Դիեգո Արմանդո Մարադոնան ծնվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Բուենոս Այրեսում, Արգենտինա։ Արգենտինացի ֆուտբոլիստ, համաշխարհահռչակ լեգենդ, աշխարհի չեմպիոն (1986), ՖԻՖԱ-ի «դարի ֆուտբոլիստ» (2000), ով իր կյանքում խոր կապեր է ունեցել հայկական համայնքի հետ՝ ֆուտբոլի, բարեգործության և անձնական հարգանքի միջոցով։

Մարադոնայի հայկական կապը սկսվել է 1996 թվականին, երբ Հայաստանի հավաքականը հյուրընկալվել է Արգենտինայում, և նրա «Բոկա Ժունիորս» ակումբը խաղացել է հայ ֆուտբոլիստների դեմ։ Դիեգոն առաջարկել է խաղալ մեկ խաղակես հայկական հավաքականի կազմում՝ ցույց տալով հարգանք։ Արամայիս Թոնոյանը հիշում է, որ Մարադոնան խաղից հետո հյուրասիրել է հայերին ռեստորան ու հայերեն «Ձեր կենաց» արտասանելով և ասել է , որ հայերն  «ամենից հարգալից պրոֆեսիոնալներն են»։ Արմեն Շահգելդյանը հիշում է, որ Մարադոնան հայկական ֆուտբոլիստներին անվանել է «հայկական եղբայրներ», պարել հայկական երաժշտության տակ և ասել. «Միայն հայերն են այսպես»։

Մարադոնայի հարգանքը հայերի նկատմամբ արտահայտվել է նաև 1981 թվականի ապրիլի 24-ին, երբ ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի և ի պատիվ Նորայր Նաքիսի՝ Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի անդամի, Մարադոնան դաշտ է դուրս եկել եռագույն հայկական դրոշով։ Նաքիսը, ով 1978 թվականից կազմակերպել է աշխարհի առաջնությունը, 1981-2013 թվականներին մասնակցել Ալբիսելեստեի խաղերին, 2011 թվականին դարձել ֆեդերացիայի փոխնախագահ, հետագայում՝ Ինդեպենդիենտե ակումբի փոխնախագահ և Արմենո Դեպորտիվո ակումբի նախագահ, ասել է. «Ոչ մի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով ունի Մարադոնայի ներուժի 10%-ը, այդպես չէր անի, նույնիսկ եթե խնդրեին։ Մարադոնան գիտակցաբար գնաց այդ քայլին, քանի որ հարգում է հայերին և գիտի Հայաստանի մասին»։

Մարադոնան շարունակել է աջակցել հայկական համայնքին, մասնակցել ցեղասպանության հիշատակի միջոցառումներին, իսկ 2018 թվականին Երևանում հանդիպել հայ ֆուտբոլիստներին՝ ասելով, որ «հայերը ֆուտբոլում կռվում են հոգով»։ 2020 թվականի մահից հետո հայ ֆուտբոլիստները հարգանքի տուրք են մատուցել նրան՝ հիշելով 1996-ի ջերմությունը և 1981-ի դրոշը։ Մարադոնան հայերի համար խորհրդանիշ է հարգանքի, որը գերազանցում է սպորտը՝ ցույց տալով ֆուտբոլի կամրջող ուժը, և նրա հիշատակը ոգեշնչում է հայ ֆուտբոլիստներին։

—

### Русский
Диего Марадона, Армения и армяне

Диего Армандо Марадона родился 30 октября 1960 года в Буэнос-Айресе, Аргентина. Аргентинский футболист, всемирная легенда, чемпион мира (1986), лучший футболист XX века по версии ФИФА (2000), чья жизнь была тесно связана с армянами через футбол, благотворительность и личное уважение. Связь Марадоны с армянами началась в 1996 году во время турне сборной Армении по Латинской Америке, когда его «Бока Хуниорс» сыграл с армянами. Диего предложил провести один тайм за сборную Армении, показав уважение. Арамаис Тоноян вспоминает тост на армянском «За вас» и слова о том, что армяне  — «самые уважительные профессионалы». Армен Шахгельдян помнит, как Марадона называл армян «армянскими братьями», танцевал под армянскую музыку и говорил: «Только армяне так могут».

Уважение Марадоны к армянам проявилось 24 апреля 1981 года, когда в память о жертвах Геноцида армян и в честь Норайра Накиса — члена Федерации футбола Аргентины — он вышел на поле с трёхцветным армянским флагом. Накис, организатор ЧМ-1978, участник матчей Альбиселесте в 1981–2013 годах, вице-президент федерации (2011), позже вице-президент «Индепендьенте» и президент «Армено Депортиво», сказал: «Ни один профессионал с 10% потенциала Марадоны не сделал бы этого, даже по просьбе. Марадона сделал сознательно, потому что уважает армян и знает об Армении».

Марадона продолжал поддерживать армянскую общину, участвовал в мероприятиях памяти геноцида, а в 2018 году в Ереване сказал, что «армяне играют в футбол душой». После смерти в 2020 году армянские футболисты почтили его, вспомнив 1996 год и флаг 1981-го. Для армян Марадона — символ уважения за пределами спорта, мост между народами, и его память вдохновляет армянских футболистов.

—

### English
Diego Maradona, Armenia, and Armenians

Diego Armando Maradona was born on October 30, 1960, in Buenos Aires, Argentina. Argentine footballer, global legend, world champion (1986), FIFA’s Player of the 20th Century (2000), whose life was deeply connected to Armenians through football, charity, and personal respect. Maradona’s Armenian ties began in 1996 during Armenia’s Latin American tour, when his “Boca Juniors” played against Armenians. He offered to play one half for Armenia, showing respect. Aramayis Tonoyan recalls the Armenian toast “To You” and Maradona’s words that Armenians are “the most respectful professionals.” Armen Shahgeldyan remembers Maradona calling Armenians “Armenian brothers,” dancing to Armenian music, and saying: “Only Armenians can do this.”

Maradona’s respect peaked on April 24, 1981, when, in memory of Armenian Genocide victims and honoring Norayr Nakis — a member of Argentina’s Football Federation — he took the field with the tricolor Armenian flag. Nakis, organizer of the 1978 World Cup, involved in Albiceleste matches from 1981–2013, vice-president of the federation (2011), later vice-president of Independiente and president of Armenio Deportivo, said: “No professional with 10% of Maradona’s potential would do this, even if asked. Maradona did it consciously because he respects Armenians and knows about Armenia.”

Maradona continued supporting the Armenian community, attending genocide commemorations, and in 2018 in Yerevan said Armenians “play football with soul.” After his 2020 death, Armenian footballers honored him, recalling 1996 warmth and the 1981 flag. For Armenians, Maradona is a symbol of respect beyond sport, a bridge between peoples, and his memory inspires Armenian footballers.

—

Ժան Ջորկաեֆը (ֆր.՝ Jean Djorkaeff) ծնվել է 1939 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Շարվիեում, Իզեր, Ֆրանսիա։ Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, մարզիչ, հայ-կալմիկ-լեհ ծագմամբ։ 1960-ականներին նշանակալի դերակատար է եղել ֆրանսիական ֆուտբոլում՝ լինելով Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի ավագը։

Մասնակցել է 1966 թվականի Անգլիայի աշխարհի առաջնությանը, երկու անգամ ճանաչվել Ֆրանսիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Ֆրանսիայի կրկնակի գավաթակիր է՝ 1964 թվականին «Լիոնի» և 1969 թվականին «Մարսելի» կազմում։ Ֆրանսիայի հավաքականում անցկացրել է 48 հանդիպում, խփել 3 գոլ, մասնակցել Լև Յաշինի հրաժեշտի խաղին։

Ժան Ջորկաեֆի հայրը՝ Արմադիկ Ջորկաեֆը, կալմիկ էր՝ Ռուսաստանից արտագաղթած, իսկ մայրը՝ լեհուհի։ Ժանն ամուսնացել է հայուհի Մարի Օհանյանի հետ, և նրանց որդիներից Յուրի Ջորկաեֆը դարձել է աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում (82 խաղ)։ Նրանք ունեն ևս երկու որդի՝ Դենի և Միշա։ Ժանը հայկական սփյուռքի կարևոր դեմք է, քանի որ նրա ընտանիքը կապել է հայկական մշակույթը ֆրանսիական ֆուտբոլի հետ։ Նա աջակցել է հայկական համայնքին Ֆրանսիայում, մասնակցել հայկական միջոցառումներին։ Նրա որդի Յուրին, ով ժառանգել է հայկական արմատները, խոսել է իր հայկական ծագման մասին՝ ընդգծելով ընտանիքի կապը Հայաստանի հետ։ Ժան Ջորկաեֆի կարիերան և ընտանիքը խորհրդանշում են հայ սփյուռքի հաջողությունը՝ միավորելով սպորտը, մշակույթը և ինքնությունը։

—

### Русский
Французский футболист

Жан Джоркаефф (фр. Jean Djorkaeff) родился 27 октября 1939 года в Шарвьё, Изер, Франция. Французский футболист и тренер армянско-калмыцко-польского происхождения. В 1960-е годы был значимым игроком французского футбола, капитаном сборной Франции, участником чемпионата мира 1966 года в Англии, дважды признан лучшим футболистом Франции. Двукратный обладатель Кубка Франции: в 1964 году с «Лионом» и в 1969 году с «Марселем». За сборную Франции провёл 48 матчей, забил 3 гола, участвовал в прощальном матче Льва Яшина.

Его отец, Армадик Джоркаефф, был калмыком, эмигрировавшим из России, а мать — полькой. Жан женился на армянке Мари Оганян, их сын Юрий Джоркаефф стал чемпионом мира и Европы в составе сборной Франции (82 матча). У Жана и Мари есть ещё два сына — Дени и Миша. Жан — важная фигура армянской диаспоры, его семья связала армянскую культуру с французским футболом. Он поддерживал армянскую общину во Франции, участвовал в армянских мероприятиях. Его сын Юрий, унаследовавший армянские корни, говорил о своём армянском происхождении, подчёркивая связь семьи с Арменией. Карьера и семья Жана Джоркаеффа символизируют успех армянской диаспоры, объединяя спорт, культуру и идентичность.

—

### English
French Footballer

Jean Djorkaeff (fr. Jean Djorkaeff) was born on October 27, 1939, in Charvieu, Isère, France. A French footballer and coach of Armenian-Kalmyk-Polish descent. In the 1960s, he was a prominent figure in French football, captain of the French national team, participant in the 1966 World Cup in England, and twice named France’s best footballer. He won the French Cup twice: in 1964 with Lyon and in 1969 with Marseille. Played 48 matches for France, scoring 3 goals, and participated in Lev Yashin’s farewell match.

His father, Armadik Djorkaeff, was a Kalmyk who emigrated from Russia, and his mother was Polish. Jean married Armenian Marie Ohanian, and their son Youri Djorkaeff became a world and European champion with France (82 matches). Jean and Marie also have two other sons, Denis and Micha. Jean is a significant figure in the Armenian diaspora, as his family bridged Armenian culture with French football. He supported the Armenian community in France and participated in Armenian events. His son Youri, inheriting Armenian roots, has spoken about his Armenian heritage, emphasizing the family’s connection to Armenia. Jean Djorkaeff’s career and family symbolize the success of the Armenian diaspora, uniting sport, culture, and identity.

—

### Français
Footballeur français

Jean Djorkaeff (fr. Jean Djorkaeff) est né le 27 octobre 1939 à Charvieu, Isère, France. Footballeur et entraîneur français d’origine arménienne, kalmouk et polonaise. Dans les années 1960, il était une figure majeure du football français, capitaine de l’équipe nationale de France, participant à la Coupe du monde 1966 en Angleterre, et nommé deux fois meilleur footballeur de France. Il a remporté la Coupe de France à deux reprises : en 1964 avec Lyon et en 1969 avec Marseille. Il a disputé 48 matchs pour la France, marquant 3 buts, et a participé au match d’adieu de Lev Yachine.

Son père, Armadik Djorkaeff, était un Kalmouk émigré de Russie, et sa mère était polonaise. Jean a épousé l’Arménienne Marie Ohanian, et leur fils Youri Djorkaeff est devenu champion du monde et d’Europe avec la France (82 matchs). Jean et Marie ont également deux autres fils, Denis et Micha. Jean est une figure importante de la diaspora arménienne, sa famille ayant relié la culture arménienne au football français. Il a soutenu la communauté arménienne en France et a participé à des événements arméniens. Son fils Youri, héritier des racines arméniennes, a parlé de son ascendance arménienne, soulignant le lien de la famille avec l’Arménie. La carrière et la famille de Jean Djorkaeff symbolisent le succès de la diaspora arménienne, unissant sport, culture et identité.

—

### Калмыцки
Французский футболист

Жан Джоркаефф (фр. Jean Djorkaeff) родился 27 октября 1939 года в Шарвьё, Изер, Франция. Французский футболист и тренер армян-калмык-поляк происхожденийн. 1960-ч годудт Францин футболын тодлгч болв, Францин национальн багин капитан болв, 1966-ч году Англид болсн дэлхийн чемпионатт орлцв, хойр уда Францин хамгийн шовр футболист болв. Францин цом хойр уда хожв: 1964-ч году «Лион» багт, 1969-ч году «Марсель» багт. Францин багт 48 тоглов, 3 гол хавт, Лев Яшинин хайрлсн тогловт орлцв.

Тедн эцкнь, Армадик Джоркаефф, Ороснас бослгч калмык болв, эжинь поляк болв. Жан армян Мари Оганянт гергц болв, тедн хёвюн Юрий Джоркаефф Францин багт дэлхийн болн Европин чемпион болв (82 тоглов). Жан болн Маринь өөр хойр хёвюн бий — Денис болн Миша. Жан — армян диаспорин тодлгч хүн, тедн герин армян культурн Францин футболт холвв. Францын армян общинас туслав, армян мероприятид орлцв. Тедн хёвюн Юрий, армян удмин унрсн, армян өвкн тускар ярьв, герин Арменин холвсныг тодлв. Жан Джоркаеффин карьерин болн герин армян диаспорин амжлт болн, спорт, культурн болн идентичн нэгтгдг.

—

Նիկոլայ Նիկոլայի Պլատոշկինը ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Մեշչերինո գյուղում, Ստուպինսկի շրջան, Մոսկվյան մարզ։ Ռուսաստանցի դիվանագետ, պատմաբան, քաղաքական վերլուծաբան, հասարակական գործիչ, բլոգեր, պատմության դոկտոր, Մոսկվայի հումանիտար համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և դիպլոմատիայի ամբիոնի վարիչ։

Դիվանավետի կարիերան սկսվել է 1987 թվականին՝ ՄԳԻՄՕ-ն ավարտելուց հետո, աշխատել է ՌԴ ԱԳՆ-ում, 1999-2004 թվականներին ղեկավարել է Հայաստանի բաժինը, որտեղ խորապես ուսումնասիրել է հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմությունը՝ հարգանքով վերաբերվելով հայ ժողովրդին։ Սա հիմք է դարձել նրա հայերի նկատմամբ սիմպաթիաների, որոնց հաճախ անվանում է «Ռուսաստանի ընկերներ»՝ հազարամյա համագործակցության և ընդհանուր արժեքների համար։

Պլատոշկինը բազմաթիվ անգամ այցելել է Հայաստան, ելույթներ ունեցել Երևանում, շփվել տեղական ինտելектуալների հետ՝ ընդգծելով ժողովուրդների եղբայրության կարևորությունը։ 2018 թվականին «թավշյա հեղափոխության» ժամանակ աջակցել է Նիկոլ Փաշինյանին՝ նշելով, որ «հայերը ցույց տվեցին անկարգազրույց իշխանափոխության օրինակ», և զգուշացրել ռուս-հայկական հարաբերությունների ռիսկերի մասին, սակայն հույս է հայտնել ՕԴԿԲ-ում և ԵԱՏՄ-ում դաշնակցության պահպանման վերաբերյալ։ 2020 թվականին Արցախյան պատերազմի ժամանակ կտրուկ քննադատել է Ադրբեջանի և Թուրքիայի դիրքորոշումը՝ ասելով, որ «հայերը ջնջում են Արցախում այդ զինվորականներին, ովքեր սպանել են մեր զինվորներին Սիրիայում», և կոչ արել Ռուսաստանին պաշտպանել դաշնակցին։ Նա մեղադրել է Արևմուտքին հակամարտության ոգևորիչ լինելու համար և ընդգծել. «Հայաստանը Ռուսաստանի հավատարիմ դաշնակիցն է, Ռուսաստանը չպետք է թողնի ընկերներին»։ 2022 թվականին պատերազմի հետևանքները վերլուծելով նշել է, որ «Հայաստանը կորցրել է վստահությունը ՕԴԿԲ-ի նկատմամբ», սակայն մեղադրել «պրոամերիկյան ուժերին Երևանում»՝ առաջարկելով ուժեղացնել լրջակցային կապերը։

Պլատոշկինը հաճախ խոսում է հայերի մասին որպես «հարուստ պատմությամբ և մշակույթով ազգի», գովաբանելով նրանց ներդրումը գիտության, արվեստի և քաղաքականության մեջ։ Հարցազրույցներում հիշում է Հայաստան այցերը. «Հայերը հյուրընկալ ժողովուրջ, նրանց ավանդույթները մոտ են ռուսներին»։ 2019 թվականին Երևանի «Զնակ» փառատոներում քննարկել է դաշնակցության պատմությունը՝ նշելով հայերի դերը ռուսական հեղափոխության և մշակույթում։ Նրա դիրքորոշումը վիճելի է. որոշ հայեր տեսնում են նրան որպես ընկեր, մյուսները քննադատում «պրո-ռուսական» հռետորաբանության համար պատերազմի ժամանակ, սակայն Պլատոշկինը պնդում է. «Հայերն ու ռուսները եղբայրներ են ճակատագրով, նրանց բարեկամությունը Кавկասում խաղաղության բանալի է»։ Բլոգերորդն իր ելույթներով շարունակում է վերլուծել Հայաստանում իրադարձությունները՝ կոչ անելով երկխոսության և արտաքին միջամտության դեմ պայքարի, ընդգծելով մշակութային կապերը. «Հայկական երաժշտությունը և խոհանոցը ռուսական հոգու մասն են»։

Պլատոշկինը հայերի աջակցության խորհրդանիշն է Ռուսաստանում, նրա դասախոսություններն ու տեսանյութերը հազարավոր դիտումներ են հավաքում սփյուռքում։ Նրա հայերի նկատմամբ վերաբերմունքը հարգանքի, պատմության (Արարատյան լեգենդից մինչև 1915 թվականի ցեղասպանություն) և միասնության կոչերի խառնուրդ է՝ դարձնելով նրան երկու ժողովուրդների կապող անձնավորություն բարդ ժամանակներում։

—

### Русский
Друг армян в России 

Николай Николаевич Платошкин родился 19 октября 1965 года в селе Мещерино Ступинского района Московской области, РСФСР, СССР. Российский дипломат, историк, политолог, общественный деятель и блогер, доктор исторических наук, заведующий кафедрой международных отношений и дипломатии Московского гуманитарного университета. Его карьера началась в дипломатии: в 1987 году окончил с отличием МГИМО, работал в МИД России, возглавлял отдел Армении (1999–2004), где глубоко изучил историю армяно-русских отношений, проникнувшись уважением к армянскому народу. Это стало основой его симпатий к армянам, которых он часто называет “друзьями России” за тысячелетнюю историю сотрудничества и общие ценности.

Платошкин неоднократно посещал Армению, выступал в Ереване и общался с местными интеллектуалами, подчеркивая важность братства народов. В 2018 году, во время “бархатной революции”, он поддержал Никол Пашиняна, отметив, что “армяне показали пример бескровной смены власти”, и предупредил о рисках для российско-армянских отношений, но выразил надежду на сохранение союза в рамках ОДКБ и ЕАЭС. В 2020 году, во время Карабахской войны, Платошкин резко критиковал позицию Азербайджана и Турции, заявляя, что “армяне уничтожают в Карабахе тех бандитов, которые убивали наших солдат в Сирии”, и призывал Россию защитить союзника. Он обвинял Запад в подстрекательстве конфликта и подчеркивал: “Армения — верный союзник России, а Россия не должна бросать друзей”. В 2022 году, анализируя последствия войны, Платошкин отметил, что “Армения потеряла доверие к ОДКБ”, но винил в этом не Россию, а “проамериканские силы в Ереване”, предлагая укрепление двусторонних связей.

Платошкин часто говорит об армянах как о “нации с богатой историей и культурой”, хваля их вклад в науку, искусство и политику. В интервью он вспоминал визиты в Армению: “Армяне — гостеприимный народ, их традиции близки русским”. В 2019 году на фестивале “Знак” в Ереване он обсудил историю союза, отметив роль армян в русской революции и культуре. Его позиция вызывает споры: некоторые армяне видят в нём друга, другие — критикуют за “про-российскую” риторику во время войны, но Платошкин настаивает: “Армяне и русские — братья по судьбе, их дружба — ключ к миру на Кавказе”. Как блогер, он продолжает анализировать события в Армении, призывая к диалогу и противостоянию внешнему вмешательству, подчеркивая культурные связи: “Армянская музыка и кухня — часть русской души”.

Платошкин — символ поддержки армян в России, его лекции и видео собирают тысячи просмотров среди диаспоры. Его отношение к армянам — это смесь уважения к истории (от Араратской легенды до геноцида 1915 года) и призывов к единству, что делает его фигурой, связывающей два народа в сложные времена.

—

### English
Friend of Armenians in Russia 

Nikolai Nikolaevich Platoshkin was born on October 19, 1965, in the village of Misherino, Stupinsky District, Moscow Region, RSFSR, USSR. Russian diplomat, historian, political analyst, public figure, and blogger; Doctor of Historical Sciences, Head of the Department of International Relations and Diplomacy at Moscow Humanitarian University. His career began in diplomacy: graduated with honors from MGIMO in 1987, worked at the Russian Foreign Ministry, headed the Armenia Department (1999–2004), where he deeply studied the history of Armenian-Russian relations, developing profound respect for the Armenian people. This formed the basis of his sympathies toward Armenians, whom he often calls “Russia’s friends” for their millennium-long cooperation and shared values.

Platoshkin has visited Armenia multiple times, spoken in Yerevan, and engaged with local intellectuals, emphasizing the importance of brotherhood between nations. In 2018, during the “Velvet Revolution,” he supported Nikol Pashinyan, noting that “Armenians showed an example of bloodless power change,” warned of risks to Russian-Armenian relations, but expressed hope for preserving the alliance within CSTO and EAEU. In 2020, during the Artsakh War, Platoshkin sharply criticized Azerbaijan’s and Turkey’s positions, stating that “Armenians are eliminating in Artsakh those militants who killed our soldiers in Syria,” and urged Russia to protect its ally. He accused the West of instigating the conflict and stressed: “Armenia is Russia’s faithful ally, and Russia must not abandon friends.” In 2022, analyzing the war’s aftermath, Platoshkin noted that “Armenia lost trust in CSTO,” but blamed not Russia, but “pro-American forces in Yerevan,” proposing stronger bilateral ties.

Platoshkin often speaks of Armenians as a “nation with rich history and culture,” praising their contributions to science, art, and politics. In interviews, he recalled visits to Armenia: “Armenians are a hospitable people, their traditions are close to Russians.” In 2019, at the “Znak” festival in Yerevan, he discussed the alliance’s history, highlighting Armenians’ role in the Russian Revolution and culture. His stance sparks debates: some Armenians see him as a friend, others criticize his “pro-Russian” rhetoric during the war, but Platoshkin insists: “Armenians and Russians are brothers by fate; their friendship is the key to peace in the Caucasus.” As a blogger, he continues analyzing events in Armenia, calling for dialogue and resistance to external interference, emphasizing cultural ties: “Armenian music and cuisine are part of the Russian soul.”

Platoshkin is a symbol of Armenian support in Russia; his lectures and videos garner thousands of views among the diaspora. His attitude toward Armenians blends respect for history (from the Ararat legend to the 1915 Genocide) and calls for unity, making him a figure linking two nations in challenging times.

—

### Azərbaycan dili
Rusiyada Ermənilərin Dostu 

Nikolay Nikolayeviç Platoşkin 19 oktyabr 1965-ci ildə Moskva vilayətinin Stupinski rayonunun Meşçerino kəndində, RSFSR, SSRİ-də anadan olub. Rus diplomat, tarixçi, siyasi analitik, ictimai fəaliyyətçi və bloqer, tarix elmləri doktoru, Moskva Humanitar Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya kafedrasının müdiri. Kariyerası diplomatidə başladı: 1987-ci ildə MGİMO-nu mükəmməl bitirib, Rusiya XİN-də işləyib, Ermənistan şöbəsinin rəhbəri (1999–2004) oldu, burada erməni-rus münasibətlərinin tarixini dərindən öyrənib, erməni xalqına hörmət hiss etdi. Bu, ermənilərə qarşı simpatiyalarının əsası oldu, onları tez-tez “Rusiyanın dostları” adlandırır – minillik əməkdaşlıq və ümumi dəyərlər üçün.

Platoşkin Ermənistanı çoxsaylı dəfə ziyarət edib, Yerevanda çıxışlar edib, yerli intellektuallarla ünsiyyət qurub, xalqların qardaşlığını vurğulayıb. 2018-ci ildə “bərk qırxim” zamanı Nikol Paşinyanı dəstəkləyib, “ermənilər qanaxunasız hakimiyyət dəyişməsinin nümunəsini göstərdilər” deyə qeyd edib, rus-erməni münasibətlərində risklər haqqında xəbərdarlıq edib, lakin KKB və AİDB çərçivəsində ittifaqın qorunacağına ümid bildirmişdir. 2020-ci ildə Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın və Türkiyənin mövqeyini sərt tənqid edib, “ermənilər Qarabağda Suriyada bizim əsgərlərimizi öldürən o banditerləri məhv edirlər” deyə bildirmiş, Rusiyanı müttəfiqini qorumağa çağırıb. Qərbi münaqişə qızışdırmaqda ittiham edib və vurğulayıb: “Ermənistan Rusiyanın sadiq müttəfiqidir, Rusiya dostlarını tərk etməməlidir”. 2022-ci ildə müharibənin nəticələrini təhlil edərkən “Ermənistan KKB-yə etimadını itirdi” deyə qeyd edib, lakin Rusiyanı deyil, “Yerevanda pro-amerikan qüvvələri” günahlandırıb, ikitərəfli əlaqələrin gücləndirilməsini təklif edib.

Platoşkin ermənilərdən “zəngin tarix və mədəniyyətli xalq” kimi danışır, onların elm, incəsənət və siyasətdəki töhfəsini tərifləyir. Müsahibələrdə Ermənistan səfərlərini xatırlayır: “Ermənilər mehmandost xalqdır, onların ənənələri ruslara yaxındır”. 2019-cu ildə Yerevanda “Znak” festivalında ittifaqın tarixini müzakirə edib, ermənilərin rus inqilabı və mədəniyyətidəki rolunu qeyd edib. Mövqeyi mübahisələr doğurur: bəzi ermənilər onu dost görür, digərləri müharibə zamanı “pro-rus” ritorikası üçün tənqid edir, lakin Platoşkin israr edir: “Ermənilər və ruslar taleyə görə qardaşdırlar, onların dostluğu Qafqazda sülhün açarıdır”. Bloqer kimi Ermənistandakı hadisələri təhlil etməyə davam edir, dialoqa və xarici müdaxiləyə qarşı çağırır, mədəni əlaqələri vurğulayır: “Erməni musiqisi və mətbəxi rus ruhunun hissəsidir”.

Platoşkin Rusiyada ermənilərin dəstəyi simvoludur, ləktsiyaları və videoları diasporada minlərlə baxış toplayır. Ermənilərə qarşı münasibəti tarixə hörmət (Arax ləngəndindən 1915-ci il soyqırımıa) və birlik çağırışlarının qarışığıdır, bu da onu çətin vaxtlarda iki xalqu bağlayan fiqura çevirir.

—

Նիկոլայ Վիկտորի Բասկովը ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ։ Ռուս էստրադային և օպերային երգիչ, կոմպոզիտոր, հեռուստահաղորդավար, կինոդերասան

ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2009), Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ , ՌԴ-ի «Ոսկե գոլ» և «Նատուրալ բլոնդ» տիտղոսների ամենակարևոր ստանողը։ Բասկովի ընտանիքում հայկական կապեր չկան, սակայն նրա կարիերան կապված է հայկական մշակույթի հետ՝ հաճախակի այցերով, համերգներով և հայ արտիստների հետ համագործակցություններով։ 2016 թվականին Երևանում համերգ է ունեցել Ռիտա Սարգսյանի հովանու ներքո՝ «Կանայք» թեմայով, որտեղ հանդես է եկել հայկական երգերով, ինչպես նաև «Մայր Արցախ» հիմնադրամի բարերար է, աջակցելով հայկական հիմնադրամներին և երեխաներին։ 2019 թվականին Երևանում է եղել «Նշան» փառատոնի ժյուրի անդամ, 2020 թվականին՝ «Մայր Արցախ»-ի համերգին, որտեղ հայկական հերոսներին է նվիրել։ 2023 թվականին Երևանում համերգ է ունեցել «Գոլден» թատրոնում, 2024 թվականին՝ «Շնորհավոր ծնունդդ» համերգով, որտեղ կատարել է հայկական հիթեր, ինչպես «Ես քեզ սիրում եմ»։ Բասկովի հայկական կապերը հաճախ քննադատվում են որպես PR, սակայն նրա համերգները հանդիսատեսին հաճույք են պատճառում, իսկ հայկական ժողովրդին՝ հպարտության զգացում՝ ռուս արտիստի կողմից հայ մշակույթի հարգանքի արտահայտման միջոցով։

### Русский
Известен поддержкой Арцаха и Армении

Николай Викторович Басков родился 15 октября 1976 года в Москве, СССР. Российский эстрадный и оперный певец, композитор, телеведущий, киноактёр, народный артист РФ (2009), народный артист Украины , обладатель титулов «Золотой голос России» и «Натуральный блондин». У Баскова нет армянских корней, однако его карьера тесно связана с армянской культурой через частые визиты, концерты и сотрудничество с армянскими артистами. В 2016 году в Ереване дал концерт под покровительством первой леди Армении Риты Саргсян, посвящённый женщинам, где исполнил армянские песни, а также является благотворителем фонда «Мать Арцах», помогая армянским детям и беженцам. В 2019 году был членом жюри фестиваля «Знак» в Ереване, в 2020 году выступил на концерте «Мать Арцах», посвятив армянским героям. В 2023 году дал концерт в «Голден» театре Еревана, в 2024 году — «С днём рождения» с армянскими хитами, такими как «Я тебя люблю». Армянские связи Баскова часто критикуют как PR, но его концерты приносят радость зрителям, а армянам — гордость за уважение к армянской культуре со стороны русского артиста.

### English
Supporter of Artsakh and Armenia

Nikolai Viktorovich Baskov was born on October 15, 1976, in Moscow, USSR. A Russian pop and opera singer, composer, TV host, and actor, he is a People’s Artist of Russia (2009) and People’s Artist of Ukraine, known as the “Golden Voice of Russia” and “Natural Blonde.” Baskov has no Armenian roots, but his career is connected to Armenian culture through frequent visits, concerts, and collaborations with Armenian artists. In 2016, he performed in Yerevan under the patronage of Armenia’s First Lady Rita Sargsyan, dedicating the event to women and singing Armenian songs, and is a benefactor of the “Mother Artsakh” foundation, aiding Armenian children and refugees. In 2019, he was a jury member at the “Sign” festival in Yerevan, in 2020 at the “Mother Artsakh” concert, honoring Armenian heroes. In 2023, he held a concert at Yerevan’s “Golden” theater, and in 2024, a “Happy Birthday” show with Armenian hits like “I Love You.” Baskov’s Armenian ties are often criticized as PR, but his performances bring joy to audiences and pride to Armenians for a Russian artist’s respect toward Armenian culture.

Apple-ի հիմնադիր Սթիվ Փոլ Ջոբսը մահացել  է 2011 թվականի հոկտեմբերի 5-ին , Պլատո Ալտոում Կալիֆորնիա

  Ջոբսը միշտ Փոլին և Կլարային համարում էր հայր և մայր, նա շատ էր զայրանում, եթե ինչ-որ մեկը նրանց որդեգրող ծնողներ էր անվանում.  Պաշտոնական որդեգրման կանոնների համաձայն՝ կենսաբանական ծնողները ոչինչ չգիտեին իրենց որդու գտնվելու վայրի մասին, իսկ Սթիվը հանդիպեց իր ծննդաբերած մորն ու կրտսեր քրոջը միայն 31 տարի անց։

Основатель Apple Стив Пол Джобс умер 5 октября 2011 года в Плато-Альто, Калифорния.
Детство и юность провел в семье Клары Агопян и Пола Джобса, которые его усыновили. Джобс всегда считал Пола и Клару отцом и матерью, он очень раздражался, если кто-то называл их приёмными родителями: «Они — мои настоящие родители на 100 %». Согласно правилам официального усыновления, биологические родители ничего не знали о местонахождении сына, и Стив встретился с родной матерью и младшей сестрой только через 31 год

Apple founder Steve Paul Jobs died on October 5, 2011, in Plateau Alto, California.. He spent his childhood and youth in the family of Clara Hagopian and Paul Jobs, who adopted him. Jobs always considered Paul and Clara his father and mother, and he was very irritated if someone called them his adoptive parents: “They are 100% my real parents.” According to the rules of official adoption, the biological parents knew nothing about the whereabouts of their son, and Steve met his biological mother and younger sister only 31 years later.

Ժակ Շիրակը  մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Փարիզում, Ֆրանսիա, 86 տարեկանում։ Ֆրանսիայի նախագահը (1995-2007), ով կարևոր դեր խաղաց հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների զարգացման գործում։

Շիրակը 2006 թվականին Երևան կատարած պետական այցի ժամանակ այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր, հարգանքի տուրք է մատուցել զոհերի հիշատակին և հայտարարել, որ Թուրքիան պետք է ճանաչի 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը, եթե ցանկանում է միանալ Եվրոպական միությանը։ Նրա այդ հայտարարությունը մեծ աջակցություն է գտել հայ համայնքի մեջ և նպաստել է ցեղասպանության ճանաչման գործընթացին։ Շիրակը, որպես Ֆրանսիայի նախագահ, ստորագրել է 2001 թվականի օրենքը, որով Ֆրանսիան պաշտոնապես ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը՝ դարձնելով այն Ֆրանսիայի օրենքների անբաժան մասը։ Նա նաև աջակցել է Ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը, միջնորդելով կողմերի միջև։ Հայ ժողովրդի համար Շիրակը խորհրդանիշ էր հայ-ֆրանսիական բարեկամության, և նրա հիշատակը հավերժ կմնա հայկական սփյուռքի հիշողության մեջ։

### Русский

Великий друг армянского народа

Жак Ширак (Jacques Chirac) умер 26 сентября 2019 года в Париже, Франция, в возрасте 86 лет. Президент Франции (1995–2007) был большим другом армянского народа и сыграл важную роль в развитии армяно-французских отношений. Во время государственного визита в Ереван в 2006 году Ширак посетил Мемориал Геноцида армян, почтил память жертв и заявил, что Турция должна признать Геноцид армян 1915 года, если стремится вступить в Европейский Союз. Его слова получили широкую поддержку в армянской общине и способствовали процессу международного признания геноцида. Как президент Франции, Ширак подписал закон 2001 года, официально признавший Геноцид армян, сделав его частью французского законодательства. Он также поддерживал мирное урегулирование Нагорно-Карабахского конфликта, выступая посредником между сторонами. Для армянского народа Ширак стал символом армяно-французской дружбы, и его память навсегда останется в памяти армянской диаспоры.

### English

Great Friend of the Armenian People

Jacques Chirac died on September 26, 2019, in Paris, France, at the age of 86. As President of France (1995–2007), he was a great friend of the Armenian people and played a key role in developing Armenian-French relations. During his state visit to Yerevan in 2006, Chirac visited the Armenian Genocide Memorial, paid tribute to the victims, and stated that Turkey must recognize the 1915 Armenian Genocide if it wants to join the European Union. His words were widely supported by the Armenian community and advanced the international recognition process. As French President, Chirac signed the 2001 law officially recognizing the Armenian Genocide, making it part of French legislation. He also supported the peaceful resolution of the Nagorno-Karabakh conflict, mediating between the parties. For the Armenian people, Chirac became a symbol of Armenian-French friendship, and his memory will forever remain in the hearts of the Armenian diaspora.

### Français

Grand Ami du Peuple Arménien
Jacques Chirac est décédé le 26 septembre 2019 à Paris, en France, à l’âge de 86 ans. Président de la France (1995–2007), il fut un grand ami du peuple arménien et joua un rôle clé dans le développement des relations arméno-françaises. Lors de sa visite d’État à Erevan en 2006, Chirac visita le Mémorial du Génocide arménien, rendit hommage aux victimes et déclara que la Turquie doit reconnaître le Génocide arménien de 1915 si elle souhaite rejoindre l’Union européenne. Ses paroles ont reçu un large soutien de la communauté arménienne et ont avancé le processus de reconnaissance internationale. En tant que Président français, Chirac signa la loi de 2001 reconnaissant officiellement le Génocide arménien, en faisant partie intégrante de la législation française. Il soutint également la résolution pacifique du conflit du Haut-Karabagh, agissant comme médiateur entre les parties. Pour le peuple arménien, Chirac devint un symbole de l’amitié arméno-française, et sa mémoire restera à jamais dans le cœur de la diaspora arménienne.

### Վերնագրերի տարբերակներ (Հայերեն)
1. Ժակ Շիրակ՝ Հայ ժողովրդի Մեծ Բարեկամ 
2. Ժակ Շիրակ՝ Ցեղասպանության Ճանաչման Աջակցող 
3. Ժակ Շիրակ՝ Հայ-Ֆրանսիական Հարաբերությունների Նախահայր 
4. Ժակ Շիրակ՝ Երևանի Այցի և Ցեղասպանության Պաշտպան 
5. Ժակ Շիրակ՝ Ֆրանսիայի Նախագահ, Հայերի Ուսուցիչ 

### Заголовки (Русский)
1. Жак Ширак: Великий друг армянского народа 
2. Жак Ширак: Сторонник признания геноцида 
3. Жак Ширак: Отец армяно-французских отношений 
4. Жак Ширак: Визит в Ереван и защитник геноцида 
5. Жак Ширак: Президент Франции, учитель армян 

### Headlines (English)
1. Jacques Chirac: Great Friend of the Armenian People 
2. Jacques Chirac: Advocate for Genocide Recognition 
3. Jacques Chirac: Father of Armenian-French Relations 
4. Jacques Chirac: Yerevan Visit and Genocide Defender 
5. Jacques Chirac: President of France, Teacher of Armenians 

### Titres (Français)
1. Jacques Chirac : Grand Ami du Peuple Arménien 
2. Jacques Chirac : Défenseur de la Reconnaissance du Génocide 
3. Jacques Chirac : Père des Relations Arméno-Françaises 
4. Jacques Chirac : Visite à Erevan et Protecteur du Génocide 
5. Jacques Chirac : Président de la France, Enseignant des Arméniens

Jacques Chirac est décédé le 26 septembre 2019 à Paris, en France, à l’âge de 86 ans. Président de la France (1995–2007), il fut un grand ami du peuple arménien et joua un rôle clé dans le développement des relations arméno-françaises. Lors de sa visite d’État à Erevan en 2006, Chirac visita le Mémorial du Génocide arménien, rendit hommage aux victimes et déclara que la Turquie doit reconnaître le Génocide arménien de 1915 si elle souhaite rejoindre l’Union européenne. Ses paroles ont reçu un large soutien de la communauté arménienne et ont avancé le processus de reconnaissance internationale. En tant que Président français, Chirac signa la loi de 2001 reconnaissant officiellement le Génocide arménien, en faisant partie intégrante de la législation française. Il soutint également la résolution pacifique du conflit du Haut-Karabagh, agissant comme médiateur entre les parties. Pour le peuple arménien, Chirac devint un symbole de l’amitié arméno-française, et sa mémoire restera à jamais dans le cœur de la diaspora arménienne.

### Türkçe
Ermeni Halkının Büyük Dostu

Jacques Chirac, 26 Eylül 2019’da Fransa’nın Paris kentinde 86 yaşında vefat etti. Fransa Cumhurbaşkanı (1995-2007) olarak Ermeni halkının büyük bir dostu olan Chirac, Ermeni-Fransız ilişkilerinin gelişmesinde önemli bir rol oynadı. 2006 yılında Erivan’a yaptığı devlet ziyareti sırasında Ermeni Soykırımı Anıtı’nı ziyaret etti, kurbanların anısına saygı duruşunda bulundu ve Türkiye’nin 1915 Ermeni Soykırımı’nı tanıması gerektiğini, Avrupa Birliği’ne katılmak istiyorsa bu adımı atması gerektiğini belirtti. Bu sözleri Ermeni toplumu tarafından büyük destek gördü ve soykırımın uluslararası alanda tanınması sürecine katkıda bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı olarak Chirac, 2001 yılında Ermeni Soykırımı’nı resmen tanıyan yasayı imzaladı ve bu yasayı Fransa mevzuatının ayrılmaz bir parçası haline getirdi. Ayrıca Karabağ çatışmasının barışçıl çözümünü destekledi ve taraflar arasında arabuluculuk yaptı. Ermeni halkı için Chirac, Ermeni-Fransız dostluğunun bir sembolü oldu ve anısı Ermeni diasporasının hafızasında sonsuza dek kalacak.

2025  թվականի սեպտեմբերի 23 -ին  Նեմուրում Ֆրանսիա , մահացել է Կլաուդիա Կարդինալեն, համաշխարհային կինոյի աստղ։

1985 թվականին: Իր ընկերոջ՝ ֆրանսիացի գրող Անրի Տրոյաի առաջարկով, Վերնոյը գրել է «Մայրիկ» պատմվածքների ժողովածուն՝ հիմնված իր ընտանիքի պատմության՝ Հայոց ցեղասպանության, գաղթականների ճակատագրի և կյանքի վրա նրանց համար նոր երկրում: Որոշ ժամանակ անց այս հավաքածուն հիմք կհանդիսանա Վերնոյի երկու ֆիլմերի սցենարների համար՝ «Մայրիգ» (1991) և «Փարադի փողոց, 588» (1992), որտեղ գլխավոր դերերը կատարել են եգիպտացի դերասան Օմար Շարիֆը և Կլաուդիա Կարդինալեն։ Այնտեղ իր աշխատանքի համար Օմար Շարիֆին արգելել են մուտք գործել Թուրքիա։
Կլաուդիա Կարդինալեն և Օմար Շարիֆը խաղում են ամուսնական զույգի դերեր, ովքեր իրենց ընտանիքի հետ փրկվել են Ցեղասպանությունից և փախել Ֆրանսիա։

23 сентября 2025 года в Немуре (Франция) скончалась звезда мирового кино Клаудия Кардинале.  так же известна зрителю по  роли Майрик в легендарном фильме Анри Вернёя
История создания этого фильма берет свое начало в 1985 году. Тогда по предложению своего друга, французского писателя Анри Труайя, Вернёй написал сборник рассказов «Майрик», в основу которого легла история его семьи — Геноцид армян, судьба и жизнь эмигрантов в новой для них стране. Спустя время этот сборник ляжет уже в основу сценариев двух фильмов Вернёя — «Майрик» (1991) и «Улица Паради, дом 588» (1992).- главные роли в котором исполнили египетский актер Омар Шариф и Клаудия Кардинале. За работу в нем Омару Шарифу был запрещен въезд в Турцию.
Клаудия Кардинале и Омар Шариф исполнили роли супругов, со своей семьей спасшихся от Геноцида и бежавших во Францию.

On September 23, 2025, Claudia Cardinale, a world cinema star, died in Nemours, France. also known to the audience for her role as Mayrig in the legendary film by Henri Verneuil
The history of the creation of this film dates back to 1985. Then, at the suggestion of his friend, the French writer Henri Troyat, Verneuil wrote a collection of stories “Mayrig”, which was based on the history of his family – the Armenian Genocide, the fate and life of emigrants in a new country for them. After some time, this collection will form the basis for the scripts of two films by Verneuil – “Mayrig” (1991) and “Rue Paradis, house 588” (1992). – the main roles in which were played by the Egyptian actor Omar Sharif and Claudia Cardinale. For his work in it, Omar Sharif was banned from entering Turkey.
Claudia Cardinale and Omar Sharif played the roles of a married couple who, with their family, escaped the Genocide and fled to France.

Dünya sinemasının yıldızlarından Claudia Cardinale, 23 Eylül 2025’te Fransa’nın Nemours kentinde hayatını kaybetti. efsanevi filminde Mayrick rolüyle izleyiciler tarafından tanınan bir dünya sineması yıldızı
Bu filmin yaratılış hikayesi 1985 yılında başlıyor. Daha sonra arkadaşı Fransız yazar Henri Troyat’ın önerisiyle Verneuil, ailesinin hikayesini temel alarak “Mayrig” adlı bir hikaye koleksiyonu yazdı: Ermeni Soykırımı, göçmenlerin kendileri için yeni bir ülkedeki kaderi ve hayatı. Bir süre sonra bu derleme Verneuil’in iki filminin senaryosunun temelini oluşturacaktı: “Mayrig” (1991) ve “Rue Paradis, 588” (1992) Bu filmlerde başrolleri Mısırlı aktör Ömer Şerif ve Claudia Cardinale canlandırdı. Ömer Şerif’in buradaki çalışmalarından dolayı Türkiye’ye girişi yasaklandı.
Claudia Cardinale ve Omar Sharif, aileleriyle birlikte Soykırım’dan kaçıp Fransa’ya sığınan evli bir çifti canlandırıyor.

Ուզեիր Աբդուլ-Հուսեյն Հաջիբեկովը, Ծնվել է  Շուշիից ոչ հեռու գտնվող Աղջաբադ գյուղում, 1899 թվականի սեպտեմբերի 18-ին , Արցախցի  ազգությամբ ավարացի  կոմպոզիտոր, ավարտել է Շուշիի քաղաքի հայկական մասի քաղաքային դպրոցը

Հաջիբեկովի նախնիները Դաղստանից տեղափոխվել են Շուշի։  1992 թվականին, Շուշիի ազատագրումից հետո, Դաղստանի ավար ժողովրդի առաջնորդ, Պետդումայի պատգամավոր Հաջի Նուխիի Մախաչովը դիմել է Արցախի կառավարությանը՝ խնդրելով թույլատրել վերականգնել ավար ժողովրդի որդու՝ անվանի կոմպոզիտորի հուշարձանը Շուշիում՝ դրանով իսկ պատճառ ստեղծելով որդու հայրենի ժողովուրդ վերադառնալու համար։
1899 թվականին, ավարտելով քաղաքի հայկական մասի քաղաքային դպրոցը, Հաջիբեկովը ուսումը շարունակել է Գորիի մանկավարժական ճեմարանում։  Ավարտելով այն՝ աշխատում է Արութ գյուղի հայկական դպրոցում (Արցախ)։  1908 թվականին գրել է «Լեյլի և Մաջնուն» օպերան։  Այնուհետեւ երաժշտական կրթություն է ստանում Մոսկվայում եւ Սանկտ Պետերբուրգում։
Ուզեյիրը երկար ժամանակ հետապնդվել է Փարիզ տեղափոխվելու և եղբոր՝ Ջեյհան բեյ Դաղստանլիի ազգության պատճառով։  Նա դժգոհ էր Բաքվի իշխանությունների խտրական քաղաքականությունից աբորիգեն ժողովուրդների՝ ավարների, լեզգիների, հայերի, լաքերի և այլոց նկատմամբ։  Առանձնահատուկ ոտնձգություններ են հնչել Ադրբեջանական ԽՍՀ ղեկավար Միրջաֆար Բաղիրովի կողմից։  Այնուամենայնիվ, 1940 թվականին Մոսկվայում «Կորոգլի» օպերայի հսկայական հաջողությունը Ստալինյան մրցանակի շնորհմամբ կոմպոզիտորին փրկեց այդ տարիներին սովորական հաշվեհարդարից։
Լինելով ավար՝ Գաջիբեկովն իր ստեղծագործության մեջ լայնորեն օգտագործել է թաթարական, հայկական, պարսկական և դաղստանյան ժողովրդական մեղեդիներ։  Հեղինակ է «Շեյխ Սանան», «Ռուստամ և Զոհրաբ», «Ասլի և Քերիմ» օպերաների, «Ոչ այս մեկը, այնպես որ սա», «Արշին-մալ-ալան» երաժշտական կատակերգությունները։  Զբաղվել է լրագրողական և մանկավարժական գործունեությամբ։
Ադրբեջանական գրքերում, ուսումնասիրություններում, հոդվածներում ոչ մի խոսք չի ասվում նրա՝ ավար ժողովրդին պատկանելու մասին։  Ուստի, ավար հանրության ներկայացուցիչները երազում են մեծ կոմպոզիտորի վերադարձի մասին նրան ծնած ժողովրդի հոտը։  Այդ իսկ պատճառով նրանք ձգտել են իրենց ձեռքերով Հաջիբեկովի հուշարձանը կանգնեցնել Շուշիում, որտեղ ծնվել է կոմպոզիտորը։

Узеир Абдул-Гусейн Гаджибеков, родился 18 сентября 1899 года в селе Агджабад, недалеко от Шуши, аварский композитор арцахского происхождения, окончил городскую школу армянской части города Шуши. Предки Гаджибекова переселились из Дагестана в Шуши. В 1992 году после освобождения Шуши, лидер аварского народа Дагестана, депутат Госдумы РФ Гаджи Нухиевич Махачев обратился к правительству Арцаха с просьбой разрешить   восстановить в Шуши памятник сыну аварского народа, известному композитору, создав тем самым повод для возвращения родному народу его сына.
Он родился в 1885 году в селе Агджабад, неподалеку от Шуши, куда вскоре переместилась семья. В 1899 году, окончив городскую школу в армянской части города, Гаджибеков продолжает образование в педагогической семинарии Гори. Завершив ее, работает в армянской школе села Арут (Арцах). В 1908 г. пишет оперу «Лейли и Меджнун». Затем получает музыкальное образование в Москве и Санкт-Петербурге.
Узеир долгое время подвергался преследованиям из-за переезда в Париж и национальной принадлежности своего брата Джейхан-бека Дагстанли. Он был недоволен дискриминационной политикой бакинских властей в отношении народов-аборигенов: аварцев, лезгин, армян, лакцев и других. Особые притеснения исходили от руководителя Азербайджанской ССР Мирджафара Багирова. Однако огромный успех в 1940 г. в Москве оперы «Кероглы» с вручением Сталинской премии спас композитора от обычной в те годы расправы.
Являясь аварцем, Гаджибеков в своем творчестве широко использовал татарские, армянские, персидские и дагестанские народные мелодии. Он автор опер «Шейх Санан», «Рустам и Зохраб», «Асли и Керим», музыкальных комедий «Не та – так эта», «Аршин-мал-алан». Занимался журналистской и педагогической деятельностью.
В азербайджанских книгах, исследованиях, статьях ни слова не говорится о его принадлежности к аварскому народу. Поэтому представители аварской общественности мечтают о возвращении большого композитора в лоно породившего его народа. Вот почему они стремились  своими руками установить памятник Гаджибекову в Шуши, там, где родился композитор.

Uzeir Abdul-Huseyn Hajibekov, born in the village of Aghjabad, not far from Shushi, on September 18, 1899, an Avar composer of Artsakh origin, graduated from the city school of the Armenian part of the city of Shushi։ Hajibeyov’s ancestors moved from Dagestan to Shushi. In 1992, after the liberation of Shushi, the leader of the Avar people of Dagestan, deputy of the State Duma of the Russian Federation, Haji Nukhievich Makhachev, appealed to the government of Artsakh with a request to allow him to restore a monument to the son of the Avar people, a famous composer, in Shushi, thereby creating a reason for his son to return to his native people. He was born in 1885 in the village of Agjabad, not far from Shushi, where the family soon moved. In 1899, after graduating from a city school in the Armenian part of the city, Hajibeyov continued his education at the Gori Pedagogical Seminary. After completing it, he worked at the Armenian school in the village of Harut (Artsakh). In 1908 he wrote the opera “Leyli and Majnun”. Then he received a musical education in Moscow and St. Petersburg.  Uzeyir was persecuted for a long time because of his move to Paris and the nationality of his brother Ceyhan-bey Dagstanli. He was dissatisfied with the discriminatory policy of the Baku authorities towards the aboriginal peoples: Avars, Lezgins, Armenians, Laks and others. Particular oppression came from the leader of the Azerbaijan SSR Mirjafar Bagirov. However, the huge success of the opera “Koroghly” in Moscow in 1940 with the awarding of the Stalin Prize saved the composer from the reprisals common in those years. Being an Avar, Hajibeyov widely used Tatar, Armenian, Persian and Dagestani folk melodies in his work. He is the author of the operas “Sheikh Sanan”, “Rustam and Zohrab”, “Asli and Kerim”, musical comedies “Not that – then this”, “Arshin-mal-alan”. He was engaged in journalistic and pedagogical activities.  In Azerbaijani books, studies, articles not a word is said about his belonging to the Avar people. Therefore, representatives of the Avar community dream of the return of the great composer to the bosom of the people who gave birth to him. That is why they sought to erect a monument to Hajibeyov in Shushi, where the composer was born, with their own hands.

23 Üzeyir Əbdül-Hüseyn Hacıbəyov 1899-cu il sentyabrın 18-də Şuşi yaxınlığındakı Ağcabad kəndində anadan olub, artsax əsilli avar bəstəkarı, Şuşi şəhərinin erməni hissəsinin şəhər məktəbini bitirib.  1992-ci ildə Şuşi azad edildikdən sonra Dağıstan avar xalqının lideri, Dövlət Dumasının deputatı Hacı Nuxiyeviç Mahaçev Artsax hökumətinə avar xalqının oğlu, məşhur bəstəkarın abidəsinin bərpasına icazə verilməsi xahişi ilə müraciət etdi. , Şuşidə bununla da oğlunun doğma xalqına qayıtmasına səbəb yaradır.
O, 1885-ci ildə Şuşi yaxınlığındakı Ağcabad kəndində anadan olub və ailəsi tezliklə buradan köçüb.  1899-cu ildə şəhərin erməni hissəsində şəhər məktəbini bitirən Hacıbəyov təhsilini Qori Pedaqoji Seminariyasında davam etdirir.  Onu bitirdikdən sonra Arut (Artsax) kəndindəki erməni məktəbində işləyir.  1908-ci ildə “Leyli və Məcnun” operasını yazır.  Sonra Moskva və Sankt-Peterburqda musiqi təhsili alır.
Üzeyir Parisə köçdüyünə və qardaşı Ceyhan bəy Dağstanlının milliyyətinə görə uzun müddət təqiblərə məruz qalmışdı.  O, Bakı hakimiyyətinin aborigen xalqlara: avarlara, ləzgilərə, ermənilərə, laklara və başqalarına qarşı ayrı-seçkilik siyasətindən narazı idi.  Xüsusilə təqib Azərbaycan SSR-in rəhbəri Mircəfər Bağırovdan gəldi.  Lakin 1940-cı ildə Moskvada “Koroğlu” operasının böyük uğuru, Stalin mükafatı alması bəstəkarı həmin illərdə adi repressiyalardan xilas etdi.
Avar olan Hacıbəyov yaradıcılığında tatar, erməni, fars və Dağıstan xalq melodiyalarından geniş istifadə etmişdir.  “Şeyx Sənan”, “Rüstəm və Zöhrab”, “Əsli və Kərim” operalarının, “Bu yox, bu, bu”, “Arşın-mal-alan” musiqili komediyalarının müəllifidir.  O, jurnalist və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub.
Azərbaycan kitablarında, araşdırmalarında, məqalələrində onun avar xalqına mənsub olması barədə bir kəlmə də söz deyilmir.  Buna görə də avar ictimaiyyətinin nümayəndələri böyük bəstəkarın onu dünyaya gətirən xalqın sinəsinə qayıtmasını arzulayırlar.  Ona görə də bəstəkarın doğulduğu Şuşidə öz əlləri ilə Hacıbəyovun abidəsini ucaltmağa can atırdılar.

Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Բրուսիլովը ծնվել է 1853 թվականի օգոստոսի 31-ին Թիֆլիսում, Ռուսական կայսրություն։ Ռուս և խորհրդային զորահրամանատար, ռազմական գործիչ, ընդհանուր հեծելազորի գեներալ, գեներալ-ադյուտանտ, Կարմիր բանակի հեծելազորի գլխավոր տեսուչ։

Ծնվել է ռուս գեներալ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Բրուսիլովի ընտանիքում։ Մայրը՝ Մարիա-Լուիզա Անտոնովնան, լեհուհի էր։ 1867 թվականին ընդունվել է կորպուսի շարքեր։ 1872 թվականին ազատ է արձակել 16-րդ դրագունական Տվերական գունդը։ 1873-1878 թվականներին եղել է գնդի ադյուտանտ։ Մասնակցել է 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին Կովկասյան ճակատում, աչքի ընկել Արդահանի և Կարսի գրավումներով, որի համար պարգևատրվել է Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ և 2-րդ աստիճանի, ինչպես նաև Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի մեդալներով։ 1879-1881 թվականներին եղել է էսկադրիլայի հրամանատար և գնդի պետ վերապատրաստման թիմում։ Զինվորական կարիերայի ընթացքում ստացել է բազմաթիվ կոչումներ՝ լեյտենանտ, կրտսեր կապիտան, կապիտան, փոխգնդապետ, գնդապետ, գեներալ-մայոր, գեներալ-լեյտենանտ, հեծելազորի գեներալ և գեներալ-ադյուտանտ։ Պարգևատրվել է նաև Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի, Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ և 3-րդ աստիճանի, ինչպես նաև Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի մեդալներով։ Բրուսիլովը հայտնի է իր ռազմավարական նորարարություններով, մասնավորապես «Բրուսիլովյան ճեղքմամբ» Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որը համարվում է ռուսական բանակի ամենահաջող գործողություններից մեկը։ 1923 թվականին նշանակվել է Կարմիր բանակի հեծելազորի գլխավոր տեսուչ։ Նրա ռազմական ժառանգությունը մնում է կարևոր ռուսական և խորհրդային ռազմական պատմության մեջ։ 

—

**Русский** 

Отличился при взятии Ардагана и Карса

Алексей Алексеевич Брусилов родился 31 августа 1853 года в Тифлисе, Российская империя. Русский и советский военачальник, военный деятель, генерал кавалерии, генерал-адъютант, главный инспектор кавалерии Красной армии. Родился в семье русского генерала Алексея Николаевича Брусилова. Его мать, Мария-Луиза Антоновна, была полькой. В 1867 году поступил в корпус. В 1872 году был зачислен в 16-й драгунский Тверской полк. В 1873–1878 годах служил адъютантом полка. Участник русско-турецкой войны 1877–1878 годов на Кавказском фронте, отличился при взятии Ардагана и Карса, за что был награждён орденами Святого Станислава 3-й и 2-й степени, а также Святой Анны 3-й степени. В 1879–1881 годах был командиром эскадрона и начальником полковой учебной команды. В ходе военной карьеры получил звания: поручик, младший капитан, капитан, подполковник, полковник, генерал-майор, генерал-лейтенант, генерал кавалерии и генерал-адъютант. Награждён орденами Святой Анны 2-й степени, Святого Владимира 4-й и 3-й степени, а также Святого Станислава 1-й степени. Брусилов прославился своими стратегическими нововведениями, в частности «Брусиловским прорывом» во время Первой мировой войны, который считается одной из самых успешных операций русской армии. В 1923 году назначен главным инспектором кавалерии Красной армии. Его военное наследие остаётся важной частью русской и советской военной истории. 

—

**English** 

Distinguishing himself in the captures of Ardahan and Kars

Aleksey Alekseyevich Brusilov was born on August 31, 1853, in Tiflis, Russian Empire. A Russian and Soviet military commander and figure, general of the cavalry, general-adjutant, and chief inspector of the Red Army’s cavalry. Born into the family of Russian general Aleksey Nikolaevich Brusilov, his mother, Maria-Luiza Antonovna, was Polish. In 1867, he joined the corps. In 1872, he was assigned to the 16th Tver Dragoon Regiment. From 1873 to 1878, he served as the regiment’s adjutant. He participated in the Russo-Turkish War of 1877–1878 on the Caucasian front, distinguishing himself in the captures of Ardahan and Kars, for which he received the Orders of Saint Stanislaus 3rd and 2nd degrees and Saint Anna 3rd degree. From 1879 to 1881, he commanded a squadron and led the regiment’s training team. Throughout his military career, he held ranks including lieutenant, junior captain, captain, lieutenant colonel, colonel, major general, lieutenant general, general of the cavalry, and general-adjutant. He was awarded the Orders of Saint Anna 2nd degree, Saint Vladimir 4th and 3rd degrees, and Saint Stanislaus 1st degree. Brusilov is renowned for his strategic innovations, particularly the “Brusilov Offensive” during World War I, considered one of the Russian army’s most successful operations. In 1923, he was appointed chief inspector of the Red Army’s cavalry. His military legacy remains significant in Russian and Soviet military history. 

—

1879 թվականի օգոստոսի 31 -ին Վիենում ծնվել է Ալմա Մարիա Մալեր-Վերֆելը -20-րդ դարի առաջին կեսի մշակութային ասպարեզում հայտնի անձնավորություն էր

Ֆրանց Վերֆելըի  1929 թվականին հանդիպումը Հայոց ցեղասպանությունից  փրկված երեխաներին` Նրանց դժբախտությունը-  պատճառ դարձավ նրա հսկայական աշխատանքի։  Վերֆելի և նրա բազմաթիվ ընթերցողների համար «Մուսա լեռան քառասուն օրը» ոչ միայն էպիկական տուրք էր հայկական դիմադրությանն ու գոյատևմանը, այլ նախազգուշացում:  Վերֆելի գործերը այրվել և արգելվել են Անշլուսից հետո, իսկ 1938 թվականին նա Ալմա Մալերի հետ փախել է Ամերիկա։
Ալման՝ արվեստի և գրականության ավստրիացի գործիչ, 20-րդ դարի առաջին կեսի մշակութային ասպարեզում հայտնի անձնավորություն էր, բազմաթիվ ստեղծագործ մարդկանց՝ կոմպոզիտոր Գուստավ Մալերի, նկարիչ Օսկար Կոկոշկայի, ճարտարապետ Վալտեր Գրոպիուսի կինը և կյանքի ընկերը։ և գրող Ֆրանց Վերֆելը։

31 августа 1879 года в Вене – родилась  Альма Мария Малер-Верфель-  Франц Верфель, уже известный писатель, путешествовал по Ближнему Востоку в 1929 году со своей новой женой Алмой Малер и встретил детей-беженцев из Армении. Их тяжелое положение стало причиной его огромной работы. Для Верфеля и его многочисленных читателей «Сорок дней Муса-Дага» был не просто эпической данью армянскому сопротивлению и выживанию, а предупреждением. Работы Верфеля были сожжены и запрещены после «Аншлюса», а в 1938 году он и Алма Малер сбежали в Америку.
Альма австрийская деятельница искусства и литературы была известная личность на культурной сцене первой половины XX века, супруга и спутница жизни многих творческих людей: композитора Густава Малера, художника Оскара Кокошки, архитектора Вальтера Гропиуса и писателя Франца Верфеля.