Սա Արցախի  պաշտպանության բանակի  ամենափառավոր էջերից է

1992 թվականի փետրվարի 26-ին իրականացվեց փայլուն գործողությունը  որով ոչնչացվեցին Ւվանյանում  (Խոջալու) ամրագրված ադրբեջանական ահաբեկչական ջոկատները 

 Այնտեղ  ուղարկված ադրբեջանական ավազակային զինված ջոկատները շարունակաբար հրետակոծել են Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության բնակավայրերը, սպանել ԼՂՀ-ում կանանց ու երեխաների, խաղաղ բնակիչների, արգելափակել հանրապետության միակ օդանավակայանը։  Այս ամենը հանգեցրեց հումանիտար աղետի, որը հատկապես ողբերգական էր Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտում։  Պաշարված քաղաքում սննդի, դեղորայքի և ջրի աղետալի պակաս կար։
ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերի ստորաբաժանումները, որոնք ներխուժել են Խոջալու, խաղաղ բնակիչների համար միջանցք են թողել պատերազմական գոտին անվտանգ լքելու համար, ինչի մասին նախապես զգուշացվել է ադրբեջանական կողմը։  Սակայն Ադրբեջանի իշխանությունները ոչինչ չարեցին խաղաղ բնակչությանը մարտական գոտուց հեռացնելու համար։
Ավելին, ադրբեջանական զինուժի կողմից վերահսկվող տարածքում գնդակոծվել է խաղաղ բնակիչների շարասյունը։
Ավելի ուշ ադրբեջանական զորքերի դիրքերի մոտ հայտնաբերվել են  մահացած բնակիչների դիերը։  Զոհերի ստույգ թիվը մնում է անհայտ, քանի որ պաշտոնական Բաքուն հակասական թվեր է հրապարակում։  Հեյդար Ալիևի հրամանով լուծարվել է Աղդամի մերձակայքում այս խաղաղ բնակիչների ողբերգական մահը հետաքննող Ադրբեջանի խորհրդարանի հանձնաժողովը, իսկ հետաքննական նյութերը գաղտնիացվացին , փորձագետները կարծում են, որ Խոջալուն կազմակերպվել է քաղաքական նպատակներով։

26 февраля 1992 года была проведена  блестящая  операции по уничтожению окопавшихся в Ходжалы  азербайджанских террористических отрядов, является одной из наиболее славных страниц в истории Армии обороны Республики Арцах. Засланные в поселок бандитские вооруженные отряды Азербайджана беспрестанно обстреливали населенные пункты Нагорно-Карабахской Республики, убивали женщин и детей, мирных граждан НКР, блокировали единственный в республике аэропорт. Все это привело к гуманитарной катастрофе, особенно трагично проявившимся в столице Республики Арцах – Степанакерте. В блокадном городе катастрофически не хватало продуктов питания, медикаментов, воды.
Штурмовавшие Ходжалу подразделения сил самообороны НКР оставили мирным жителям коридор для безопасного ухода из зоны военных действий, о чем азербайджанская сторона была заранее предупреждена. Однако власти Азербайджана не предприняли ничего для вывода мирного населения из зоны боевых действий.
Более того, колонна мирных жителей была расстреляна на территории, контролируемой азербайджанскими силами.
Позже в непосредственной близости от позиций азербайджанских войск были обнаружены тела погибших жителей поселка. Точное число погибших остается неизвестным, так как официальный Баку публикует противоречащие друг другу цифры. Комиссия парламента Азербайджана по расследованию трагической гибели этих гражданских лиц у Агдама была распущена по указу Гейдара Алиева, а следственные материалы – засекречены.Эксперты считают, что “Ходжалу” было организовано азербайджанскими националистами в политических целях.

On February 26, 1992, a brilliant operation to destroy the Azerbaijani terrorist units entrenched in Khojaly was carried out, which is one of the most glorious pages in the history of the Artsakh Republic Defense Army. The bandit armed units of Azerbaijan sent to the village incessantly fired at the settlements of the Nagorno-Karabakh Republic, killed women and children, civilians of the NKR, and blocked the only airport in the republic. All this led to a humanitarian catastrophe, which was especially tragic in the capital of the Artsakh Republic – Stepanakert. The blockaded city was catastrophically short of food, medicine, and water. The units of the NKR self-defense forces that stormed Khojaly left a corridor for civilians to safely leave the war zone, about which the Azerbaijani side was warned in advance. However, the Azerbaijani authorities did nothing to withdraw the civilian population from the war zone.  Moreover, the column of civilians was shot on the territory controlled by Azerbaijani forces.
Later, the bodies of the dead residents of the village were found in the immediate vicinity of the positions of Azerbaijani troops. The exact number of the dead remains unknown, since official Baku publishes contradictory figures. The Azerbaijani parliamentary commission investigating the tragic death of these civilians near Aghdam was dissolved by order of Heydar Aliyev, and the investigative materials were classified. Experts believe that “Khojaly” was organized by Azerbaijani nationalists for political purposes.

1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda kök salmış Azərbaycan terrorçu dəstələrinin məhv edilməsi üzrə parlaq əməliyyat həyata keçirildi ki, bu da Artsax Respublikasının Müdafiə Ordusunun tarixinin ən şanlı səhifələrindən biridir.  Kəndə göndərilən Azərbaycanın quldur silahlı dəstələri DQMV-nin məskunlaşmış ərazilərini davamlı olaraq atəşə tutdu, qadın və uşaqları, DQR-in dinc sakinlərini qətlə yetirdi, respublikada yeganə aeroportun qarşısını kəsdi.  Bütün bunlar humanitar fəlakətə gətirib çıxardı ki, bu da xüsusilə Artsax Respublikasının paytaxtında – Stepanakertdə faciəvi idi.  Mühasirəyə alınan şəhərdə qida, dərman və su fəlakətli qıtlığı var idi.
Xocalıya basqın edən DQR özünümüdafiə qüvvələrinin bölmələri dinc əhalinin döyüş bölgəsini təhlükəsiz tərk etməsi üçün dəhliz buraxıb və bu barədə Azərbaycan tərəfinə əvvəlcədən xəbərdarlıq edilib.  Lakin Azərbaycan hakimiyyəti mülki əhalinin döyüş bölgəsindən çıxarılması üçün heç nə etməyib.
Bundan başqa, Azərbaycan qüvvələrinin nəzarətində olan ərazidə mülki şəxslərdən ibarət karvan atəşə tutulub.
Daha sonra ölmüş kənd sakinlərinin meyitləri Azərbaycan hərbçilərinin mövqelərinə yaxın ərazidə aşkar edilib.  Rəsmi Bakı ziddiyyətli rəqəmlər dərc etdiyindən ölənlərin dəqiq sayı məlum deyil.  Azərbaycan parlamentinin Ağdam yaxınlığındakı bu dinc sakinlərin faciəli ölümünü araşdıran komissiyası Heydər Əliyevin sərəncamı ilə buraxılıb və istintaq materialları məxfiləşdirilib, ekspertlər Xocalının azərbaycanlı millətçiləri tərəfindən siyasi məqsədlə təşkil olunduğunu düşünürlər.