իրանահայ արձակագիր և «Շիկացած հող»-ի հեղինակ

Աբիգ Համազասպի Ավագյան ծնվել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Թեհրանում (Իրան)՝ հայ արձակագիր, գրող, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1949-ից), ով իր ստեղծագործություններով դարձավ իրանահայ և հայաստանաբնակ գրականության վառ դեմքերից մեկը։

Նախնական կրթություն է ստացել Թեհրանի հայկական, պարսկական, ֆրանսիական դպրոցներում և ամերիկյան քոլեջում։ 1939-ին զորակոչվել է բանակ և որպես ռազմական օդաչու ծառայել մինչև 1941 թվականը։ 1946-ին ներգաղթել է Հայաստան։ 1957-ին ավարտել է ԽՍՀՄ գրողների միության առընթեր գրական բարձրագույն դասընթացները (Մոսկվա)։ 1959–1983 թվականներին որպես խորհրդական աշխատել է Հայաստանի գրողների միությունում։

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել և առանձին գրքով լույս են տեսել ռուսերեն։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։

Հիմնական գործերից են՝

• «Պատմվածքներ» (1950),
• «Վաղը» (վեպ, 1951),
• «Շիկացած հող» (վեպ, 1955),
• «Նազելի Դալարյան» (վեպ, 1959),
• «Բենդ գյուղի վերջին բնակիչը» (1962),
• «Հարավային տենդ» (1971),
• «Եղել է, չի եղել» (1973),
• «Հարված» (վիպակ և պատմվածքներ, 1978),
• «Մարդը անապատում» (1981),
• «Վերջին հանգրվան» (պատմվածքներ, վիպակ, 1982)։

Աբիգ Համազասպի Ավագյանը մնաց Թեհրանից Երևան տանող իրանահայ գրականության կամուրջը՝ իր վեպերով, պատմվածքներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ արձակի խորքերով և հայրենասիրությամբ։

Русский
Абиг Амазаспович Авагян родился 14 сентября 1919 года в Тегеране (Иран) — армянский прозаик, писатель, член Союза писателей СССР (с 1949), ставший одной из ярких фигур ирано-армянской и армянской литературы.

Начальное образование получил в армянских, персидских, французских школах и американском колледже Тегерана. В 1939 году был призван в армию и служил военным лётчиком до 1941 года. В 1946 году репатриировался в Армению. В 1957 году окончил Высшие литературные курсы при Союзе писателей СССР (Москва). В 1959–1983 годах работал консультантом в Союзе писателей Армении.

Его произведения переведены и изданы отдельными книгами на русском языке. Награждён орденом «Знак Почёта».

Основные произведения:

• «Рассказы» (1950),
• «Завтра» (роман, 1951),
• «Раскалённая земля» (роман, 1955),
• «Назели Даларян» (роман, 1959),
• «Последний житель села Бенда» (1962),
• «Южная лихорадка» (1971),
• «Было, не было» (1973),
• «Удар» (повесть и рассказы, 1978),
• «Человек в пустыне» (1981),
• «Последняя пристань» (рассказы, повесть, 1982).

Абиг Амазаспович Авагян остался мостом ирано-армянской литературы от Тегерана до Еревана — своими романами, рассказами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской прозы и патриотизмом.

English

From Tehran to Yerevan: Bridge of Armenian Prose

Abig Hamazasp Avagyan was born on September 14, 1919, in Tehran (Iran) — Armenian prose writer, member of the Union of Writers of the USSR (since 1949), who became one of the prominent figures of Iranian-Armenian and Armenian literature.

Received primary education in Armenian, Persian, French schools and the American college in Tehran. In 1939 drafted into the army and served as a military pilot until 1941. In 1946 repatriated to Armenia. In 1957 graduated from the Higher Literary Courses under the Union of Writers of the USSR (Moscow). In 1959–1983 worked as a consultant in the Union of Writers of Armenia.

His works were translated and published separately in Russian. Awarded the Order of the Badge of Honor.

Main works:

• “Stories” (1950),
• “Tomorrow” (novel, 1951),
• “Red-Hot Earth” (novel, 1955),
• “Nazeli Dalaryan” (novel, 1959),
• “The Last Resident of Bend Village” (1962),
• “Southern Fever” (1971),
• “It Was, It Was Not” (1973),
• “Strike” (novella and stories, 1978),
• “Man in the Desert” (1981),
• “The Last Haven” (stories, novella, 1982).

Abig Hamazasp Avagyan remained the bridge of Iranian-Armenian literature from Tehran to Yerevan — with his novels, stories, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian prose and patriotism.

1. Աբիգ Համազասպի Ավագյան՝ իրանահայ արձակագիր և «Շիկացած հող»-ի հեղինակ / Абиг Амазаспович Авагян — ирано-армянский прозаик и автор «Раскалённой земли» / Abig Hamazasp Avagyan — Iranian-Armenian Prose Writer and Author of Red-Hot Earth
2. Աբիգ Համազասպի Ավագյան՝ Թեհրանից Երևան՝ հայ արձակի կամուրջ / Абиг Амазаспович Авагян — от Тегерана до Еревана: мост армянской прозы / Abig Hamazasp Avagyan — From Tehran to Yerevan: Bridge of Armenian Prose
3. Աբիգ Համազասպի Ավագյան՝ «Վաղը» և «Նազելի Դալարյան» վեպերի հեղինակ / Абиг Амазаспович Авагян — автор романов «Завтра» и «Назели Даларян» / Abig Hamazasp Avagyan — Author of the Novels Tomorrow and Nazeli Dalaryan
4. Աբիգ Համազասպի Ավագյան՝ իրանահայ գրականության և հայրենասիրության նվիրյալ / Абиг Амазаспович Авагян — преданный ирано-армянской литературе и патриотизму / Abig Hamazasp Avagyan — Devoted to Iranian-Armenian Literature and Patriotism
5. Աբիգ Համազասպի Ավագյան՝ սփյուռքահայ արձակի և հայ գրականության դեմք / Абиг Амазаспович Авагян — лицо диаспорной армянской прозы и литературы Армении / Abig Hamazasp Avagyan — Figure of Diaspora Armenian Prose and Armenian Literature