятся в Национальной галерее Армении, Третьяковской галерее в Москве, а также в музеях и галереях ряда зарубежных стран. В 1987 году создал памятник Норайру Сисакяну в городе Аштарак. Творчество Авагяна отражает глубокое понимание армянской культуры, а его вклад в армянское искусство значителен.

### English

A Significant Figure in Armenian Sculpture

Arevshat Aramovich Avagyan died on September 21, 2009, in Yerevan. An Armenian sculptor and artist, he was a member of the USSR Artists’ Union. He worked in the fields of easel and monumental sculpture, creating numerous monuments, decorative works, and portrait busts. His works are held in the National Gallery of Armenia, the Tretyakov Gallery in Moscow, and various museums and galleries abroad. In 1987, he created the monument to Norayr Sisakyan in Ashtarak. Avagyan’s creations reflect a deep understanding of Armenian culture, and his contribution to Armenian art is significant.

Դերենիկ Մկրտչի Դանիելյանը մահացել է 1994 թվականի օգոստոսի 27-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967), նա հայտնի է իր մոնումենտալ-դեկորատիվ, կիրառական և հաստոցային քանդակներով, որոնք արտացոլում են հայ մշակույթի խորքային ոգին և գեղարվեստական բարձր ճաշակը։

Սովորել է Մոսկվայի Պլեխանովի անվան պլանային ինստիտուտում։ 1940 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ 1950-ականներին 6 տարի ապրել և ստեղծագործել է Սոչիում, որտեղ ստեղծել է Մաքսիմ Գորկու դիմաքանդակը։ 1969-1972 թվականներին մի քանի անգամ այցելել է Լատինական Ամերիկա, որտեղ ստեղծել է Սիմոն Բոլիվարի կիսանդրին։ Նրա ստեղծագործությունները ներառում են «Արա Սարգսյանի դիմաքանդակը» (1947), «Ուսանողուհու դիմաքանդակ» (1962), «Արև, օդ և ջուր» (1962), «Նաիրուհին» (1968), «Մարինե» (1973), «Ավետիք Իսահակյանի կիսանդրին» և «Կոմիտասի քանդակներ»։ Դանիելյանը զարդաքանդակել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի 3 որմնամույթերի խոյակները և զարգացրել է անիմալիստական ժանրը՝ ստեղծելով «Կարապներ» (1962, Բաքու) և «Արագիլներ» (1964, Դիլիջան)։ 2016 թվականին նրա ընտանիքը վերանորոգել է Դանիելյանի արվեստանոցը՝ վերածելով այն ոչ ավանդական թանգարանի Երևանի Կիևյան 24 հասցեում։ Նրա աշխատանքները, ներառյալ «Մարալ» քանդակը Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի դիմաց, մնայուն հետք են թողել հայ արվեստում։ 

—

**Русский** 

Символ монументального искусства

Дереник Мкртчевич Даниелян скончался 27 августа 1994 года в Ереване. Армянский скульптор, заслуженный художник Армянской ССР (1967), он известен своими монументально-декоративными, прикладными и станковыми скульптурами, которые отражают глубокий дух армянской культуры и высокий художественный вкус. Учился в Плановом институте имени Плеханова в Москве. С 1940 года участвовал в выставках. В 1950-х годах в течение 6 лет жил и творил в Сочи, где создал бюст Максима Горького. В 1969–1972 годах несколько раз посещал Латинскую Америку, где создал бюст Симона Боливара. Его произведения включают «Портрет Ара Саргсяна» (1947), «Портрет студентки» (1962), «Солнце, воздух и вода» (1962), «Наирухи» (1968), «Марине» (1973), «Бюст Аветика Исаакяна» и «Скульптуры Комитаса». Даниелян украсил капители трех колонн Ереванского театра оперы и балета и развил анималистический жанр, создав «Лебедей» (1962, Баку) и «Аистов» (1964, Дилижан). В 2016 году его семья отреставрировала мастерскую Даниеляна, превратив её в нестандартный музей по адресу: Ереван, ул. Киевян, 24. Его работы, включая скульптуру «Марал» перед Ереванским театром оперы и балета, оставили неизгладимый след в армянском искусстве. 

—

**English** 

A Symbol of Monumental Art

Derenik Mkrtchi Danielyan passed away on August 27, 1994, in Yerevan. An Armenian sculptor and Honored Artist of the Armenian SSR (1967), he is renowned for his monumental-decorative, applied, and portrait sculptures, which reflect the profound spirit of Armenian culture and high artistic taste. He studied at the Plekhanov Planning Institute in Moscow. Since 1940, he participated in exhibitions. In the 1950s, he lived and worked in Sochi for six years, where he created a bust of Maxim Gorky. Between 1969 and 1972, he made several visits to Latin America, where he sculpted a bust of Simón Bolívar. His works include *Portrait of Ara Sargsyan* (1947), *Portrait of a Student* (1962), *Sun, Air, and Water* (1962), *Nairuhi* (1968), *Marine* (1973), *Bust of Avetik Isahakyan*, and *Sculptures of Komitas*. Danielyan decorated the capitals of three columns of the Yerevan Opera and Ballet Theatre and advanced the animalistic genre with works like *Swans* (1962, Baku) and *Storks* (1964, Dilijan). In 2016, his family renovated his studio, turning it into a non-traditional museum at 24 Kievyan Street, Yerevan. His works, including the *Maral* sculpture in front of the Yerevan Opera and Ballet Theatre, have left a lasting legacy in Armenian art. 

—