Գրիչի Վարպետը, Ով Կերտել է Արցախի Գրական ժառանգությունը

1915 թվականի դեկտեմբերի 29-ին , Շուշիի գավառի Շոշ գյուղում , ծնվեց  Սարգիս Ավետիսի Աբրահամյանը՝ հայ արձակագիր, մանկավարժ և մշակութային գործիչ, ում ստեղծագործությունները դարձել են Արցախի գրական ժառանգության անբաժան մասը:

1960 թվականից նա եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ, իսկ նրա կյանքն ու աշխատանքը նվիրված են եղել հայ մշակույթի պահպանմանն ու զարգացմանը:
Սարգիս Աբրահամյանը ծնվել է Արցախի գեղատեսիլ Շոշ գյուղում, որտեղ մանկուց յուրացրել է իր ժողովրդի հարուստ ավանդույթներն ու պատմությունը: Նա ավարտել է Բաքվի մանկավարժական տեխնիկումը, այնուհետև՝ 1944 թվականին, Ադրբեջանի մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնի պատմության ֆակուլտետը: Նրա մասնագիտական ուղին սկսվել է ուսուցչությունից. 1935–1937 թվականներին նա պատմություն է դասավանդել ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանի Ննգի գյուղի դպրոցում, 1937–1939 թվականներին՝ Ղզղալա գյուղի միջնակարգ դպրոցում, իսկ 1940 թվականին եղել է Մարտունու շրջանի ժողկրթության բաժնի վարիչ: 1940–1941 թվականներին նա ղեկավարել է Ադրբեջանի ԼԿԵՄ Լեռնային Ղարաբաղի մարզային ժողկրթության բաժինը: Հետագայում նրա կարիերան ընդգրկել է բազմաթիվ պատասխանատու պաշտոններ. 1949–1950 թվականներին եղել է Ստեփանակերտի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, 1950–1952 թվականներին՝ քաղաքական և գիտական գիտելիքների տարածման մարզային ընկերության պատասխանատու քարտուղար, 1952–1953 թվականներին՝ Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի մարքսիզմ-լենինիզմի ամբիոնի վարիչ: 1954–1955 թվականներին նա ղեկավարել է ԼՂԻՄ աշխատավորների դեպուտատների մարզային սովետի կուլտուրայի բաժինը և եղել է գործկոմի նախագահի տեղակալ: 1955–1957 թվականներին եղել է Ադրբեջանի ԿԿ Լեռնային Ղարաբաղի մարզկոմի քարտուղար, 1957–1961 թվականներին՝ մարզկոմի երկրորդ քարտուղար, 1961–1963 թվականներին՝ մարզային սովետի կուլտուրայի բաժնի վարիչ, իսկ 1963–1969 թվականներին՝ կինոֆիկացիայի մարզային վարչության պետ: Սարգիս Աբրահամյանը նաև եղել է Ադրբեջանի ԽՍՀ 5-րդ գումարման դեպուտատ և պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով:
Աբրահամյանի գրական ստեղծագործությունները ներառում են վեպեր, վիպակներ և պատմվածքներ, որոնք վառ կերպով ներկայացնում են Արցախի բնակիչների կյանքն ու ճակատագրերը: Նրա հիմնական գործերից են՝ «Սերունդների հետ» վեպը (գիրք 1 և 2, 1957–1958), «Մեր քաղաքը» (1963) և «Ոլորաններում» (1967) վիպակները, «Հավատարմություն» վեպը (1967), ինչպես նաև պատմվածքների ժողովածուներ՝ «Լեռնային վտակ» (1957, 1963, 1967) և «Կարմիր մեխակներ» (1973): Նրա ստեղծագործությունները թաթախված են հայրենի հողի, նրա պատմության և հայ ժողովրդի մշակույթի հանդեպ սիրով: Աբրահամյանը նաև զբաղվել է թարգմանություններով, մասնավորապես՝ ադրբեջանական քնարերգության, որը հրատարակվել է «Խազարի երգը» ժողովածուում (1982): Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել ընթերցողներին և մնում է հայ գրականության կարևոր մաս:

Мастер Пера, Создавший Литературное Наследие Арцаха

29 декабря 1915 года в селе Шош Шушского уезда  родился Саргис Аветис Абрамян: — выдающийся армянский прозаик, педагог и культурный деятель, чьи произведения стали важной частью литературного наследия Арцаха. С 1960 года он был членом Союза писателей СССР, а его жизнь и творчество были посвящены сохранению и развитию армянской культуры.
Саркис Абрамян родился в живописном селе Шош в Арцахе, где с детства впитывал богатые традиции и историю своего народа. Он окончил Бакинский педагогический техникум, а затем, в 1944 году, заочное отделение исторического факультета Азербайджанского педагогического института. Его профессиональная деятельность началась с преподавания: в 1935–1937 годах он работал учителем истории в школе села Ннги Мартунинского района НКАО, в 1937–1939 годах — в средней школе села Кзгала того же района, а в 1940 году стал заведующим отделом народного образования Мартунинского района. В 1940–1941 годах он занимал пост заведующего отделом народного образования ЛКСМ Нагорно-Карабахской области Азербайджана. После этого его карьера охватила множество ответственных должностей: в 1949–1950 годах он был замдиректора по учебной части средней школы №3 в Степанакерте, в 1950–1952 годах — ответственным секретарем областного общества по распространению политических и научных знаний, в 1952–1953 годах — заведующим кафедрой марксизма-ленинизма Степанакертского педагогического института. В 1954–1955 годах он руководил отделом культуры областного совета депутатов трудящихся НКАО и был заместителем председателя исполкома областного совета. В 1955–1957 годах занимал пост секретаря, а в 1957–1961 годах — второго секретаря обкома КП Азербайджана по Нагорно-Карабахской области. С 1961 по 1963 год вновь руководил отделом культуры областного совета, а с 1963 по 1969 год возглавлял областное управление кинофикации. Саркис Абрамян также был депутатом Верховного Совета Азербайджанской ССР 5-го созыва и награждён орденом «Знак Почёта».
Литературное творчество Абрамяна включает романы, повести и рассказы, отражающие жизнь и судьбы жителей Арцаха. Среди его ключевых произведений: роман «С поколениями» (книги 1 и 2, 1957–1958), повести «Наш город» (1963) и «На поворотах» (1967), роман «Верность» (1967), а также сборники рассказов, такие как «Горный ручей» (1957, 1963, 1967) и «Красные гвоздики» (1973). Его произведения проникнуты любовью к родной земле, историей и культурой армянского народа. Абрамян также занимался переводами, в частности, азербайджанской лирики, изданной в сборнике «Песнь Хазара» (1982). Его творчество продолжает вдохновлять читателей, а наследие остаётся важной частью армянской литературы.

The Master of the Pen Who Shaped Artsakh’s Literary Legacy

On December 29, 1915, in the village of Shosh, Shushi province, Sargis Avetis Abrahamyan was born:d — a prominent Armenian prose writer, educator, and cultural figure whose works became a cornerstone of Artsakh’s literary heritage. A member of the USSR Writers’ Union since 1960, his life and work were dedicated to preserving and advancing Armenian culture.
Sargis Abrahamyan was born in the picturesque village of Shosh in Artsakh, where he absorbed the rich traditions and history of his people from an early age. He graduated from the Baku Pedagogical College and, in 1944, completed the correspondence course at the History Faculty of the Azerbaijan Pedagogical Institute. His professional journey began as a teacher: from 1935 to 1937, he taught history at a school in Nngi village, Martuni district, NKAO; from 1937 to 1939, at a secondary school in Kzgala village in the same district; and in 1940, he served as head of the Martuni district’s public education department. From 1940 to 1941, he was head of the public education department of the Komsomol in the Nagorno-Karabakh region of Azerbaijan. His career spanned numerous significant roles: in 1949–1950, he was deputy director for academic affairs at Stepanakert’s Secondary School No. 3; in 1950–1952, he served as responsible secretary of the regional society for the dissemination of political and scientific knowledge; in 1952–1953, he headed the Marxism-Leninism department at Stepanakert Pedagogical Institute. From 1954 to 1955, he managed the culture department of the NKAO’s regional council of workers’ deputies and served as deputy chairman of the council’s executive committee. From 1955 to 1957, he was secretary, and from 1957 to 1961, second secretary of the Communist Party’s regional committee for Nagorno-Karabakh. From 1961 to 1963, he again led the culture department, and from 1963 to 1969, he headed the regional film distribution administration. Abrahamyan was also a deputy of the 5th convocation of the Supreme Soviet of the Azerbaijani SSR and was awarded the Order of the Badge of Honour.
Abrahamyan’s literary works include novels, novellas, and short stories that vividly depict the lives and destinies of Artsakh’s people. His major works include the novel With Generations (Books 1 and 2, 1957–1958), novellas Our City (1963) and On the Turns (1967), the novel Fidelity (1967), and collections of short stories such as Mountain Stream (1957, 1963, 1967) and Red Carnations (1973). His writings are imbued with love for his homeland, its history, and the culture of the Armenian people. Abrahamyan also translated Azerbaijani lyrical poetry, published in the collection The Song of Khazar (1982). His legacy continues to inspire readers and remains a vital part of Armenian literature.