Բոյիկ Ասկյարե (Ասկյար Բոյիկի Բրոյան) ծնվել է 1941 թվականի օգոստոսի 31-ին Հայկական ԽՍՀ Ապարանի շրջանի Ղոնդախսազ (այժմ՝ Արագածի շրջանի Ռյա Թազա) գյուղում։ Հայաստանցի քուրդ բանաստեղծ, տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1985 թվականից։
Ծնվել է յեզդի ընտանիքում, 1966 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ագրոնոմիական ֆակուլտետը։ 1966-1968 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության մինիստրության հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես ավագ հողագետ։ Այնուհետև սովորել է գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և կազմակերպման հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1975 թվականին պաշտպանել է «Աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործումը Հայաստանի գյուղատնտեսական ձեռնարկություններում» թեմայով դիսերտացիա և ստացել տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1968 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտում՝ սկզբում որպես կրտսեր, ապա ավագ գիտաշխատող, իսկ 1984 թվականից՝ բաժնի վարիչ։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1960-ական թվականներին, երբ նրա առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են «Ռյա Թազա» թերթում։ Քրդերեն լույս են տեսել նրա «Շավիղ» (1966), «Սարի ծաղիկներ» (1975), «Տիրենջ» (1987), «Լի Չիյա» (1991), «Դուայա Սերե Սիբե» (1997) ժողովածուները, ինչպես նաև դրամատիկական երկեր, այդ թվում՝ «Սինջո կեչա խվե դիդե մեր» (1980) և «Մեմ ու Զին» (1989)։ Նա նաև գրել է հայերեն և ռուսերեն հոդվածներ՝ խորհրդային քրդական գրականության մասին։ Ներկայումս ապրում է Գերմանիայում։ Բոյիկ Ասկյարեի ստեղծագործությունները, որոնք արծարծում են հայրենիքի, բնության և ժողովրդի կյանքի թեմաներ, կարևոր ներդրում են քրդական և հայաստանյան գրականության մեջ։
—
**Русский**
Курдский поэт и ученый, вдохновленный землей Армении
Бойик Аскяре (Аскяр Бойикович Броян) родился 31 августа 1941 года в селе Гондохсаз (позже — Ря Таза, Арагацский район) Араратской области Армянской ССР, СССР. Армянский курдский поэт, кандидат экономических наук, член Союза писателей СССР с 1985 года. Родился в езидской семье, в 1966 году окончил агрономический факультет Армянского сельскохозяйственного института. В 1966–1968 годах работал старшим почвоведом в НИИ почвоведения и агрохимии Министерства сельского хозяйства Армянской ССР. Затем учился в аспирантуре Армянского НИИ экономики и организации сельского хозяйства. В 1975 году защитил диссертацию на тему «Использование трудовых ресурсов в сельскохозяйственных предприятиях Армении» и получил степень кандидата экономических наук. С 1968 года работал в том же институте — сначала младшим, затем старшим научным сотрудником, а с 1984 года — заведующим отделом. Литературную деятельность начал в 1960-х годах, публикуя первые стихи в газете «Ря Таза». На курдском языке изданы его поэтические сборники «Шавиг» (1966), «Цветы гор» (1975), «Тирендж» (1987), «Ли Чия» (1991), «Дуая Сере Сибе» (1997), а также драматические произведения, включая «Синджо кеча хве диде мер» (1980) и «Мем и Зин» (1989). Также писал статьи на армянском и русском языках о советской курдской литературе. В настоящее время проживает в Германии. Творчество Бойика Аскяре, затрагивающее темы родины, природы и жизни народа, внесло значительный вклад в курдскую и армянскую литературу.
—
**English**
Kurdish Poet and Scholar Inspired by the Land of Armenia
Boyik Askyare (Askyar Boyiki Broyan) was born on August 31, 1941, in Ghondokhsaz village (later Rya Taza, Aragats District), Armenian SSR, USSR. An Armenian Kurdish poet, candidate of economic sciences, and member of the USSR Writers’ Union since 1985. Born into a Yazidi family, he graduated from the agronomy faculty of the Armenian Agricultural Institute in 1966. From 1966 to 1968, he worked as a senior soil scientist at the Research Institute of Soil Science and Agrochemistry under the Armenian SSR Ministry of Agriculture. He then pursued postgraduate studies at the Armenian Research Institute of Agricultural Economics and Organization. In 1975, he defended his dissertation on “The Use of Labor Resources in Armenia’s Agricultural Enterprises,” earning a candidate’s degree in economics. From 1968, he worked at the same institute, initially as a junior and later senior researcher, and from 1984 as head of a department. His literary career began in the 1960s with poems published in the *Rya Taza* newspaper. His Kurdish-language poetry collections include *Shavigh* (1966), *Mountain Flowers* (1975), *Tirendj* (1987), *Li Chiya* (1991), and *Duaya Sere Sibe* (1997), alongside dramatic works like *Sinjo Kecha Khve Dide Mer* (1980) and *Mem u Zin* (1989). He also wrote articles in Armenian and Russian on Soviet Kurdish literature. He currently resides in Germany. Boyik Askyare’s works, exploring themes of homeland, nature, and people’s lives, are a significant contribution to Kurdish and Armenian literature.
—
Курдский (Kurmanji)
Helbestvan û Zanyarê Kurd, bi Axên Ermenîstanê ve Îlhamgirtî
Boyik Askyare (Askyar Boyikî Broyan) di 31ê Tebaxa 1941ê de li gundê Qondexsazê (paşê Rya Taze, navçeya Aragatsê) ya Komara Sovyetî ya Ermenîstanê ji dayik bûye. Helbestvanê kurd ê Ermenîstanê, berendamê zanistên aborî, ji sala 1985ê ve endamê Yekîtiya Nivîskarên Yekîtiya Sovyetê bû. Di malbateke êzdî de ji dayik bûye, di sala 1966an de beşa agronomiyê ya Enstîtûya Çandiniyê ya Ermenîstanê qedandiye. Di navbera salên 1966-1968an de li Enstîtûya Lêkolînên Zanistî ya Axnasî û Agrokîmyayê ya Wezareta Çandiniyê ya Komara Sovyetî ya Ermenîstanê wekî axnasê payebilind xebitîye. Piştre di aspîrantûraya Enstîtûya Lêkolînên Aborî û Rêxistinbûna Çandiniyê ya Ermenîstanê de xwendiye. Di sala 1975an de teza xwe ya bi navê “Bikaranîna Çavkaniyên Kedê li Karsaziyên Çandiniyê yên Ermenîstanê” parastiye û pileya berendamê zanistên aborî wergirtiye. Ji sala 1968an ve li heman enstîtûyê xebitîye, di destpêkê de wekî lêkolînerê piçûk, paşê wekî lêkolînerê payebilind, û ji sala 1984an ve wekî serokê beşa lêkolînê. Karê wî yê wêjeyî di salên 1960î de dest pê kiriye, dema ku helbestên wî yê yekem di rojnameya Rya Taze de hatine weşandin. Berhemên wî yên bi zimanê kurdî hene Şavî (1966), Gulên Çiyayî (1975), Tirenc (1987), Li Çiya (1991), û Duaya Serê Sibê (1997), herwiha berhemên dramatîk ên wekî Sînco Keça Xwe Dîde Mêr (1980) û Mem û Zîn (1989). Herwiha gotarên bi zimanên ermenî û rûsî li ser wêjeya kurdî ya Sovyetê nivîsîne. Niha li Almanyayê dijî. Berhemên Boyik Askyare, ku mijarên welat, xweza û jiyana gel vedikolin, tevkariyeke girîng di wêjeya kurdî û Ermenîstanê de ne.
**
You must be logged in to post a comment.