Ռուսաստանում հարուստ հայ ընտանիքի վերջին ներկայացուցիչը

1871  թվականի հոկտեմբերի 10-ին Սանկտ Պետերբուրգում – մահացել է Խաչատուր Լազարյանը (Քրիստոֆոր Եքիմի Լազարև)՝

Հոր կտակի համաձայն՝ Լազարևը տնօրինում էր Պերմի նահանգում գտնվող ընտանեկան կալվածքը։   Լազարևը կառուցել է Չերմոզսկու ստորին երկաթի գործարանը, որը նա անվանել է Եկատերինինսկի ի պատիվ իր կնոջ։
Այս գործարանը հիմնական Չերմոզի գործարանի ստորաբաժանումն էր, որը վերամշակում էր իր չուգունը երկաթի։
Լազարևի ձեռնարկությունների արտադրանքը, այդ թվում՝ Պալազնինսկի գործարանի փորագրված երկաթը, ներկայացվել է Լոնդոնի միջազգային արդյունաբերական ցուցահանդեսում։
Արդյունաբերական գործունեությունից բացի, Ուրալում զբաղվել է մշակութային, կրթական և բարեգործական գործունեությամբ։
Մահացել է Սանկտ Պետերբուրգում, թաղվել Սմոլենսկի հայկական գերեզմանատան Քրիստոսի Համբարձման եկեղեցում
—-Կինը – Եկատերինա – Մանուկ Բեյ Միրզոյանի (Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչ) դուստրը.
Ամուսնու հետ նա ճանաչում էր Պուշկինին։
Բանաստեղծը և Լազարևը ներկայացան կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային։  Նևսկի պողոտայի իրենց տանը Լազարևները հոյակապ գնդակներ էին տալիս, որոնց հավաքվում էր ողջ վարչակազմն ու դիվանագիտական ազնվականությունը։  Բարոն Մ.Ա.Կորֆի խոսքով՝ իրենց տունը մի կողմից նորաձեւ է դարձել իրենց հարստության շնորհիվ։

10 октября  1871  года в Санкт-Петербурге – скончался Хачатур Лазарян (Христофор Екимович Лазарев)- Последний представитель богатого армянского рода в России.
По завещанию отца Лазарев управлял родовым имением в Пермской губернии. Лазарев построил Чёрмозский нижний железоделательный завод, названный им в честь жены Екатерининским.
Этот завод являлся подразделением основного Чёрмозского завода, перерабатывая его чугун в железо.
Продукция предприятий Лазарева, в том числе и резное кричное железо Палазнинского завода, были представлены на Международной промышленной выставке в Лондоне.
Кроме промышленной, занимался на Урале культурно-просветительской и благотворительной деятельностью.
Умер в Санкт-Петербурге, похоронен в церкви Вознесения Христова на Смоленском армянском кладбище
—-Жена–Екатерина-дочь Манук-бея Мирзояна (полит.деятель Империи России).
Вместе с мужем была знакома с Пушкиным.
Поэт и Лазарев представлялись императрице Александре Фёдоровне. В своем доме на Невском проспекте Лазаревы давали великолепные балы, на которые собиралась вся администрация и дипломатическая знать. По словам барона М. А. Корфа, дом их вошёл в моду с одной стороны благодаря их богатству.

On october 10,  1871 in St. Petersburg – Khachatur Lazaryan (Christophor Ekimovich Lazarev) died  – the last representative of a wealthy Armenian family in Russia.
According to his father’s will, Lazarev managed the family estate in the Perm province. Lazarev built the Chermozsky lower ironworks, which he named Ekaterininsky in honor of his wife.
This plant was a division of the main Chermoz plant, processing its cast iron into iron.
The products of Lazarev’s enterprises, including carved iron from the Palazninsky plant, were presented at the International Industrial Exhibition in London.
In addition to industrial activities, he was engaged in cultural, educational and charitable activities in the Urals.
Died in St. Petersburg, buried in the Church of the Ascension of Christ at the Smolensk Armenian Cemetery
—-Wife – Catherine – daughter of Manuk Bey Mirzoyan (political figure of the Russian Empire).
Together with her husband she knew Pushkin.
The poet and Lazarev introduced themselves to Empress Alexandra Feodorovna. In their house on Nevsky Prospekt, the Lazarevs gave magnificent balls, to which the entire administration and diplomatic nobility gathered. According to Baron M.A. Korf, their house became fashionable on the one hand thanks to their wealth.