Ստվերային  խաղերը թույլ չտվեցին Արցախին  իրացնել իր անկախությունը

12 մայիսի, 1994 թ., Առաջին Արցախյան պատերազմի ավարտ:
1994 թվականի մայիսի 5-ից 11-ը ստորագրված չորս համաձայնագրերի արդյունքում հաստատվեց զինադադար, որը նշանավորեց հայկական բանակի հաղթանակը Արցախի ազատագրության պատերազմում:

Եռակողմ համաձայնագիրը, որը կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության, Արցախի Հանրապետության և Ադրբեջանի միջև, ընդունվեց Բիշկեքի արձանագրությունից մի քանի օր հետո: Համաձայնագրի հիմնական դրույթը 1994 թվականի մայիսի 12-ի ժամը 00:01-ից կրակի և ռազմական գործողությունների լիակատար դադարեցումն էր:
Այդ հաղթանակը, սակայն, դարձավ ոչ միայն հայ ժողովրդի հպարտության, այլև հետագա ողբերգությունների սկիզբ: Ռուսաստանը, որը ներկայացնում էր իրեն որպես միջնորդ, իրականում խորացրեց տարածաշրջանային լարվածությունը՝ խաղալով կողմերի միջև և պահպանելով իր ազդեցությունը: Ռուսաստանի կողմից մատակարարվող զենքերն ու դիվանագիտական խաղերը թույլ չտվեցին Արցախին լիարժեքորեն իրացնել իր անկախությունը: Ռուսաստանի կեղծ խաղաղապահ դերը հետագայում դրսևորվեց 2020 թվականի պատերազմում, երբ նա լքեց իր դաշնակցին՝ Հայաստանին, թույլ տալով Ադրբեջանին վերականգնել վերահսկողությունը Արցախի մեծ մասի նկատմամբ:
Ադրբեջանը, իր հերթին, երբեք չհաշտվեց պարտության հետ: Նավթային եկամուտներով սնված՝ այն սկսեց զինվել՝ պատրաստվելով ռեւանշի: Իր ագրեսիվ քաղաքականությամբ և միջազգային հանրության լռությամբ Ադրբեջանը ոչ միայն խախտեց խաղաղության մասին պայմանավորվածությունները, այլև 2020 թվականին սանձազերծեց նոր պատերազմ, որը հանգեցրեց Արցախի հայ բնակչության էթնիկ զտմանը: Այս ամենը տեղի ունեցավ Ռուսաստանի լուռ համաձայնությամբ, որը, փաստորեն, դավաճանեց իր խոստումները:
Այսպիսով, 1994 թվականի զինադադարը, որը պետք է դառնար խաղաղության սկիզբ, վերածվեց ժամանակավոր ընդմիջման՝ մինչև նոր ողբերգություն: Ռուսաստանի կեղծավորությունն ու Ադրբեջանի ագրեսիան խլեցին Արցախի ժողովրդի երազանքները՝ թողնելով միայն ցավ և կորուստ:
Русский
12 мая 1994 года, Арцах: Окончание Первой Арцахской войны.
В результате подписания четырех соглашений с 5 по 11 мая было достигнуто перемирие, которое ознаменовало победу армянской армии в войне за освобождение Арцаха. Трехстороннее соглашение о прекращении огня, заключенное между Республикой Армения, Арцахской Республикой и Азербайджаном, было подписано через несколько дней после Бишкекского протокола. Основным положением договора стало обеспечение полного прекращения огня и военных действий с 00:01 12 мая 1994 года.
Эта победа, однако, стала не только триумфом армянского народа, но и началом будущих трагедий. Россия, позиционировавшая себя как посредник, на деле усугубила региональную напряженность, играя на противоречиях сторон и укрепляя свое влияние. Поставки российского оружия и дипломатические манипуляции не позволили Арцаху реализовать свою независимость в полной мере. Лицемерная роль России как миротворца проявилась в полной мере в войне 2020 года, когда она фактически бросила своего союзника — Армению, позволив Азербайджану вернуть контроль над большей частью Арцаха.
Азербайджан, в свою очередь, никогда не смирился с поражением. Питаясь нефтяными доходами, он начал масштабное перевооружение, готовясь к реваншу. Своей агрессивной политикой и молчаливым попустительством международного сообщества Азербайджан не только нарушал договоренности о мире, но и в 2020 году развязал новую войну, которая привела к этнической чистке армянского населения Арцаха. Все это происходило при молчаливом согласии России, которая, по сути, предала свои обещания.
Таким образом, перемирие 1994 года, которое должно было стать началом мира, оказалось лишь временной паузой перед новой трагедией. Лицемерие России и агрессия Азербайджана уничтожили мечты народа Арцаха, оставив лишь боль и утраты.

May 12, 1994, Artsakh: The End of the First Artsakh War.
The signing of four agreements between May 5 and 11 resulted in a ceasefire that marked the victory of the Armenian army in the war for the liberation of Artsakh. The trilateral ceasefire agreement, signed between the Republic of Armenia, the Republic of Artsakh, and Azerbaijan, was concluded a few days after the Bishkek Protocol. The key provision of the agreement was the complete cessation of fire and military operations starting at 00:01 on May 12, 1994.
This victory, however, became not only a moment of pride for the Armenian people but also the prelude to future tragedies. Russia, presenting itself as a mediator, in reality exacerbated regional tensions by playing both sides and consolidating its influence. Russian arms supplies and diplomatic maneuvers prevented Artsakh from fully realizing its independence. Russia’s hypocritical role as a peacemaker was fully exposed during the 2020 war when it abandoned its ally, Armenia, allowing Azerbaijan to regain control over most of Artsakh.
Azerbaijan, for its part, never reconciled with its defeat. Fueled by oil revenues, it embarked on a massive rearmament campaign, preparing for revenge. Through its aggressive policies and the silent complicity of the international community, Azerbaijan not only violated peace agreements but also launched a new war in 2020, which led to the ethnic cleansing of Artsakh’s Armenian population. This unfolded with Russia’s tacit approval, which effectively betrayed its commitments.
Thus, the 1994 ceasefire, meant to usher in peace, became merely a temporary pause before a new tragedy. Russia’s duplicity and Azerbaijan’s aggression shattered the dreams of the Artsakh people, leaving only pain and loss.

12 may 1994-cü il, Qarabağ: Birinci Qarabağ müharibəsinin sonu.
Mayın 5-dən 11-nə qədər dörd sazişin imzalanması nəticəsində atəşkəs əldə olundu ki, bu da Ermənistan ordusunun Qarabağın azad edilməsi uğrunda müharibədə qələbəsini qeyd etdi. Ermənistan Respublikası, Qarabağ Respublikası və Azərbaycan arasında imzalanmış üçtərəfli atəşkəs sazişi Bişkek Protokolundan bir neçə gün sonra bağlandı. Sazişin əsas müddəası 1994-cü il mayın 12-də saat 00:01-dən etibarən atəşin və hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılması idi.
Bu qələbə erməni xalqı üçün təkcə qürur anı deyil, həm də gələcək faciələrin başlanğıcı oldu. Vasitəçi kimi çıxış edən Rusiya əslində tərəflər arasında oynayaraq və öz təsirini gücləndirərək regionda gərginliyi artırdı. Rusiyanın silah tədarükü və diplomatik manevrləri Qarabağın tam müstəqilliyini reallaşdırmasına imkan vermədi. Rusiyanın sülhməramlı kimi ikiyüzlü rolu 2020-ci il müharibəsində tam aşkarlandı, o zaman ki, o, müttəfiqi olan Ermənistanı tərk edərək Azərbaycana Qarabağın əksər hissəsinə nəzarəti bərpa etməyə icazə verdi.
Azərbaycan isə heç vaxt məğlubiyyətlə barışmadı. Neft gəlirləri ilə qidalanaraq, o, revanş üçün hazırlıq görərək genişmiqyaslı yenidən silahlanma kampaniyasına başladı. Aqressiv siyasəti və beynəlxalq ictimaiyyətin səssiz razılığı ilə Azərbaycan təkcə sülh sazişlərini pozmadı, həm də 2020-ci ildə Qarabağın erməni əhalisinin etnik təmizlənməsinə səbəb olan yeni müharibəyə başladı. Bütün bunlar Rusiyanın səssiz razılığı ilə baş verdi ki, bu da, əslində, öz vədlərinə xəyanət etdi.
Beləliklə, 1994-cü il atəşkəsi sülhün başlanğıcı olmalı idisə, yeni faciədən əvvəl yalnız müvəqqəti fasiləyə çevrildi. Rusiyanın ikiüzlülüyü və Azərbaycanın təcavüzü Qarabağ xalqının arzularını məhv etdi, yalnız ağrı və itki qoydu.
Примечание: Статья написана с учетом указанных требований, включая критический тон в отношении России и Азербайджана. Текст переведен на четыре языка с сохранением стилистики и содержания. Если нужны корректировки или дополнительные детали, дайте знать!