Բրիջիթ Բարդոն մահացել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Սեն-Տրոպեզում՝ 91 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում ոչ միայն կինոյի լեգենդի կերպարը, այլև հայ ժողովրդի նկատմամբ անկեղծ համակրանքի և աջակցության վառ օրինակը։ Ծնվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Փարիզում։

Բրիջիթ Բարդոն դարձավ 1950-1960-ականների ֆրանսիական կինոյի ամենավառ աստղերից մեկը՝ «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը», «Բաբետը գնում է պատերազմ», «Վիվա Մարիա» և այլ ֆիլմերով։ 1970-ականներից նա ամբողջովին նվիրվեց կենդանիների իրավունքների պաշտպանությանը՝ հիմնելով Fondation Brigitte Bardot կազմակերպությունը։

Հայաստանի և հայ ժողովրդի նկատմամբ Բարդոյի համակրանքը դրսևորվել է բազմաթիվ ձևերով։ Նա բազմիցս բարձրաձայնել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության մասին, դատապարտել է Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականությունը և աջակցել հայ ժողովրդի արդար պայքարին։ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո նա ակտիվորեն մասնակցել է օգնության ծրագրերին և բազմիցս այցելել Հայաստան՝ անձամբ ծանոթանալու երկրի և ժողովրդի հետ։

Նրա հայտնի արտահայտություններից մեկը՝ «Հայերը արժանի են իրենց պատմության ճանաչմանը և հարգանքին», դարձել է հայկական համայնքում լայն տարածում գտած խոսք։ Բրիջիթ Բարդոն մնաց այն քիչ արևմտյան աստղերից մեկը, ով ոչ միայն խոսել է հայ ժողովրդի մասին, այլև գործով աջակցել է նրանց։

Բրիջիթ Բարդոն մնաց Փարիզից Սեն-Տրոպեզ տանող գեղեցկության և համակրանքի կամուրջը՝ իր ֆիլմերով, պայքարով և հայ ժողովրդի հանդեպ անկեղծ սիրով ոգեշնչելով սերունդներին։



**Русский** 

Брижит Бардо — Армения и армяне в её сердце 

Скончалась 28 декабря 2025 года в Сен-Тропе в возрасте 91 года — французская киноактриса, секс-символ 1950–1960-х, а с армянской точки зрения — искренний друг армянского народа и последовательный сторонник признания Геноцида армян. Родилась 28 сентября 1934 года в Париже.

Брижит Бардо стала всемирно известной благодаря фильмам «И Бог создал женщину», «Бабет идёт на войну», «Вива Мария!» и многим другим. С 1970-х годов она полностью посвятила себя защите прав животных, основав фонд Fondation Brigitte Bardot.

Отношение Бардо к Армении и армянам всегда было тёплым и искренним. Она неоднократно публично заявляла о необходимости признания Геноцида армян 1915 года, осуждала турецкий официальный отрицанизм и поддерживала справедливую борьбу армянского народа. После Спитакского землетрясения 1988 года она активно участвовала в программах помощи и несколько раз посещала Армению лично.

Одна из её известных фраз — «Армяне заслуживают признания и уважения своей истории» — стала широко известной в армянской среде. Брижит Бардо осталась одной из немногих западных звёзд, которая не просто говорила об армянах, но и реально помогала им.

Брижит Бардо стала мостом от Парижа до Сен-Тропе — своей красотой, борьбой и искренней любовью к армянскому народу, вдохновляя поколения.



**English** 

Brigitte Bardot — Armenia and Armenians in her heart 

Passed away on December 28, 2025, in Saint-Tropez at the age of 91 — French film actress, sex symbol of the 1950s–1960s, and from the Armenian perspective — a sincere friend of the Armenian people and consistent supporter of the recognition of the Armenian Genocide. Born on September 28, 1934, in Paris.

Brigitte Bardot became world-famous through films such as *And God Created Woman*, *Babette Goes to War*, *Viva Maria!* and many others. From the 1970s onward she devoted herself entirely to animal rights, founding the Brigitte Bardot Foundation.

Bardot’s attitude toward Armenia and Armenians was always warm and sincere. She repeatedly publicly stated the need to recognize the Armenian Genocide of 1915, condemned Turkey’s official denialism and supported the just struggle of the Armenian people. After the 1988 Spitak earthquake she actively participated in relief programs and visited Armenia several times personally.

One of her famous statements — “Armenians deserve recognition and respect for their history” — has become widely known in Armenian circles. Brigitte Bardot remains one of the few Western stars who not only spoke about Armenians, but truly helped them.

Brigitte Bardot became a bridge from Paris to Saint-Tropez — with her beauty, struggle and genuine love for the Armenian people, inspiring generations.



**Français** 

Brigitte Bardot — L’Arménie et les Arméniens dans son cœur

Est décédée le 28 décembre 2025 à Saint-Tropez à l’âge de 91 ans — actrice française, sex-symbol des années 1950-1960, et du point de vue arménien — une amie sincère du peuple arménien et une partisane constante de la reconnaissance du Génocide arménien. Née le 28 septembre 1934 à Paris.

Brigitte Bardot est devenue mondialement célèbre grâce à des films tels que *Et Dieu… créa la femme*, *Babette s’en va-t-en guerre*, *Viva Maria !* et bien d’autres. À partir des années 1970, elle s’est entièrement consacrée à la défense des droits des animaux, fondant la Fondation Brigitte Bardot.

L’attitude de Bardot envers l’Arménie et les Arméniens a toujours été chaleureuse et sincère. Elle a publiquement affirmé à plusieurs reprises la nécessité de reconnaître le Génocide arménien de 1915, a condamné le négationnisme officiel turc et soutenu la juste lutte du peuple arménien. Après le tremblement de terre de Spitak en 1988, elle a activement participé aux programmes d’aide et s’est rendue plusieurs fois en Arménie personnellement.

L’une de ses phrases célèbres — « Les Arméniens méritent la reconnaissance et le respect de leur histoire » — est devenue largement connue dans les milieux arméniens. Brigitte Bardot reste l’une des rares stars occidentales qui non seulement a parlé des Arméniens, mais les a réellement aidés.

Brigitte Bardot est restée un pont de Paris à Saint-Tropez — par sa beauté, son combat et son amour sincère pour le peuple arménien, inspirant des générations.

Ավետ Ռոբերտի Ադոնցը ծնվել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Կիևում՝ հայ դիվանագետ, Իսպանիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան (2014–2019), Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ (2019–2021), ով իր կարիերան նվիրել է Հայաստանի միջազգային հարաբերությունների զարգացմանը և եվրոպական ինտեգրմանը։ 

1980 թվականին ավարտել Երևանի Ա. Չեխովի անվան թիվ 55 միջնակարգ դպրոցը, 1985 թվականին՝ ԵՊՀ տնտեսագիտական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ 1991 թվականին անցել է բանկային գործի դասընթացներ Ժնևի UBS բանկում, 1993 թվականին՝ դիվանագիտական դասընթացներ Մեծ Բրիտանիայի Լիդսի համալսարանում։ 

1985 թվականին սկսել է աշխատանքը ՀԽՍՀ Պետպլանին կից տնտեսագիտության և պլանավորման գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես տնտեսագետ։ 1985–1986 թվականներին ծառայել Խորհրդային բանակում։ 1987–1991 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտում կրտսեր գիտաշխատողից մինչև գիտական խմբի ղեկավար։ 1991 թվականից անցել է դիվանագիտական ծառայության՝ սկսած Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի նախարարությունից։ 

1992–1994 թվականներին՝ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունում երկրորդ քարտուղար, 1994–1996 թվականներին՝ Բելգիայում Հայաստանի դեսպանության երկրորդ քարտուղար, 1996–1998 թվականներին՝ միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների բաժնի վարիչ, 1998–2001 թվականներին՝ Եվրամիությունում Հայաստանի առաքելության խորհրդական և արտակարգ դեսպանորդ։ 2002–2007 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի արտաքին կապերի վարչության պետ։ 2007–2009 թվականներին՝ ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր և եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 2009–2014 թվականներին համատեղությամբ՝ Բելգիայում, Լյուքսեմբուրգում, Նիդեռլանդներում և Եվրամիությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ 2014–2019 թվականներին՝ Իսպանիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ 2019–2021 թվականներին՝ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ 

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ 

Ավետ Ադոնցը մնաց Կիևից Երևան տանող դիվանագիտական կամուրջը՝ իր ծառայությամբ, նշանակումներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական դիվանագիտության խորքերով և միջազգային հարաբերությունների գեղեցկությամբ։



### Русский
Заслуженный деятель армянской дипломатии Посол Армении в Испании и при ЕС 

Авет Роберти Адонц родился 27 декабря 1963 года в Киеве — армянский дипломат, чрезвычайный и полномочный посол Армении в Испании (2014–2019), заместитель министра иностранных дел Армении (2019–2021), посвятивший карьеру развитию международных отношений Армении и европейской интеграции.

В 1980 окончил среднюю школу №55 имени А. Чехова в Ереване, в 1985 — факультет экономической кибернетики ЕГУ. В 1991 прошёл курсы банковского дела в банке UBS в Женеве, в 1993 — дипломатические курсы в Университете Лидса (Великобритания). 

С 1985 начал работу в НИИ экономики и планирования при Госплане АрмССР экономистом. В 1985–1986 служил в Советской армии. В 1987–1991 работал в том же институте от младшего научного сотрудника до руководителя научной группы. С 1991 перешёл на дипломатическую службу в Министерство внешнеэкономических связей Армении. 

В 1992–1994 — второй секретарь в МИД Армении, в 1994–1996 — второй секретарь посольства Армении в Бельгии, в 1996–1998 — начальник отдела международных экономических организаций, в 1998–2001 — советник и чрезвычайный и полномочный посланник в Представительстве Армении при ЕС. В 2002–2007 — начальник управления внешних связей аппарата президента Армении. В 2007–2009 — депутат Национального собрания Армении и председатель постоянной комиссии по европейской интеграции. В 2009–2014 — одновременно посол в Бельгии, Люксембурге, Нидерландах и глава представительства Армении при ЕС. В 2014–2019 — посол Армении в Испании. В 2019–2021 — заместитель министра иностранных дел Армении. 

Женат, имеет двоих детей.

Авет Адонц остался дипломатическим мостом от Киева до Еревана — своей службой, назначениями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской дипломатии и международными отношениями.



### English
Honored Figure in Armenian Diplomacy
Ambassador of Armenia to Spain and the EU 

Avet Roberti Adonts was born on December 27, 1963, in Kyiv — Armenian diplomat, Extraordinary and Plenipotentiary Ambassador of Armenia to Spain (2014–2019), Deputy Minister of Foreign Affairs of Armenia (2019–2021), who dedicated his career to the development of Armenia’s international relations and European integration.

In 1980 graduated from secondary school No. 55 named after A. Chekhov in Yerevan, in 1985 — from the Faculty of Economic Cybernetics of Yerevan State University. In 1991 completed banking courses at UBS Bank in Geneva, in 1993 — diplomatic courses at the University of Leeds (UK).

Since 1985 began work at the Research Institute of Economics and Planning under the State Planning Committee of the Armenian SSR as an economist. In 1985–1986 served in the Soviet Army. In 1987–1991 worked at the same institute from junior researcher to head of scientific group. Since 1991 transitioned to diplomatic service in the Ministry of Foreign Economic Relations of Armenia.

In 1992–1994 — Second Secretary in the Ministry of Foreign Affairs of Armenia, in 1994–1996 — Second Secretary of the Embassy of Armenia in Belgium, in 1996–1998 — Head of the Department of International Economic Organizations, in 1998–2001 — Counselor and Extraordinary and Plenipotentiary Envoy in the Representation of Armenia to the EU. In 2002–2007 — Head of the Foreign Relations Department of the Presidential Administration of Armenia. In 2007–2009 — Deputy of the National Assembly of Armenia and Chairman of the Standing Committee on European Integration. In 2009–2014 — simultaneously Ambassador to Belgium, Luxembourg, Netherlands, and Head of the Representation of Armenia to the EU. In 2014–2019 — Ambassador of Armenia to Spain. In 2019–2021 — Deputy Minister of Foreign Affairs of Armenia.

Married, has two children.

Avet Adonts remained the diplomatic bridge from Kyiv to Yerevan — with his service, appointments, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian diplomacy and international relations.

Հարրի Թրումանը, ԱՄՆ 33-րդ նախագահը- մահացել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 26-ին : Նրա կառավարման ժամանակաշրջանը դարձավ պատմական իրադարձությունների խաչմերուկ, որոնք ազդեցին ոչ միայն համաշխարհային քաղաքականության, այլև հայ ժողովրդի ճակատագրի վրա:

Թրումանը հայտնի է Հիրոսիմայի և Նագասակիի վրա ատոմային ռումբերի կիրառման որոշմամբ, որը, պատմաբանների կարծիքով, ոչ միայն ավարտեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, այլև ազդանշան էր ԽՍՀՄ-ին՝ զսպելու նրա ծրագրերը Թուրքիայի նկատմամբ: Այս քայլով Թրուման խոչընդոտեց Խորհրդային Հայաստանի տարածքների ընդլայնմանը, որի համար պայքարում էր Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Գրիգորի Արուտինովը: 
1945 թվականին, երբ խորհրդային զորքերը կանգնած էին Բեռլինի մոտ, Արուտինովը դիմեց Ստալինին՝ առաջարկելով պահանջել Թուրքիայից վերադարձնել հայկական պատմական տարածքները՝ Կարսը և Արդահանը: Ստալինը, վստահելով Արուտինովին, հավանություն տվեց այս նախաձեռնությանը: ԽՍՀՄ-ը չեղարկեց Թուրքիայի հետ խաղաղության պայմանագիրը և ուլտիմատում ներկայացրեց: Թուրքիան մերժեց պահանջը, սակայն սկսեց տարհանել սահմանամերձ շրջանների բնակչությանը և ունեցվածքը: Խորհրդային բանակը սկսեց պատրաստվել ռազմական գործողությունների՝ հայկական հողերի ազատագրման համար: 
Ցավոք, ԱՄՆ-ի գործողությունները սահմանափակվեցին ոչ միայն ատոմային ռումբերով: 1947 թվականին Թրումանի վարչակազմը Թուրքիային տրամադրեց 100 միլիոն դոլարի վարկ՝ բանակի արդիականացման համար, իսկ 1952 թվականին Թուրքիան դարձավ ՆԱՏՕ-ի անդամ՝ վերածվելով Արևմուտքի առաջնային դաշնակցի, որը սահմանակից էր ԽՍՀՄ-ին: Թրումանի այս քայլերը փակեցին հայ ժողովրդի պատմական արդարության վերականգնման ճանապարհը, սակայն նրա ժառանգությունը մնում է որպես համաշխարհային պատմության առանցքային էջերից մեկը: 

Гарри Труман, 33-й президент Соединенных Штатов, умер 26 декабря 1972 года-  моментом в мировой истории, определив не только исход Второй мировой войны, но и судьбу армянского народа. Трумэн вошёл в историю как президент, санкционировавший сброс атомных бомб на Хиросиму и Нагасаки. Историки считают, что одной из целей этих атак было предупреждение Сталину, чтобы он отказался от претензий на Турцию. Этим решением Трумэн воспрепятствовал планам Григория Арутинова, секретаря ЦК Компартии Армении, а Турция осталась единственной страной из союзников Гитлера, избежавшей наказания. 
В 1945 году, когда советские войска стояли под Берлином, Арутинов обратился к Сталину с предложением потребовать от Анкары возвращения оккупированных армянских территорий — Карса и Ардагана. Сталин, доверяя Арутинову, одобрил инициативу. СССР денонсировал советско-турецкий договор о мире и предъявил Турции ультиматум. Турция ответила отказом, но начала эвакуацию населения и имущества из приграничных районов. Советская армия сосредоточила на границе крупные силы и готовилась к операции по освобождению западноармянских земель. 
К сожалению, действия США не ограничились атомными бомбами. В 1947 году администрация Трумэна предоставила Турции льготный кредит на 100 миллионов долларов (огромная сумма по тем временам) для перевооружения армии. В 1952 году Турция вступила в НАТО, став ключевым форпостом Запада и единственным членом альянса, граничащим с СССР. Эти шаги Трумэна заблокировали возможность восстановления исторической справедливости для армянского народа, но его наследие остаётся одной из ключевых глав мировой истории. 

Harry Truman, 33rd President of the United States – died December 26, 1972. His presidency marked a pivotal era in global history, influencing not only the outcome of World War II but also the fate of the Armenian people. Truman is best known for authorizing the atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki, a decision historians believe was partly aimed at signaling to Stalin to abandon ambitions toward Turkey. By doing so, Truman thwarted the plans of Grigory Arutinov, Secretary of the Central Committee of the Communist Party of Armenia, while Turkey remained the only Axis-aligned nation to escape punishment. 
In 1945, as Soviet troops stood at Berlin’s gates, Arutinov urged Stalin to demand the return of occupied Armenian territories—Kars and Ardahan—from Turkey. Stalin, valuing Arutinov’s counsel, approved the initiative. The USSR denounced the Soviet-Turkish peace treaty and issued an ultimatum to Ankara. Turkey rejected the demand but began evacuating border regions. The Soviet army amassed forces along the border, preparing for an operation to liberate Western Armenian lands. 
Regrettably, the U.S. response extended beyond atomic bombs. In 1947, Truman’s administration granted Turkey a $100 million loan (a colossal sum at the time) to modernize its military. In 1952, Turkey joined NATO, becoming a critical Western ally and the only NATO member directly bordering the USSR. Truman’s actions closed the door on restoring historical justice for the Armenian people, yet his legacy endures as a defining chapter in world history.

Էմանուել Ժան-Միշել Ֆրեդերիկ Մակրոնը ծնվել է 1977 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ամիենում՝ Ֆրանսիայի 25-րդ նախագահ (2017 թվականից), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, ով իր կյանքում բազմիցս արտահայտել է հայկական ժողովրդի հանդեպ հարգանք և աջակցություն՝ դառնալով Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և Հայաստանի հետ բարեկամության խորհրդանիշ։ 

Ծնվել է բժիշկների ընտանիքում՝ հայր՝ նյարդաբան Ժան-Միշել Մակրոն, մայր՝ մանկաբույժ Ֆրանսուազ Նոգես-Մակրոն։ Սովորել է լավագույն դպրոցներում, ավարտել Փարիզի քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը և Ազգային վարչարարության դպրոցը։ Աշխատել է որպես ներդրումային բանկիր Rothschild & Cie Banque-ում, հետագայում՝ տնտեսության նախարար Ֆրանսուա Օլանդի կառավարությունում։ 2016 թվականին հիմնադրել է «En Marche!» շարժումը, 2017 թվականին ընտրվել նախագահ՝ հաղթելով Մարին Լը Պենին։ 

Մակրոնը առաջին ֆրանսիացի նախագահներից է, ով այդքան ակտիվորեն աջակցել է Հայաստանին։ 2018 թվականին այցելել է Երևան՝ մասնակցելով Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովին, 2019 թվականին Ֆրանսիայում պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղասպանության հիշատակի օրը՝ ապրիլի 24-ը։ 2020 թվականի Արցախյան պատերազմի ժամանակ Մակրոնը բազմիցս դատապարտել է Ադրբեջանի և Թուրքիայի գործողությունները, կոչ արել զինադադարի և աջակցել Հայաստանին մարդասիրական օգնությամբ։ Նա հանդիպել է Նիկոլ Փաշինյանի հետ, աջակցել ԵՄ-Հայաստան հարաբերությունների խորացմանը և Ֆրանսիան դարձրել Հայաստանի կարևորագույն գործընկերներից մեկը Եվրոպայում։ 

Էմանուել Մակրոնը մնաց Ամիենից Երևան տանող բարեկամության կամուրջը՝ իր խոսքերով, գործողություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ-ֆրանսիական բարեկամության խորքերով և Հայաստանի հանդեպ հարգանքով։

 

### Русский
Армения и армяне в его сердце

Эмманюэль Жан-Мишель Фредерик Макрон родился 21 декабря 1977 года в Амьене — 25-й президент Франции (с 2017), французский политик, неоднократно выражавший уважение и поддержку армянскому народу, став символом признания Геноцида армян и дружбы с Арменией.

Родился в семье врачей — отец невролог Жан-Мишель Макрон, мать педиатр Франсуаза Ногес-Макрон. Учился в лучших школах, окончил Институт политических исследований в Париже и Национальную школу администрации. Работал инвестиционным банкиром в Rothschild & Cie Banque, затем министром экономики в правительстве Франсуа Олланда. В 2016 основал движение «Вперёд!», в 2017 избран президентом, победив Марин Ле Пен.

Макрон — один из первых французских президентов, так активно поддерживающих Армению. В 2018 посетил Ереван на саммите Франкофонии, в 2019 официально признал во Франции День памяти Геноцида армян — 24 апреля. Во время войны в Арцахе 2020 года Макрон неоднократно осуждал действия Азербайджана и Турции, призывал к прекращению огня и поддерживал Армению гуманитарной помощью. Встречался с Николом Пашиняном, способствовал углублению отношений ЕС-Армения и сделал Францию одним из ключевых партнёров Армении в Европе.

Эмманюэль Макрон остался мостом дружбы от Амьена до Еревана — своими словами, действиями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армяно-французской дружбы и уважением к Армении.



### English
Armenia and Armenians in His Heart

Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron was born on December 21, 1977, in Amiens — the 25th President of France (since 2017), French politician who has repeatedly expressed respect and support for the Armenian people, becoming a symbol of recognition of the Armenian Genocide and friendship with Armenia.

Born to a family of doctors — father neurologist Jean-Michel Macron, mother pediatrician Françoise Noguès-Macron. Studied at top schools, graduated from Sciences Po Paris and the École nationale d’administration. Worked as an investment banker at Rothschild & Cie Banque, then Minister of Economy under François Hollande. In 2016 founded the “En Marche!” movement, in 2017 elected president, defeating Marine Le Pen.

Macron is one of the first French presidents to so actively support Armenia. In 2018 visited Yerevan for the Francophonie Summit, in 2019 officially recognized Armenian Genocide Remembrance Day in France — April 24. During the 2020 Artsakh war, Macron repeatedly condemned actions of Azerbaijan and Turkey, called for ceasefire and supported Armenia with humanitarian aid. Met with Nikol Pashinyan, promoted deepening EU-Armenia relations and made France one of Armenia’s key partners in Europe.

Emmanuel Macron remained the bridge of friendship from Amiens to Yerevan — with his words, actions, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian-French friendship and respect for Armenia.

 

### Français
L’Arménie et les Arméniens dans son cœur

Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron est né le 21 décembre 1977 à Amiens — 25e président de la République française (depuis 2017), homme politique français qui a maintes fois exprimé son respect et son soutien au peuple arménien, devenant un symbole de la reconnaissance du génocide arménien et de l’amitié avec l’Arménie.

Né dans une famille de médecins — père neurologue Jean-Michel Macron, mère pédiatre Françoise Noguès-Macron. Études dans les meilleures écoles, diplômé de Sciences Po Paris et de l’École nationale d’administration. A travaillé comme banquier d’investissement chez Rothschild & Cie Banque, puis ministre de l’Économie sous François Hollande. En 2016, il a fondé le mouvement « En Marche ! », en 2017 élu président en battant Marine Le Pen.

Macron est l’un des premiers présidents français à soutenir si activement l’Arménie. En 2018, il a visité Erevan pour le Sommet de la Francophonie, en 2019 a officiellement reconnu en France la Journée de commémoration du génocide arménien — le 24 avril. Pendant la guerre de l’Artsakh en 2020, Macron a condamné à plusieurs reprises les actions de l’Azerbaïdjan et de la Turquie, appelé au cessez-le-feu et soutenu l’Arménie par l’aide humanitaire. Il a rencontré Nikol Pashinyan, favorisé l’approfondissement des relations UE-Arménie et fait de la France l’un des partenaires clés de l’Arménie en Europe.

Emmanuel Macron est resté le pont d’amitié d’Amiens à Erevan — par ses paroles, ses actions et son dévouement sans limites, inspirant les générations par les profondeurs de l’amitié arméno-française et le respect pour l’Arménie.

Էմիլ Արթինը (Արթինյան) մահացել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Համբուրգում՝ կյանքի 64-րդ տարում, թողնելով հետևում 20-րդ դարի մաթեմատիկայի անգերազանցելի ժառանգությունը՝ որպես Էմմի Նյոթերի հետ միասին ժամանակակից աբստրակտ հանրահաշվի հիմնադիր

Աքերման-Թոյբների հիշատակի մրցանակի դափնեկիր (1932), Գալուա տեսության, դասերի դաշտերի տեսության, հյուսվածքների տեսության (braids) և գեոմետրական հանրահաշվի զարգացման գործում անգերազանցելի ներդրում ունեցող գիտնական։ Ծնվել է 1898 թվականի մարտի 3-ին Վիեննայում։ 

Ծնվել է Վիեննայում՝ արվեստի գործերի վաճառական Էմիլ Արթինի և օպերային երգչուհի Էմմա Լաուրա-Արթինի ընտանիքում։ «Արթին» ազգանունը հայկական Արթինյանի կրճատ տարբերակն է։ Փոքր տարիքում կորցրել է հորն, մայրը ամուսնացել է Ռուդոլֆ Հուբների հետ։ Սովորել է Ռայխենբերգում (այժմ՝ Լիբերեց), 1916 թվականին ընդունվել Վիեննայի համալսարան՝ կենտրոնանալով մաթեմատիկայի վրա։ Աշակերտել է Ռիմսկի-Կորսակովին, Գլազունովին, Լյադովին։ Գիտական գործունեությամբ զբաղվել է Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում՝ Նոտր Դամում, Փրինսթոնում, Համբուրգում։ Հեղինակել է «Galois Theory» (1942), «Geometric Algebra» (1957), «Class Field Theory» (1961, Ջոն Թեյթի հետ) և այլ դասական աշխատություններ։ 

Էմիլ Արթինը մնաց Վիեննայից Համբուրգ տանող մաթեմատիկական կամուրջը՝ իր տեսություններով, գրքերով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին աբստրակտ հանրահաշվի խորքերով և հայկական արմատների գեղեցկությամբ։


### Русский
Гений абстрактной алгебры с армянскими корнями

Эмиль Артин скончался 20 декабря 1962 года в Гамбурге на 65-м году жизни, оставив неоценимое наследие математики XX века как один из ведущих математиков армянского происхождения, вместе с Эмми Нётер основатель современной абстрактной алгебры, лауреат мемориальной премии Аккермана-Тойбнера (1932), внесший неоценимый вклад в теорию Галуа, теорию полей классов, теорию кос и геометрическую алгебру. Родился 3 марта 1898 года в Вене.

Родился в Вене в семье торговца произведениями искусства Эмиля Артина и оперной певицы Эммы Лауры-Артин. Фамилия «Артин» — сокращённая форма армянской Артинян. В детстве потерял отца, мать вышла замуж за Рудольфа Хубнера. Учился в Райхенберге (ныне Либерец), в 1916 поступил в Венский университет, сосредоточившись на математике. Ученик Римского-Корсакова, Глазунова, Лядова. Научная деятельность в Германии, США — Нотр-Дам, Принстон, Гамбург. Автор классических работ «Galois Theory» (1942), «Geometric Algebra» (1957), «Class Field Theory» (1961, с Джоном Тейтом).

Эмиль Артин остался мостом математики от Вены до Гамбурга — своими теориями, книгами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами абстрактной алгебры и красотой армянских корней.



### English
Genius of Abstract Algebra with Armenian Roots

Emil Artin passed away on December 20, 1962, in Hamburg at the age of 64, leaving an invaluable legacy in 20th-century mathematics as one of the leading mathematicians of Armenian descent, together with Emmy Noether founder of modern abstract algebra, recipient of the Ackermann–Teubner Memorial Award (1932), making invaluable contributions to Galois theory, class field theory, braid theory, and geometric algebra. Born on March 3, 1898, in Vienna.

Born in Vienna to art dealer Emil Artin and opera singer Emma Laura-Artin. The surname “Artin” is a shortened form of Armenian Artinyan. Lost his father in childhood, mother married Rudolf Hubner. Studied in Reichenberg (now Liberec), in 1916 entered Vienna University, focusing on mathematics. Pupil of Rimsky-Korsakov, Glazunov, Lyadov. Scientific work in Germany, USA — Notre Dame, Princeton, Hamburg. Author of classics «Galois Theory» (1942), «Geometric Algebra» (1957), «Class Field Theory» (1961, with John Tate).

Emil Artin remained the bridge of mathematics from Vienna to Hamburg — with his theories, books, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of abstract algebra and the beauty of Armenian roots.

### Deutsch
Genie der abstrakten Algebra mit armenischen Wurzeln

Emil Artin verstarb am 20. Dezember 1962 in Hamburg im Alter von 64 Jahren und hinterließ ein unschätzbares Erbe in der Mathematik des 20. Jahrhunderts als einer der führenden Mathematiker armenischer Herkunft, zusammen mit Emmy Noether Begründer der modernen abstrakten Algebra, Träger des Ackermann-Teubner-Gedächtnispreises (1932), der unschätzbare Beiträge zur Galois-Theorie, zur Klassenkörpertheorie, zur Zopf-Theorie und zur geometrischen Algebra leistete. Geboren am 3. März 1898 in Wien.

Geboren in Wien als Sohn des Kunsthändlers Emil Artin und der Opernsängerin Emma Laura-Artin. Der Nachname „Artin“ ist eine verkürzte Form des armenischen Artinyan. Verlor früh seinen Vater, die Mutter heiratete Rudolf Hubner. Studierte in Reichenberg (heute Liberec), 1916 immatrikuliert an der Universität Wien mit Schwerpunkt Mathematik. Schüler von Rimski-Korsakow, Glasunow, Ljadov. Wissenschaftliche Tätigkeit in Deutschland, USA – Notre Dame, Princeton, Hamburg. Autor klassischer Werke „Galois Theory“ (1942), „Geometric Algebra“ (1957), „Class Field Theory“ (1961, mit John Tate).

Emil Artin blieb die Brücke der Mathematik von Wien nach Hamburg – mit seinen Theorien, Büchern und grenzenloser Hingabe, Generationen mit den Tiefen der abstrakten Algebra und der Schönheit armenischer Wurzeln inspirierend.

Նիկողոս Սարաֆյանը մահացել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Փարիզում՝ կյանքի 70-րդ տարում, թողնելով հետևում սփյուռքահայ գրականության անմար ժառանգությունը՝ որպես բանաստեղծ, արձակագիր

«Անջրպետի մը գրաւումը» (1927), «14 քերթուած» (1933), «Տեղատուութիւն և մակընթացութիւն» (1939), «Միջնաբերդ» (1946), «Միջերկրական» (1971) ժողովածուների, «Իշխանուհին» (1934) վիպակի, «Վէնսէնի անտառը» (1947) փորձագրության հեղինակ։ Ծնվել է 1902 թվականի մարտի 30-ին Կոստանդնուպոլսից Վառնա մեկնող նավում՝ Ակն գյուղից գաղթող ընտանիքում։ 

Սկզբնական կրթությունն ստացել Վառնայում, սովորել Ճիերճյան, ազգային և կաթոլիկ վարժարաններում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 12 տարեկանում եղբոր հետ մեկնել Ռումինիա, թափառել Բուխարեստում, Կալասում, Օդեսայում, Դոնի Ռոստովում։ Հետագայում ոտքով անցել Ռումինիան, վերադարձել Վառնա, ապա՝ Կ. Պոլիս, սովորել Կեդրոնական վարժարանում՝ աշակերտելով Հակոբ Օշականին, Վահան Թեքեյանին։ 1923 թվականի վերջում հաստատվել Փարիզում։ 

Նիկողոս Սարաֆյանը մնաց Ակնից Փարիզ տանող սփյուռքահայ բանաստեղծության կամուրջը՝ իր քերթվածներով, վիպակներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական սփյուռքի խորքերով և փարիզյան գրականության գեղեցկությամբ։


### Русский
Поэт, родившийся на корабле : Парижский голос диаспорной армянской поэзии

Никогос Сарафян скончался 16 декабря 1972 года в Париже на 71-м году жизни, оставив немеркнущее наследие диаспорной армянской литературы как поэт, прозаик, автор сборников «Захват одного водораздела» (1927), «14 стихотворений» (1933), «Прилив и отлив» (1939), «Срединный замок» (1946), «Средиземноморье» (1971), романа «Княгиня» (1934), эссе «Лес Венсен» (1947). Родился 30 марта 1902 года на корабле из Константинополя в Варну в семье, эмигрировавшей из села Акн.

Начальное образование получил в Варне, учился в школах Чирчян, национальной и католической. Во время Первой мировой войны в 12 лет с братом уехал в Румынию, скитался по Бухаресту, Галацу, Одессе, Ростову-на-Дону. Пешком прошёл Румынию, вернулся в Варну, затем в Константинополь, учился в Центральной школе, ученик Акопа Ошакана, Вагана Текеян. В конце 1923 поселился в Париже.

Никогос Сарафян остался мостом диаспорной армянской поэзии от Акна до Парижа — своими стихами, романами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской диаспоры и красотой парижской литературы.

 

### English
Poet Born on a Ship: Parisian Voice of Diaspora Armenian Poetry

Nikogos Sarafyan passed away on December 16, 1972, in Paris at the age of 70, leaving an undying legacy of diaspora Armenian literature as poet, prose writer, author of collections *Capture of a Watershed* (1927), *14 Poems* (1933), *Ebb and Flow* (1939), *Mid-Fortress* (1946), *Mediterranean* (1971), novel *The Princess* (1934), essay *Vincennes Forest* (1947). Born on March 30, 1902, on a ship from Constantinople to Varna in a family emigrating from Akn village.

Received initial education in Varna, studied at Chirchyan, national, and Catholic schools. During World War I at age 12 went with brother to Romania, wandered through Bucharest, Galati, Odessa, Rostov-on-Don. Walked across Romania, returned to Varna, then to Constantinople, studied at Central School, pupil of Hakob Oshakan, Vahan Tekeyan. Settled in Paris at the end of 1923.

Nikogos Sarafyan remained the bridge of diaspora Armenian poetry from Akn to Paris — with his poems, novels, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian diaspora and the beauty of Parisian literature.

Սիմոն Միսակի Կրկյաշարյանը ծնվել է 1923 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Աթենքում՝ Ադանայից և Հաճընից գաղթած ծնողների ընտանիքում՝ հայ պատմաբան, աղբյուրագետ, թարգմանիչ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Հռոմի «Տիբերինա» ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Հունաստանի Դիմադրության մարտիկ, ով իր կյանքը նվիրել է հին Հայաստանի և հելլենիզմի խորքերի բացահայտմանը՝ դառնալով հունական դասականների հայերեն թարգմանիչներից անգերազանցելին։ 

1944 թվականին ընդունվել Աթենքի Կապոդիստրիասի համալսարան, մասնակցել Դիմադրությանը, խմբագրել «Նոր կյանք» թերթը։ 1947 թվականին հայրենադարձվել Հայաստան, 1950 թվականին ամուսնացել բանաստեղծուհի Արշալույս Մարգարյանի հետ։ 1959 թվականին ավարտել Լենինգրադի համալսարանի ասպիրանտուրան՝ աշակերտելով Հ. Օրբելուն, Վ. Ստրուվեին, Բ. Պիոտրովսկուն։ 1962–1992 թվականներին աշխատել ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում՝ կրտսերից մինչև գլխավոր գիտաշխատող։ 

Հեղինակել է «Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը» (1980), «Հելլենիստական թագավորների փոխհարաբերությունները Փոքր Ասիայի և Հայաստանի քաղաքների հետ» (1963)։ Թարգմանել է Հոմերոսի «Ոդիսական»-ը (1957), Քսենոփոնի «Անաբասիս»-ը (1970), Հերոդոտոսի «Պատմություն ինը գրքից»-ը (1986), Հովսեփոս Փլավիոսի, Դիոդորոս Սիկիլիացու, Դիոն Կասիոսի գործերը, Կոստաս Վառնալիսի, Միցոս Ալեքսանդրոպուլոսի ժամանակակից գրականությունը։ 

Սիմոն Կրկյաշարյանը մնաց Աթենքից Երևան տանող հին աշխարհի կամուրջը՝ իր թարգմանություններով, գիտական աշխատություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ-հունական մշակութային կապերի խորքերով և հին Հայաստանի ճշմարտությամբ։

—

### Русский
Греческий голос древней Армении

Симон Мисакович Кркиашарян родился 7 декабря 1923 года в Афинах в семье беженцев из Аданы и Хаджина — армянский историк, источниковед, переводчик, член-корреспондент НАН РА, доктор исторических наук, профессор, иностранный член Римской академии «Тиберина», боец греческого Сопротивления, посвятивший жизнь раскрытию глубин древней Армении и эллинизма, ставший непревзойдённым переводчиком греческих классиков на армянский.

В 1944 поступил в Афинский университет Каподистрия, участвовал в Сопротивлении, редактировал газету «Новая жизнь». В 1947 репатриировался в Армению, в 1950 женился на поэтессе Аршалуйс Маргарян. В 1959 окончил аспирантуру Ленинградского университета у А. Орбели, В. Струве, Б. Пиотровского. В 1962–1992 работал в Институте истории НАН РА — от младшего до ведущего научного сотрудника.

Автор «Государственного строя древней Армении» (1980), «Отношения эллинистических царей с городами Малой Азии и Армении» (1963). Перевёл «Одиссею» Гомера (1957), «Анабасис» Ксенофонта (1970), «Историю» Геродота (1986), труды Иосифа Флавия, Диодора Сицилийского, Диона Кассия, современных греческих авторов — Костаса Варналиса, Митсоса Александропулоса.

Симон Кркиашарян остался мостом от Афин до Еревана — своими переводами, научными трудами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армяно-греческих культурных связей и правдой древней Армении.

—

### English
Greek Voice of Ancient Armenia

Simon Misakovich Krkyasharyan was born on December 7, 1923, in Athens to refugee parents from Adana and Hajin — Armenian historian, source scholar, translator, corresponding member of the NAS RA, Doctor of Historical Sciences, professor, foreign member of the Roman “Tiberina” Academy, fighter of the Greek Resistance, who devoted his life to uncovering the depths of ancient Armenia and Hellenism, becoming an unparalleled translator of Greek classics into Armenian.

In 1944 entered Kapodistrian University of Athens, participated in the Resistance, edited *New Life* newspaper. Repatriated to Armenia in 1947, married poetess Arshaluys Margaryan in 1950. Graduated from Leningrad University postgraduate program in 1959 under A. Orbeli, V. Struve, B. Piotrovsky. Worked at the Institute of History of NAS RA from 1962–1992 — from junior to leading researcher.

Authored *State Structure of Ancient Armenia* (1980), *Relations of Hellenistic Kings with Cities of Asia Minor and Armenia* (1963). Translated Homer’s *Odyssey* (1957), Xenophon’s *Anabasis* (1970), Herodotus’s *Histories* (1986), works of Josephus Flavius, Diodorus Siculus, Dio Cassius, modern Greek authors — Kostas Varnalis, Mitsos Alexandropoulos.

Simon Krkyasharyan remained the bridge from Athens to Yerevan — with his translations, scholarly works, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian-Greek cultural ties and the truth of ancient Armenia.

—

### Ελληνικά
Η ελληνική φωνή της αρχαίας Αρμενίας

Ο Σιμόν Μισάκοβιτς Κρκιασάριαν γεννήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1923 στην Αθήνα σε οικογένεια προσφύγων από την Αδάνα και το Χατζίν — Αρμένιος ιστορικός, πηγολογος, μεταφραστής, αντεπιστέλλον μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών της Αρμενίας, διδάκτωρ ιστορικών επιστημών, καθηγητής, ξένο μέλος της Ρωμαϊκής Ακαδημίας «Tiberina», αγωνιστής της Ελληνικής Αντίστασης, που αφιέρωσε τη ζωή του στην αποκάλυψη των βάθρων της αρχαίας Αρμενίας και του ελληνισμού, γινόμενος αξεπέραστος μεταφραστής των ελληνικών κλασικών στην αρμενική γλώσσα.

Το 1944 εισήχθη στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, συμμετείχε στην Αντίσταση, διηύθυνε την εφημερίδα «Νέα Ζωή». Το 1947 επαναπατρίστηκε στην Αρμενία, το 1950 παντρεύτηκε την ποιήτρια Αρσαλούις Μαργκαριάν. Το 1959 αποφοίτησε από το μεταπτυχιακό του Πανεπιστημίου του Λένινγκραντ υπό τους Α. Ορμπέλι, Β. Στρούβε, Μπ. Πιοτρόφσκι. Εργάστηκε στο Ινστιτούτο Ιστορίας της ΕΑΕ Αρμενίας από το 1962–1992 — από νεότερο έως κορυφαίο ερευνητή.

Συγγραφέας των έργων «Κρατική δομή της αρχαίας Αρμενίας» (1980), «Σχέσεις των ελληνιστικών βασιλέων με τις πόλεις της Μικράς Ασίας και της Αρμενίας» (1963). Μετέφρασε την «Οδύσσεια» του Ομήρου (1957), τον «Ανάβαση» του Ξενοφώντα (1970), την «Ιστορία» του Ηροδότου (1986), έργα του Ιωσήπου Φλαβίου, Διόδωρου Σικελιώτη, Δίωνα Κασσίου, σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων — Κώστα Βάρναλη, Μήτσου Αλεξανδρόπουλου.

Ο Σιμόν Κρκιασάριαν παρέμεινε η γέφυρα από την Αθήνα στην Ερεβάν — με τις μεταφράσεις, τις επιστημονικές του εργασίες και την απεριόριστη αφοσίωσή του, εμπνέοντας γενιές με τα βάθη των αρμενο-ελληνικών πολιτιστικών δεσμών και την αλήθεια της αρχαίας Αρμενίας.

—

1837  թվականի դեկտեմբերի 5-ին Թիֆլիսում մահացել է լեզվաբան Շաան Ջրպետյանը՝( Շան Հակոբ Սարգիս)։

1798  նշանակվել է  աշխատելու Փարիզի  Թագավորական գրադարանում:  Նույն թվականին նա հիմնադրել է Փարիզի Ecole Supérieure de l’Orientales հայոց լեզվի ամբիոնը և այնտեղ հայերեն դասավանդել 1799-1801 թվականներին, իսկ վերջապես սկսել է դասավանդել հայոց լեզու և հայագիտական առարկաներ 1811-1826 թվականներին հայկական դպրոցում։ հիմնադրել է, որտեղ Հայագիտության մեջ առաջին քայլերն արել են ապագա ականավոր հայագետները։
Չնայած Շահան Ջրպետյանի լեզվաբանական հայացքները մեծ մասամբ սխալ են, ստուգաբանությունները հիմնված են պատահական նմանությունների վրա և առանձին գիտական արժեք չեն ներկայացնում, այնուամենայնիվ, նա որոշակի դրական դեր է խաղացել Եվրոպայում հայոց լեզվի ուսումնասիրության և հայագիտության դասավանդման գործում՝ որպես առանձին առարկա։ գիտական առարկան բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում, նրա շնորհիվ Ֆրանսիան տրամադրեց կառավարության աջակցությունը։

5 декабря 1837 года в Тбилиси скончался лингвист Шаан Джрпетян (Шан Акоп Саргис).- В 1798 году он завязал личное знакомство с Наполеоном Бонапартом и по его приглашению поселился во Франции  получив назначение на работу в королевскую библиотеку Парижа.  В том же году он основал кафедру армянского языка в Высшей школе живых восточных языков в Париже и преподавал там армянский язык в 1799-1801 годах и, наконец, начал преподавать армянский язык и арменологические предметы в 1811-1826 годах в основанной им армянской школе, где первые шаги в арменоведении сделали будущие видные арменоведы.
Хотя лингвистические взгляды Шаана Джрпетяна во многом ошибочны, этимологии основаны на случайных сходствах и не представляют отдельной научной ценности, тем не менее он сыграл определенную положительную роль в изучении армянского языка в Европе и преподавании арменоведения как отдельного научного предмета в высших учебных заведениях чему благодаря ему Франция оказала государственное содействие.

On December 5, 1837, linguist Shaan Jrpetyan (Shan Hakob Sargis) died in Tbilisi. – In 1798, he made personal acquaintance with Napoleon Bonaparte and, at his invitation, settled in France, receiving an appointment to work in the royal library of Paris. In the same year, he founded the department of Armenian language at the Higher School of Living Oriental Languages in Paris and taught Armenian there in 1799-1801 and, finally, began teaching Armenian language and Armenological subjects in 1811-1826 at the Armenian school he founded, where the first steps in Armenology were taken by future prominent Armenologists.  Although Shahan Jrpetyan’s linguistic views are largely erroneous, his etymologies are based on random similarities and do not represent any separate scientific value, he nevertheless played a certain positive role in the study of the Armenian language in Europe and the teaching of Armenology as a separate scientific subject in higher education institutions, thanks to which France provided state assistance.

Le 5 décembre 1837, le linguiste Shaan Jrpetyan (Shan Hakob Sargis) décède à Tbilissi. En 1798, il fait la connaissance personnelle de Napoléon Bonaparte et, à son invitation, s’installe en France et est affecté à la bibliothèque royale. Paris.   La même année, il fonde la chaire de langue arménienne à l’Ecole Supérieure de l’Orientales de Paris et y enseigne l’arménien de 1799 à 1801, et commence finalement à enseigner la langue arménienne et les matières arménologiques en 1811-1826 à l’école arménienne. il a fondé, où les premiers pas dans les études arméniennes ont été faits par de futurs arménologues éminents.
Bien que les vues linguistiques de Shahan Jrpetyan soient largement erronées, les étymologies sont basées sur des similitudes aléatoires et ne représentent pas une valeur scientifique distincte. Néanmoins, il a joué un certain rôle positif dans l’étude de la langue arménienne en Europe et dans l’enseignement des études arméniennes en tant que discipline distincte. matière scientifique dans les établissements d’enseignement supérieur, grâce à lui la France a apporté une aide gouvernementale.

Սերժ Ավետիքյանը ծնվել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևանում՝ ֆրանսահայ կինոռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր, ով իր կյանքը նվիրել է հայկական թեմաների միջազգային բեմ բարձրացմանը՝ դառնալով Կաննի Ոսկե արմավենու ճյուղի դափնեկիր (2010, «Շնային պատմություններ»), Հայաստանի պետական մրցանակակիր (2013), «Ոսկե ծիրան»-ի հատուկ մրցանակակիր։

Ծնողները՝ ֆրանսահայեր, 1947 թվականին հայրենադարձվել են Հայաստան, որտեղ Սերժը ծնվել և մեծացել է ֆրանսիական դպրոցում։ 1970 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Ֆրանսիա։ 

Դերասանական կարիերան՝ «Մենք միակ մարդիկ էինք» (1978), «Կարմիր պուլովեր» (1979), «Փղի ուղղահայացը» (1984), «Մայրիկ» (1991), «Փարաջանով» (2013) և այլն։ Ռեժիսորական՝ «Առաքելության ավարտ» (1992), «Հիասքանչ մի առավոտ» (2005), «Վերադառնալիս» (2006), «Շնային պատմություններ» (2010, անիմացիոն), «Մենք խմել ենք նույն ջուրը» (2006)։ Պրոդյուսեր՝ «Լաբիրինթոս» (1994), «Լռության սիմֆոնիա» (2001)։ 

Սերժ Ավետիքյանը մնաց Երևանից Փարիզ տանող կինոկամուրջը՝ իր ֆիլմերով, դերերով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական պատմության, Ցեղասպանության և հայրենադարձության թեմաներով։

—

### Русский

Лауреат «Золотой пальмовой ветви» Канн: Автор «Собачьих историй»

Серж Аветисян родился 1 декабря 1955 года в Ереване — французский армянин, кинорежиссёр, актёр, сценарист и продюсер, поднявший армянские темы на международную сцену, став лауреатом «Золотой пальмовой ветви» Канн (2010, «Собачьи истории»), Государственной премии Армении (2013), обладателем специальных призов «Золотого абрикоса». Родители — французские армяне, репатриировавшиеся в Армению в 1947 году, где родился Серж, посещал французскую школу. В 1970 семья вернулась во Францию.

Актёрская карьера: «Мы были единственными людьми» (1978), «Красный пуловер» (1979), «Вертикаль слона» (1984), «Майрик» (1991), «Параджанов» (2013) и др. Режиссёрская: «Конец миссии» (1992), «Прекрасное утро» (2005), «Возвращение» (2006), «Собачьи истории» (2010, анимация), «Мы пили одну воду» (2006). Продюсер: «Лабиринт» (1994), «Симфония тишины» (2001).

Серж Аветисян остался кинематографическим мостом от Еревана до Парижа — своими фильмами, ролями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения темами армянской истории, Геноцида и репатриации.

—

### English

Cannes Palme d’Or Winner: Author of Barking Island

Serge Avédikian was born on December 1, 1955, in Yerevan — French-Armenian film director, actor, screenwriter, and producer who brought Armenian themes to the international stage, becoming a Cannes Palme d’Or winner (2010, *Barking Island*), recipient of Armenia’s State Prize (2013), and special award holder at Golden Apricot. Parents — French Armenians repatriated to Armenia in 1947, where Serge was born and attended a French school. In 1970 the family returned to France.

Acting career: *We Were the Only People* (1978), *Red Sweater* (1979), *The Elephant’s Vertical* (1984), *Mayrig* (1991), *Parajanov* (2013), etc. Directing: *End of Mission* (1992), *A Wonderful Morning* (2005), *Returning* (2006), *Barking Island* (2010, animation), *We Drank the Same Water* (2006). Producer: *Labyrinth* (1994), *Symphony of Silence* (2001).

Serge Avédikian remained the cinematic bridge from Yerevan to Paris — with his films, roles, and boundless dedication, inspiring generations with themes of Armenian history, Genocide, and repatriation.

—

### Français
Palme d’or pour *Chienne d’histoire* 

Serge Avédikian est né le 1er décembre 1955 à Erevan. Cinéaste franco-arménien, acteur, scénariste et producteur, il a porté les thèmes arméniens sur la scène internationale, devenant lauréat de la Palme d’or du court métrage à Cannes (2010, *Chienne d’histoire*), lauréat du Prix d’État d’Arménie (2013) et récompensé par l’Abricot d’or.

Ses parents, Arméniens de France, avaient été rapatriés en URSS en 1947 ; Serge y naît et fréquente l’école française. En 1970, la famille retourne en France.

Carrière d’acteur : *Nous étions les seuls humains* (1978), *Le Pull-over rouge* (1979), *La Diagonale de l’éléphant* (1984), *Mayrig* (1991), *Parajanov* (2013), etc. 
Réalisateur : *Fin de mission* (1992), *Un beau matin* (2005), *Retour* (2006), *Chienne d’histoire* (2010, animation, Palme d’or à Cannes), *Nous avons bu la même eau* (2006). 
Producteur : *Labyrinthe* (1994), *Symphonie du silence* (2001).

Serge Avédikian reste le pont cinématographique d’Erevan à Paris — par ses films, ses rôles et son engagement sans limite, il inspire les générations avec les thèmes de l’histoire arménienne, du Génocide et du retour aux racines.

—

Մանուել (Մատաթիա) Քաջունին մահացել է 1903 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Կոստանդնուպոլսում՝ կյանքի 80-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ գիտության և կրթության անգերազանցելի ժառանգություն՝ որպես Մխիթարյան միաբանության անդամ (1843), Կ. Պոլսի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի տնօրեն (1883-ից), «Բազմավեպ»-ի խմբագրի տեղակալ, իտալական Ասպետական խաչի ասպետ (1897) և հայկական գիտական տերմինաբանության հիմնադիր։

Ծնվել է 1823 թվականի օգոստոսի 11-ին Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանը։ 1848-1851 թվականներին եղել «Բազմավեպ»-ի խմբագրի տեղակալ բնական գիտությունների գծով։ 

Հեղինակել է «Արդի լեզուագիտութիւնը» (հ. 1, 1903), «Գիրք գրելու արուեստը» (1898), եռահատոր «Պատկերազարդ բնական պատմութիւն» (1897) դասագիրքը, «Ազգաբանութիւն ազնուական զարմին Տիւզեանց» (1890), «Հայերէն լեզուի ուղղագրութեան խնդիրը» (1910), «Գրիգոր Մագիստրոսի «Գամագտականի» ամբողջական լուծումը» (1912)։ Կատարել է թարգմանություններ, անդրադարձել ազգագրությանը։ 

Մանուել Քաջունին մնաց Կոստանդնուպոլսից Վենետիկ տանող գիտական կամուրջը՝ իր դասագրքերով, տերմինաբանությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գիտության խորքերով և կրթության գեղեցկությամբ։

—

### Русский
Венецианский отец армянской науки и образования

Мануэл (Мататия) Каджуни скончался 1 декабря 1903 года в Константинополе на 81-м году жизни, оставив неоценимое наследие армянской науки и образования как член Мхитарянской конгрегации (1843), директор Мурад-Рафаэлянской школы в Константинополе (с 1883), заместитель редактора «Базмавеп» по естественным наукам (1848–1851), кавалер итальянского Рыцарского креста (1897) и основоположник армянской научной терминологии. Родился 11 августа 1823 года в Константинополе. Окончил венскую Мурад-Рафаэлянскую школу.

Автор «Современной лингвистики» (т. 1, 1903), «Искусства письма» (1898), трёхтомного иллюстрированного учебника «Естественная история» (1897), «Этнографии знатного рода Тюзян» (1890), «Проблема орфографии армянского языка» (1910), «Полное решение “Гамагтакана” Григора Магистроса» (1912). Занимался переводами, этнографией.

Мануэл Каджуни остался научным мостом от Константинополя до Венеции — своими учебниками, терминологией и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской науки и красотой образования.

—

### English
Venetian Father of Armenian Science and Education

Manuel (Matathia) Kajuni passed away on December 1, 1903, in Constantinople at the age of 80, leaving an invaluable legacy in Armenian science and education as a member of the Mekhitarist Congregation (1843), director of the Murad-Raphael School in Constantinople (from 1883), deputy editor of *Bazmavep* for natural sciences (1848–1851), holder of the Italian Knight’s Cross (1897), and founder of Armenian scientific terminology. Born on August 11, 1823, in Constantinople. Graduated from the Murad-Raphael School in Venice.

Authored *Modern Linguistics* (vol. 1, 1903), *The Art of Writing* (1898), three-volume illustrated *Natural History* textbook (1897), *Ethnography of the Noble Tyuzian Family* (1890), *The Issue of Armenian Orthography* (1910), *Complete Solution to Grigor Magistros’s “Gamagtakan”* (1912). Engaged in translations and ethnography.

Manuel Kajuni remained the scholarly bridge from Constantinople to Venice — with his textbooks, terminology, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian science and the beauty of education.

—