Հայ խոշոր արվեստագետներից մեկը

1865 թվականի մարտի 3-ին Վանում ծնվել է Փանոս Պողոսի Թերլեմեզյանը՝ նկարիչ, Աշխատել է որպես բնանկար և դիմանկարիչ, նկարել է նատյուրմորտներ։  ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1935)։

1890-ականների սկզբին հայ ազատագրական շարժմանը մասնակցելու համար թուրքական կառավարության կողմից դատապարտվել է մահապատժի և Պարսկաստանով փախել Ռուսաստան։  Շատ է ճանապարհորդել Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում:  1910-ականների կեսերին նկարիչ Ս.Կոմիտասի հետ շրջել է թուրքական Հայաստանի տարածքով և եղել Վանում։
1913 թվականին Մյունխենի միջազգային արվեստի ցուցահանդեսում «Սանահինի վանքի գավիթը» նկարի համար արժանացել է ոսկե մեդալի։  Վանի ինքնապաշտպանության ղեկավարներից 1915 թ.
1916 թվականին դարձել է Թիֆլիսի հայ նկարիչների միության և նրա Դոնի Ռոստովի մասնաճյուղի հիմնադիրներից մեկը, իր աշխատանքները ցուցադրել է միության ցուցահանդեսներում (1917, 1921)։  1919 թվականին նա անհատական ցուցահանդես է անցկացրել Փարիզում։  Բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Երևանում, Թիֆլիսում, Մոսկվայում։
Հայաստանի կառավարությունը Երեւանի գեղարվեստի քոլեջն անվանակոչել է Թերլեմեզյանի անունով։
Թերլեմեզյանի աշխատանքները գտնվում են բազմաթիվ թանգարանային և մասնավոր հավաքածուներում, այդ թվում՝ Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահում, Երևանի Հայաստանի պետական արվեստի պատկերասրահում և այլն։
2015 թվականին Հայաստանի ազգային պատկերասրահում բացվեց Փանոս Թերլեմեզյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդես։

3 марта 1865 года в Ване- родился  Фанос Погосович Терлемезян- один из крупнейших армянских художников. Работал как пейзажист и портретист, писал натюрморты. Народный художник Армянской ССР (1935).
В начале 1890-х за участие в армянском освободительном движении был приговорен правительством Турции к смертной казни и бежал через Персию в Россию. Много путешествовал по Европе, Азии, Африке. В середине 1910-х вместе с художником С. Комитасом совершил поездку по территории Турецкой Армении, посетил Ван.
В 1913 был награжден золотой медалью на Международной художественной выставке в Мюнхене за картину «Притвор Санаинского монастыря». Один из лидеров самообороны Вана в 1915 году.
В 1916 стал одним из основателей Союза художников-армян в Тифлисе и его филиала в Ростове-на-Дону, экспонировал свои работы на выставках Союза (1917, 1921). В 1919 провел персональную выставку в Париже. Имел много персональных выставок в США,  в Ереване, Тифлисе, Москве.
Правительство Армении назвало Ереванский художественный колледж  именем Терлемезяна.
Произведения Терлемезяна находятся во многих музейных и частных собраниях, в том числе в Государственной Третьяковской галерее, Государственной картинной галерее Армении в Ереване и других.
В 2015 году в Национальной галерее Армении открылась юбилейная выставка, посвященная 150-летию Паноса Терлемезяна.

On March 3, 1865, Panos Pogosovich Terlemezyan, one of the greatest Armenian artists, was born in Van. He worked as a landscape and portrait painter, painted still lifes. People’s Artist of the Armenian SSR (1935).
In the early 1890s, he was sentenced to death by the Turkish government for participating in the Armenian liberation movement and fled through Persia to Russia. He traveled extensively throughout Europe, Asia, and Africa. In the mid-1910s, together with the artist S. Komitas, he traveled through the territory of Turkish Armenia and visited Van.
In 1913, he was awarded a gold medal at the International Art Exhibition in Munich for his painting “The Narthex of the Sanahin Monastery”. One of the leaders of the Van self-defense in 1915.
In 1916, he became one of the founders of the Union of Armenian Artists in Tiflis and its branch in Rostov-on-Don, exhibited his works at the Union’s exhibitions (1917, 1921). In 1919, he held a solo exhibition in Paris. He had many solo exhibitions in the USA, Yerevan, Tiflis, Moscow.
The Armenian government named the Yerevan Art College after Terlemezyan.
Terlemezyan’s works are in many museum and private collections, including the State Tretyakov Gallery, the State Art Gallery of Armenia in Yerevan and others.
In 2015, the National Gallery of Armenia opened an anniversary exhibition dedicated to the 150th anniversary of Panos Terlemezyan.