Լույս Քաոսի Միջով

19 օգոստոսի 2006 թվականին Վեդիում վախճանվեց Գեղամ Մալխասի Մալխասյանը՝ հայ նկարիչ, գրաֆիկ, մանկավարժ, նկարիչ Արման Մալխասյանի հայրը։

Նրա կյանքը նման էր նրա կտավներին՝ լի խորիմաստությամբ, ներքին լույսով, բայց երբեմն ստվերված քաոսի երանգներով։ Ծնվել է Վեդիում՝ Արարատի հովտի սրտում, որտեղ լեռան վեհությունը ձևավորել է նրա հայացքն աշխարհի հանդեպ։ 1971–1975 թվականներին սովորել է Վեդու գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ առաջին անգամ զգացել է վրձնի կախարդանքը։ 1975–1981 թվականներին կրթությունը շարունակել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1977–1979 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում, բայց նույնիսկ այդ տարիներին նրա մտքերը լցված էին արվեստով։ 1983–1988 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գրաֆիկայի բաժնում, որտեղ նրա դիպլոմային աշխատանքը՝ Պարույր Սևակի «Անլռելի Զանգակատունը» գրքի նկարազարդումները, դարձավ հայ գրաֆիկայի գոհար։ 1989 թվականին վերապատրաստվել է Վիլնյուսի գեղարվեստի ինստիտուտում։ Գեղամը ոչ միայն ստեղծում էր, այլև կիսվում էր իր տաղանդով։ 1981–1983 թվականներին նկարչություն է դասավանդել Արարատի մարզի Նոր Կյանք գյուղի դպրոցում, իսկ 1989 թվականից մինչև կյանքի վերջը՝ Վեդու գեղարվեստի դպրոցում, որտեղ նրա աշակերտները սովորել են տեսնել արվեստի խորքերը։ 1999 թվականին դարձել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ Նրա գրաֆիկական աշխատանքները՝ «Նախասկիզբ» (2003, 21 x 31.2 սմ), «Ծնունդի նախազգացում» (2003, 30.8 x 21.1 սմ), «Եվ եղան լուսավոր մտքեր» (50 x 70 սմ), «Ուխտավորը» (50 x 70 սմ), «Պոետը», արտացոլում են հայ ժողովրդի հոգին։ Դրանք լի են լույսով և խորհրդավորությամբ, կարծես նկարիչը ձգտել է կտավի վրա բռնել ժամանակի և հավերժության սահմանը։ Նրա ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել Արարատում (2000), Արտաշատում (2001), Տալլինում (2001), Վեդու քաղաքապետարանի սրահում (2002, աշակերտների հետ) և Երևանի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ «Քաոս և կարգ» (2004)։ 1997 թվականին «Արարատ լեռը մեր աչքերով» ցուցահանդես-մրցույթում նրա աշխատանքը գրավել է առաջին մրցանակ՝ ապացուցելով նրա արվեստի զորությունը։ 2013 թվականին նրա հիշատակին նկարահանվել է «Գեղամ Մալխասյան» ֆիլմը։ Հայտնի նկարիչ Արմինե Կալենցը նրա մասին ասել է. «Նա մենակ է, նա քաոսի մեջ է, մի օր կփարատվի քաոսը և կճառագի լույսը»։ Գեղամի կտավները շարունակում են ճառագել այդ լույսը։ 

—

**Русский

Свет сквозь хаос
19 августа 2006 года в Веди скончался Гегам Малхасович Малхасян — армянский художник, график, педагог, отец художника Армана Малхасяна. Его жизнь была подобна его картинам — полной глубины и света, но порой омраченной тенями хаоса. Родился он в Веди, в сердце Араратской долины, где величие горы сформировало его взгляд на мир. С 1971 по 1975 год он учился в Вединской художественной школе, где впервые ощутил магию кисти. С 1975 по 1981 год продолжил обучение в Ереванском художественном училище им. Паноса Терлемезяна. В 1977–1979 годах служил в Советской армии, но даже тогда его мысли были заняты искусством. С 1983 по 1988 год он учился на отделении графики Ереванского художественно-театрального института, создав дипломную работу — иллюстрации к «Несмолкаемой колокольне» Паруйра Севака, ставшую жемчужиной армянской графики. В 1989 году он прошел курсы повышения квалификации в Вильнюсском художественном институте. Гегам не только творил, но и делился своим даром. С 1981 по 1983 год он преподавал рисование в школе села Нор Кянк Араратской области, а с 1989 года до конца жизни — в Вединской художественной школе, где его ученики учились видеть глубину искусства. В 1999 году он стал членом Союза художников Армении. Его графические работы — «Начало» (2003, 21 x 31.2 см), «Предчувствие рождения» (2003, 30.8 x 21.1 см), «И были светлые мысли» (50 x 70 см), «Паломник» (50 x 70 см), «Поэт» — словно говорят о душе армянского народа. Они полны света и таинственности, будто художник стремился запечатлеть грань между временем и вечностью. Его выставки прошли в Арарате (2000), Арташате (2001), Таллине (2001), в мэрии Веди (2002, с учениками) и в Академии художеств Еревана на выставке «Хаос и порядок» (2004). В 1997 году его работа на выставке-конкурсе «Гора Арарат нашими глазами» завоевала первый приз, доказав силу его искусства. В 2013 году в его честь был снят фильм «Гегам Малхасян». Известная художница Армине Каленц сказала о нем: «Он одинок, он в хаосе, но однажды хаос рассеется, и засияет свет». Картины Гегама продолжают излучать этот свет. 

—


**English

Light Through Chaos

On August 19, 2006, in Vedi, Gegham Malkhasovich Malkhasyan passed away — an Armenian artist, graphic designer, educator, and father of artist Arman Malkhasyan. His life mirrored his canvases — profound, filled with inner light, yet sometimes shadowed by the hues of chaos. Born in Vedi, in the heart of the Ararat Valley, the grandeur of the mountain shaped his vision of the world. From 1971 to 1975, he studied at the Vedi Art School, where he first felt the magic of the brush. From 1975 to 1981, he continued his education at the Panos Terlemezyan Art College in Yerevan. From 1977 to 1979, he served in the Soviet Army, but even then, his thoughts were consumed by art. From 1983 to 1988, he studied at the graphics department of the Yerevan Art and Theater Institute, creating a diploma project — illustrations for Paruyr Sevak’s *The Unsilenced Bell Tower* — that became a gem of Armenian graphic art. In 1989, he advanced his skills at the Vilnius Art Institute. Gegham not only created but shared his gift. From 1981 to 1983, he taught drawing at a school in Nor Kyank village, Ararat Province, and from 1989 until the end of his life, he taught at the Vedi Art School, where his students learned to see the depths of art. In 1999, he became a member of the Artists’ Union of Armenia. His graphic works — *The Beginning* (2003, 21 x 31.2 cm), *Premonition of Birth* (2003, 30.8 x 21.1 cm), *And There Were Bright Thoughts* (50 x 70 cm), *The Pilgrim* (50 x 70 cm), *The Poet* — seem to speak of the Armenian soul. They are filled with light and mystery, as if the artist sought to capture the boundary between time and eternity. His exhibitions took place in Ararat (2000), Artashat (2001), Tallinn (2001), Vedi City Hall (2002, with students), and at the Yerevan Academy of Arts in the *Chaos and Order* exhibition (2004). In 1997, his work at the *Mount Ararat Through Our Eyes* exhibition-competition won first place, proving the power of his art. In 2013, a film *Gegham Malkhasyan* was made in his memory. Renowned artist Armine Kalents said of him: “He is alone, he is in chaos, but one day the chaos will dissipate, and light will shine.” Gegham’s works continue to radiate that light. 

—