Գարեջուր – Пиво – Beer

Գարեջուր – Пиво – Beer

Գարեջուր

Հայաստանը նաև գարեջրի հայրենիքն է: Սակայն այդ մասին  վկայություն- ներն այնքան առատ չեն, ինչպես գինու դեպքում: Շենգավիթի պեղումներից պարզվել է, որ Հայաստանում դեռ ն.Ք. III հազարամյակում գարեջրի արտա- դրություն է եղել. «Շենգավիթում… զարգացած է եղել գինեգործությունը և գա- րեջրի արտադրությունը»153:

Ն.Ք. 4-րդ դարում հունական 10 000-անոց բանակը Քսենոփոնի առաջնոր- դությամբ Պարսկաստանից Հունաստան վերադառնալիս` անցնում էր Հայաս- տանով:  Հայկական  գյուղերից  մեկում  հունական  զորքը  հանգստի  համար  կանգ է առնում: Քսենոփոնն ասում է, որ իրենց այդ գյուղում հյուրասիրում են առատ ուտեստներով և խմիչքներով, իսկ խմիչքների թվում եղել է նաև գարեջուր, ինչը հույների համար անծանոթ ըմպելիք էր. «Այնտեղ կար նաև ցորեն և գարի և ըն-

դեղեն, և կարասների մեջ գարուց պատրաստված գինի, որի երեսին լողում էին

գարու հատիկներ: Կարասների մեջ կային նաև եղեգներ` մեծ ու փոքր, առանց ծնկերի: Ծարավելու դեպքում մարդ պետք է այդ եղեգի ծայրը բերանին դներ ու ծծեր: Եվ այն շատ թունդ էր, եթե ջուր չխառնեին. իսկ սովոր մարդու համար շատ ախորժելի ըմպելիք էր»154:

Քսենոփոնը երկար ժամանակ էր անցկացրել Պարսկաստանի, Բաբելոնի, Ասորեստանի և հարավային այլ երկրների տարածքներում և քաջածանոթ էր նրանց կենցաղին: Սակայն հայկական գյուղերում ճաշակած գարեջուրը նրա համար նորություն էր: Դրանից ևս կարելի է եզրակացնել, որ գարեջրի մասին Հունաստանից բացի` անտեղյակ էին նաև վերը նշված երկրները:

Այս հնագիտական և պատմական տեղեկությունները անխորտակելի հիմք են, որպեսզի ինչպես գինու, այդպես և գարեջրի հայրենիքը համարվի Հայաստանը:

153 Հակոբ Սիմոնյան, Հուշարձան տարեգիրք հատ. Ը, «Հուշարձան» հրտ., Երևան 2013թ., էջ 14:

154 Քսենոփոն. Անաբասիս. Երևան 1970թ., էջ 97:

Пиво

Свидетельств о том, что Армения еще и родина пива, не так много, как сведений о зарождении здесь виноделия. Однако они все же есть и дают основания быть уверенными в этом утверждении.

Раскопки в Шенгавите указывают на то, что пиво в Армении производили еще в III тыс. до Р. Х.

«В Шенгавите было развито виноделие и производство пива»^[1].

В IV веке до Р. Х. десятитысячное греческое войско под предводительством Ксенофонта, возвращаясь из Персии в Грецию, проходило через земли Армении.

В одной из армянских деревень солдаты расположились на отдых. Ксенофонт описывает, как в этой деревне их угощали обильной едой и напитками, среди которых было и неизвестное грекам пиво:

«Там были пшеница и ячмень, и злаковые, и приготовленное из ячменя вино в кувшинах, на поверхности которых плавали ячменные зерна.
В кувшины были погружены тростинки, не изогнутые, большие и маленькие… Испытывающий жажду должен был взять кончик тростинки в рот и втягивать через нее вино. И оно было очень крепким, если не примешивать к нему воду, а для людей, привыкших к нему, этот напиток был очень приятен»^[2].

Ксенофонт много времени провел в Персии, Вавилоне, на территории Ассирии и в других южных странах и был хорошо знаком с бытом этих стран. Однако пиво, которое он пробовал в армянских деревнях, было для него в новинку. Из этого также можно сделать вывод, что о пиве не имели понятия не только в Греции, но и во всех вышеперечисленных странах.

Эти археологические и исторические сведения служат бесспорным основанием для того, чтобы родиной не только вина, но и пива считалась Армения.

---

^[1]     Симонян Г. Шенгавит: Обычное поселение или ранний город // Ушардзан, т. 8. Ереван, 2013 (арм.). С. 14.

^[2]     Ксенофонт. Анабасис. Ереван, 1970 (арм.). С. 97.

Beer
Armenia is also the homeland of beer. However, the evidence for this is not as abundant as in the case of wine. The excavations of Shengavit have revealed that beer production was already taking place in Armenia in the 3rd millennium BC. “In Shengavit… winemaking and beer production were developed”153.

In the 4th century BC, a 10,000-strong Greek army led by Xenophon passed through Armenia on its way back from Persia to Greece. The Greek army stopped for a rest in one of the Armenian villages. Xenophon says that they were treated to a rich feast of food and drinks in that village, and among the drinks was beer, which was an unknown drink to the Greeks. “There was also wheat and barley and millet, and wine made from barley in jars, on the surface of which barley grains floated. There were also reeds in the jars, large and small, without stems. In case of thirst, a person had to put the end of the reed to his mouth and suck. And it was very strong if they did not mix it with water. And for a person accustomed to it, it was a very appetizing drink”154.
Xenophon had spent a long time in the territories of Persia, Babylon, Assyria and other southern countries and was well acquainted with their way of life. However, the beer he tasted in Armenian villages was new to him. From this it can also be concluded that in addition to Greece, the above-mentioned countries were also unaware of beer.
This archaeological and historical information is an indestructible basis for considering Armenia as the homeland of both wine and beer.

153 Hakob Simonyan, Monument Yearbook Vol. 8, “Monument” Publishing House, Yerevan 2013, p. 14.
154 Xenophon. Anabasis. Yerevan 1970, p. 97.

Источник – Ացբյուր – Source.`

Աշոտ Արևշատյան «Սուրբ Երկիր Արարատի» | Արեւշատյան Ա.Վ. – Ашот Аревшатян “Святая страна Араратская” | Аревшатян А. В. – Ashot Arevshatyan “The Holy Land of Ararat” | Arevshatyan A. V

Ашот Аревшатян «Святая страна Араратская» | Аревшатян А. В.