2020 թվականի փետրվարի 27-ին Երևանում մահացել է  Սամվել Գևորգի Կարապետյանը – հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, քարտեզագիր, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի նախկին նախագահ ։  

Տասնյակ գրքերի, հարյուրավոր գիտական հոդվածների և բազմաթիվ քարտեզագրական գրքերի հեղինակ և համահեղինակ է նվիրված հայկական հուշարձաններին, հայ ճարտարապետությանը և հայոց պատմությանը։

27 февраля 2020 года в  Ереване-  скончался Самвел Геворгович Карапетян- памятниковед, историк, фольклорист, картограф, бывший президент армянского офиса Фонда изучения армянской архитектуры.  Он изучил, измерил и сфотографировал тысячи армянских памятников и армянских следов в разных странах.  Он является автором и соавтором десятков книг, сотен научных статей и множества картографических книг, связанных с армянскими памятниками, армянской архитектурой и историей армян.

On February 27, 2020, Samvel Gevorgovich Karapetyan, a monument specialist, historian, folklorist, cartographer, and former president of the Armenian office of the Armenian Architecture Study Foundation, passed away in Yerevan. He studied, measured, and photographed thousands of Armenian monuments and Armenian traces in different countries. He is the author and co-author of dozens of books, hundreds of scientific articles, and many cartographic books related to Armenian monuments, Armenian architecture, and the history of Armenians.

1858 թվականի փետրվարի 27-ին Կոստանդնուպոլսում մահացել է  ճարտարապետ, հասարակական գործիչ Նիկողայոս Ամիրովիչ Պալյանը (Բալյան)։

Աբդուլ Մեջիդի օրոք կառուցվել է Դոլմաբահչեի պալատը, իսկ Աբդուլ-Ազիզի օրոք կառուցվել են նաև Բեյլերբեյի և Չիրագանի պալատները, կառուցվել են նաև մեծ թվով սուլթանական մզկիթներ։   Այժմ Երեւանում են ապրում Պալյանների ժառանգները։

27 февраля 1858 года в Константинополе  – скончался Никогайос Амирович  Палян (Балян)-  архитектор, общественный деятель.
Паляны   наиболее известны своими великолепными дворцами, построенными для османских султанов.  Так, во времена правления Абдул-Меджида был построен дворец Долмабахче, а во время правления Абдул-Азиза — дворцы Бейлербей и Чираган,  также строили большое количество султанатских мечетей.  Сейчас потомки  Палянов живут в Ереване.

On February 27, 1858, Nikoghayos Amirovich Palyan (Balyan), an architect and public figure, died in Constantinople. The Palyans are best known for their magnificent palaces built for the Ottoman sultans. Thus, during the reign of Abdul-Mecid, the Dolmabahce Palace was built, and during the reign of Abdul-Aziz, the Beylerbey and Ciragan palaces were built, and a large number of sultanate mosques were also built. Now the descendants of the Palyans live in Yerevan.

27 Şubat 1858’de mimar ve halk figürü Nikohayos Amirovich Palyan (Balyan) Konstantinopolis’te öldü.
Palyan, Osmanlı padişahları için yaptırılan muhteşem saraylarıyla tanınır.   Böylece Abdülmecid döneminde Dolmabahçe Sarayı, Abdülaziz döneminde de Beylerbey ve Çırağan sarayları inşa edilmiş, ayrıca çok sayıda saltanat camii inşa edilmiştir.   Artık Palyanların torunları Erivan’da yaşıyor.

2013 թ-ի փետրվարի 26-ին  Երևանում- մահացել է Բաբկեն Հարությունի Հարությունյանը–  պատմաբան, պատմաաշխարհագրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (1994), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից-անդամ։

Պատմաաշխարհագրական քննությունը գիտնականը կատարել է բազմալեզու աղբյուրագիտական հենքի վրա։ Պատմաքննական համադիր հետազոտությամբ նրան հաջողվել է ապացուցել, որ «Աշխարհացոյց»-ը թվագրվում է V դարով և որ նրա հեղինակը Մովսես Խորենացին է։ Բացի այդ, Բ. Հարությունյանը ճշտել է Տիգրանակերտի տեղադրությունը, Նփրկերտի հունարեն արձանագրության թվականը, Մեծ Հայքի թագավորության I-IV դդ վարչատարածքային բաժանումներն ու վարչաքաղաքական բաժանման համակարգը և այլն։ Բացահայտվել է Մեծ Հայքի վարչաքաղաքական համակարգի վրա ավատատիրական հարաբերությունների ու քաղաքական գործոնների ազդեցությունը։
Վերջին տարիներին գիտնականը շոշափելի ավանդ է ներդրել հայոց պատմությունը մատաղ սերնդին ճշմարտացի ու մատչելի հասցնելու գործում։ Դա են վկայում նրա խմբագրությամբ ու հեղինակցությամբ լույս տեսած դպրոցական բազում դասագրքեր։

26 февраля 2013 года в Ереване скончался Бабкен Арутюнович Арутюнян, историк, исторический географ, доктор исторических наук (1993), профессор (1994), член-корреспондент НАН РА.  Ядром научных исследований историка стал уникальный памятник армянской историко-географической мысли «Ашкарацойц».  Ученый провел плодотворное исследование на основе многоязычных источников.  Совместным историческим исследованием ему удалось доказать, что «Ашкарацуйц» датируется V веком и что ее автором является Мовсес Хоренаци.  Кроме того, Б.  Арутюнян уточнил местонахождение Тигранакерта, дату греческой надписи Нпркерта, административно-территориальное деление и систему административно-политического деления Великого Армянского царства в I-IV веках и т.д.  Выявлено влияние авторитарных отношений и политических факторов на административно-политическую систему Большого Хайка.
За последние годы ученый внес ощутимый вклад в правдивое и доступное донесение истории Армении до подрастающего поколения.  Об этом свидетельствуют многие школьные учебники, изданные под его редакцией и авторством.

On February 26, 2013, Babken Harutyunyi Harutyunyan died in Yerevan, historian, historical geographer, doctor of historical sciences (1993), professor (1994), reporter-member of the National Academy of Sciences of the Republic of Armenia.  The core of the historian’s scientific studies was the unique monument of Armenian historical-geographical thought “Ashkaratsoits”.  The scientist made a profitable examination of it on the basis of multilingual sources.  With a joint historical research, he managed to prove that “Ashkaratsoits” dates back to the 5th century and that its author is Movses Khorenatsi.  In addition, B.  Harutyunyan clarified the location of Tigranakert, the date of the Greek inscription of Nprkert, the administrative-territorial divisions and the administrative-political division system of the Great Armenian Kingdom in the I-IV centuries, etc.  The impact of authoritarian relations and political factors on the administrative and political system of the Greater Hayek was revealed.
In recent years, the scientist has made a tangible contribution to bringing Armenian history to the younger generation in a truthful and accessible way.  This is evidenced by many school textbooks published under his editorship and authorship.

  1877 թվականի փետրվարի 26-ին Ներքին Ագուլիսում ծնվել է Միքայել Գեորգիի Մանվելյանը՝ գրող, դրամատուրգ, դերասան, գրող և գրականագետ Լևոն Մանվելյանի եղբայրը։ 

Միքայել Մանվելյանը գրական գործունեությամբ զբաղվել է դեռևս հեղափոխությունից առաջ՝ 1894 թվականից, իսկ բեմական գործունեությամբ սկսել է հանդես գալ 1895 թվականից։  Նրա առաջին պատմվածքների ժողովածուն՝ «Էսքիզներ» («Էսքիզներ»), հրատարակվել է 1903 թվականին։  Եղել է Երեւանի պետական թատրոնի հիմնադիրներից ու առաջատար դերասաններից, որի բեմում բազմաթիվ դերեր է կատարել։  1926 թվականից Միքայել Գեորգիևիչ Մանվելյանը նկարահանվել է ֆիլմերում, նրա դերերը՝ Մստո («Զարե», 1926 թ.), Պապ («Միշտ պատրաստ», կարճամետրաժ ֆիլմ, 1930 թ.), Թումո («Եզդի քրդեր», 1932 թ.), Բատլեր («Քաջ Նազար», կարճամետրաժ ֆիլմ, 1940 թ.)

 26 февраля 1877 года в Неркин Агулисе родился Микаэл Георгиевич Манвелян — писатель, драматург, актёр.Брат писателя и историка литературы Левона Манвеляна. Литературной деятельностью Микаэл Манвелян занимался ещё до революции, с 1894 года, сценической деятельностью начал заниматься с 1895 года. Первый его сборник рассказов «Эскизы» («Эскизнер») был опубликован в 1903 году. Был одним из основателей и ведущих актёров Ереванского государственного театра, на сцене которого сыграл множество ролей. С 1926 года Микаэл Георгиевич Манвелян снимался в кино, его роли: Мсто («Зарэ», 1926), Папа Римский («Всегда готов», короткометражный фильм, 1930), Тумо («Курды-езиды», 1932), Дворецкий («Храбрый Назар», короткометражный фильм, 1940)

On February 26, 1877, Mikael Georgievich Manvelyan, a writer, playwright, and actor, was born in Nerkin Agulis. He is the brother of writer and literary historian Levon Manvelyan. Mikael Manvelyan was engaged in literary activity even before the revolution, since 1894, and began to engage in stage activity since 1895. His first collection of stories, Sketches (Eskizner), was published in 1903. He was one of the founders and leading actors of the Yerevan State Theater, where he played many roles.  Since 1926, Mikael Georgievich Manvelyan acted in films, his roles: Msto (Zare, 1926), the Pope (Always Ready, short film, 1930), Tumo (Yazidi Kurds, 1932), the Butler (Brave Nazar, short film, 1940)

1992 թվականի փետրվարի 26-ին իրականացվեց փայլուն գործողությունը  որով ոչնչացվեցին Ւվանյանում  (Խոջալու) ամրագրված ադրբեջանական ահաբեկչական ջոկատները 

 Այնտեղ  ուղարկված ադրբեջանական ավազակային զինված ջոկատները շարունակաբար հրետակոծել են Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բնակավայրերը, սպանել ԼՂՀ-ում կանանց ու երեխաների, խաղաղ բնակիչների, արգելափակել հանրապետության միակ օդանավակայանը։  Այս ամենը հանգեցրեց հումանիտար աղետի, որը հատկապես ողբերգական էր Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։  Պաշարված քաղաքում սննդի, դեղորայքի և ջրի աղետալի պակաս կար։
ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերի ստորաբաժանումները, որոնք ներխուժել են Խոջալու, խաղաղ բնակիչների համար միջանցք են թողել պատերազմական գոտին անվտանգ լքելու համար, ինչի մասին նախապես զգուշացվել է ադրբեջանական կողմը։  Սակայն Ադրբեջանի իշխանությունները ոչինչ չարեցին խաղաղ բնակչությանը մարտական գոտուց հեռացնելու համար։
Ավելին, ադրբեջանական զինուժի կողմից վերահսկվող տարածքում գնդակոծվել է խաղաղ բնակիչների շարասյունը։
Ավելի ուշ ադրբեջանական զորքերի դիրքերի մոտ հայտնաբերվել են  մահացած բնակիչների դիերը։  Զոհերի ստույգ թիվը մնում է անհայտ, քանի որ պաշտոնական Բաքուն հակասական թվեր է հրապարակում։  Հեյդար Ալիևի հրամանով լուծարվել է Աղդամի մերձակայքում այս խաղաղ բնակիչների ողբերգական մահը հետաքննող Ադրբեջանի խորհրդարանի հանձնաժողովը, իսկ հետաքննական նյութերը գաղտնիացվացին , փորձագետները կարծում են, որ Խոջալուն կազմակերպվել է քաղաքական նպատակներով։

26 февраля 1992 года была проведена  блестящая  операции по уничтожению окопавшихся в Ходжалы  азербайджанских террористических отрядов, является одной из наиболее славных страниц в истории Армии обороны Республики Арцах. Засланные в поселок бандитские вооруженные отряды Азербайджана беспрестанно обстреливали населенные пункты Нагорно-Карабахской Республики, убивали женщин и детей, мирных граждан НКР, блокировали единственный в республике аэропорт. Все это привело к гуманитарной катастрофе, особенно трагично проявившимся в столице Республики Арцах – Степанакерте. В блокадном городе катастрофически не хватало продуктов питания, медикаментов, воды.
Штурмовавшие Ходжалу подразделения сил самообороны НКР оставили мирным жителям коридор для безопасного ухода из зоны военных действий, о чем азербайджанская сторона была заранее предупреждена. Однако власти Азербайджана не предприняли ничего для вывода мирного населения из зоны боевых действий.
Более того, колонна мирных жителей была расстреляна на территории, контролируемой азербайджанскими силами.
Позже в непосредственной близости от позиций азербайджанских войск были обнаружены тела погибших жителей поселка. Точное число погибших остается неизвестным, так как официальный Баку публикует противоречащие друг другу цифры. Комиссия парламента Азербайджана по расследованию трагической гибели этих гражданских лиц у Агдама была распущена по указу Гейдара Алиева, а следственные материалы – засекречены.Эксперты считают, что “Ходжалу” было организовано азербайджанскими националистами в политических целях.

On February 26, 1992, a brilliant operation to destroy the Azerbaijani terrorist units entrenched in Khojaly was carried out, which is one of the most glorious pages in the history of the Artsakh Republic Defense Army. The bandit armed units of Azerbaijan sent to the village incessantly fired at the settlements of the Nagorno-Karabakh Republic, killed women and children, civilians of the NKR, and blocked the only airport in the republic. All this led to a humanitarian catastrophe, which was especially tragic in the capital of the Artsakh Republic – Stepanakert. The blockaded city was catastrophically short of food, medicine, and water. The units of the NKR self-defense forces that stormed Khojaly left a corridor for civilians to safely leave the war zone, about which the Azerbaijani side was warned in advance. However, the Azerbaijani authorities did nothing to withdraw the civilian population from the war zone.  Moreover, the column of civilians was shot on the territory controlled by Azerbaijani forces.
Later, the bodies of the dead residents of the village were found in the immediate vicinity of the positions of Azerbaijani troops. The exact number of the dead remains unknown, since official Baku publishes contradictory figures. The Azerbaijani parliamentary commission investigating the tragic death of these civilians near Aghdam was dissolved by order of Heydar Aliyev, and the investigative materials were classified. Experts believe that “Khojaly” was organized by Azerbaijani nationalists for political purposes.

1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda kök salmış Azərbaycan terrorçu dəstələrinin məhv edilməsi üzrə parlaq əməliyyat həyata keçirildi ki, bu da Artsax Respublikasının Müdafiə Ordusunun tarixinin ən şanlı səhifələrindən biridir.  Kəndə göndərilən Azərbaycanın quldur silahlı dəstələri DQMV-nin məskunlaşmış ərazilərini davamlı olaraq atəşə tutdu, qadın və uşaqları, DQR-in dinc sakinlərini qətlə yetirdi, respublikada yeganə aeroportun qarşısını kəsdi.  Bütün bunlar humanitar fəlakətə gətirib çıxardı ki, bu da xüsusilə Artsax Respublikasının paytaxtında – Stepanakertdə faciəvi idi.  Mühasirəyə alınan şəhərdə qida, dərman və su fəlakətli qıtlığı var idi.
Xocalıya basqın edən DQR özünümüdafiə qüvvələrinin bölmələri dinc əhalinin döyüş bölgəsini təhlükəsiz tərk etməsi üçün dəhliz buraxıb və bu barədə Azərbaycan tərəfinə əvvəlcədən xəbərdarlıq edilib.  Lakin Azərbaycan hakimiyyəti mülki əhalinin döyüş bölgəsindən çıxarılması üçün heç nə etməyib.
Bundan başqa, Azərbaycan qüvvələrinin nəzarətində olan ərazidə mülki şəxslərdən ibarət karvan atəşə tutulub.
Daha sonra ölmüş kənd sakinlərinin meyitləri Azərbaycan hərbçilərinin mövqelərinə yaxın ərazidə aşkar edilib.  Rəsmi Bakı ziddiyyətli rəqəmlər dərc etdiyindən ölənlərin dəqiq sayı məlum deyil.  Azərbaycan parlamentinin Ağdam yaxınlığındakı bu dinc sakinlərin faciəli ölümünü araşdıran komissiyası Heydər Əliyevin sərəncamı ilə buraxılıb və istintaq materialları məxfiləşdirilib, ekspertlər Xocalının azərbaycanlı millətçiləri tərəfindən siyasi məqsədlə təşkil olunduğunu düşünürlər.

1802 թվականի փետրվարի 26-ին Թիֆլիսում ծնվել է բանաստեղծ, արձակագիր, պատմաբան, ուսուցիչ, գրական և հասարակական գործիչ Գաբրիել Սերովբի Պատկանյանը։  Միքայել Պատկանյանի եղբայրը՝ Ռաֆայել Պատկանյանի հայրը։

1826 թվականին տեղափոխվել է Նոր-Նախիջեւան (այժմ՝ Դոնի Ռոստով), քաղաքային դպրոցում դասավանդել է հայերեն, ռուսերեն, պատմություն, աշխարհագրություն, աչքի է ընկել հասարակական գործունեությամբ։   Պատկանյանը եկեղեցու փողերով գնված հացահատիկով օգնում էր աղքատ գյուղացիներին և բարձրացնում եկեղեցու եկամուտների մասին հաշվետվություն ներկայացնելու հարցը։   Այդ պատճառով նա 1832 թվականին հեռացվել է դպրոցից։   1836 թվականին բացել է մասնավոր դպրոց, որտեղ նրա աշակերտներն են եղել Միքայել Նալբանդյանը, որդին՝ Ռաֆայել Պատկանյանը և այլք։
1847 թվականին Ներսես Աշտարակեցու հրավերով վերադարձել է Թիֆլիս, նշանակվել Նորաշենի եկեղեցու առաջնորդ, իսկ 1850 թվականին՝ Ներսիսյան դպրոցի տեսուչի պաշտոնակատար։
1852 թվականին Խալիբյանի դեմ կազմակերպված մահափորձին մասնակցելու մեղադրանքով 7 տարի բանտարկվել է Ռոստովի բանտում։  1860 թվականին ազատ է արձակվել, բայց կայսերական հրամանով ցմահ աքսորվել է Վյատկա,  բայց հայ համայնքի ջանքերով 1862 թվականին տեղափոխվել է Կոստրոմա, ապա մեկ տարի անց՝ Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ սկսել է ուսուցչական և գրական աշխատանք։
Հեղինակ է պատմական ուսումնասիրությունների՝ «Պատմություն հայ ժողովրդի» (1863 թ.) «Հիշատակարան» աշխատությունը, որը փաստերի առատության և գրելու ոճի վարպետության շնորհիվ դասվում է հայ նոր գրականության նշանակալի երևույթների շարքին։   1850 թվականին թարգմանել է Շեքսպիրի Համլետը, որից պահպանվել են մի քանի տեսարաններ։

26 февраля 1802 года в Тифлисе- родился Габриэль Серовбеевич Патканян- поэт, прозаик, историк, педагог, литературно- общественный деятель. Брат Микаэла Патканяна, отец Рафаэля Патканяна.
В 1826 году он переехал в Нор- Нахичевань (ныне Ростов на Дону), преподавал в городской школе армянский, русский язык, историю, географию, отличился общественной деятельностью.  Патканян помогал бедным сельчанам зерном, купленным на деньги церкви, поставил вопрос об отчетности за доходы церкви.  По этой причине его исключили из училища в 1832 году.  В 1836 году он открыл частную школу, где его учеником были Микаэл Налбандян, его сын  Рафаэль Патканян и другие.
В 1847 году по приглашению Нерсеса Аштаракеци он вернулся  в Тифлис, был назначен настоятелем Норашенской церкви, а в 1850 году назначен исполняющим обязанности инспектора школы Нерсисян
В 1852 году он был заключен в ростовскую тюрьму на 7 лет по обвинению в участии в организованном покушении на Халибяна. В 1860 году  был освобожден, но был  императорским приказом сослан пожизненно в Вятку. но усилиями армянской  общественности  был переведен в 1862 году в Кострому, затем, через год, в Петербург, где занялся педагогической и литературной работой.
Он автор  исторических исследований: «История армянского народа» (1863), Большую ценность представляет произведение «Хишатакаран», которое по обилию фактов и мастерству стиля письма входит в число значительных явлений новой армянской литературы.  В 1850 году он перевел «Гамлета» Шекспира, из которого сохранилось несколько сцен.

In February 26, 1802 in Tiflis – Gabriel Serovb Patkanyan was born – a poet, prose writer, historian, teacher, literary and public figure. Brother of Mikael Patkanyan, father of Rafael Patkanyan.
In 1826, he moved to Nor-Nakhichevan (now Rostov-on-Don), taught Armenian, Russian, history, geography in the city school, distinguished himself with social activities. Patkanyan helped poor villagers with grain bought with church money, raised the issue of reporting on church income. For this reason, he was expelled from school in 1832. In 1836, he opened a private school, where his students were Mikael Nalbandyan, his son Rafael Patkanyan and others.  In 1847, at the invitation of Nerses Ashtaraketsi, he returned to Tiflis, was appointed rector of the Norashen church, and in 1850 was appointed acting inspector of the Nersisyan school. In 1852, he was imprisoned in Rostov for 7 years on charges of participating in an organized assassination attempt on Khalibyan. In 1860, he was released, but was exiled for life by imperial order to Vyatka. but through the efforts of the Armenian public, he was transferred in 1862 to Kostroma, then, a year later, to St. Petersburg, where he took up pedagogical and literary work. He is the author of historical studies: “History of the Armenian People” (1863), Of great value is the work “Khishatakaran”, which, due to the abundance of facts and mastery of the writing style, is among the significant phenomena of new Armenian literature. In 1850, he translated Shakespeare’s Hamlet, from which several scenes have been preserved.