Եղել է Հայաստանի գրեթե բոլոր մարզերում, մանրակրկիտ արտագրել և վերծանել հազարավոր արձանագրություններ

1898 թվականի մարտի 21-ին Իրանի Սալմաս նահանգի Հեֆթվան գյուղում ծնվել է պատմաբան, հնագետ և էպիգրաֆիստ Սեդրակ Գևորգի Բարխուդարյանը։

Նա ներկայացրեց հայ միջնադարյան ճարտարապետների և  որմնադիրների անունները 49 վարպետներ որոնց առաջին անգամ հայտնաբերել է ։
Հետազոտության հիմնական ուղղությունը էպիգրաֆիան է։  Խմբագրել է Իոսիֆ Օրբելու Անիում հավաքած արձանագրությունների առաջին ժողովածուն։  1960-ականներին Ս.Բարխուդարյանը եղել է Հայաստանի գրեթե բոլոր մարզերում, մանրակրկիտ արտագրել և վերծանել հազարավոր արձանագրություններ, որոնք այնուհետև հրատարակել է «Հայերեն արձանագրությունների ժողովածու» բազմահատորյակում, որտեղ հավաքվել և վերծանվել են հազարավոր արձանագրություններ Սյունիքից, Վայոց Ձորից, Գեղարքունիքից և Արցախից։  Իր վերջին աշխատության մեջ՝ «Էջեր Արցախի պատմությունից և հայ-ալբանական հարաբերություններից» Ս.Բարխուդարյանը վերականգնել է Արևելյան Հայաստանի էթնոմշակութային առանձնահատկությունների համար սկզբունքային նշանակություն ունեցող Ամամ իշխանի տապանաքարի արձանագրությունները։
Սեդրակ Բարխուդարյանն առաջարկեց օգտագործել վանքերում և Մատենադարանում պահվող գրքերը, որոնք պարունակում են նախկինում պատճենահանված բազմաթիվ արձանագրություններ, որոնք այլևս գոյություն չունեն կամ վնասված կամ կեղծված տեսքով հասել են մեզ։   Ընթերցանության ժամանակ պետք է առաջնորդվել բնագրի և արտագրության նույնականության սկզբունքով։
1938 թվականի փետրվարին նա դատապարտվել է շինծու մեղադրանքներով և աքսորվել Հեռավոր Արևելք։  1948-ին վերադարձել է Երեւան, բայց շուտով կրկին արտաքսվել։  Բարխուդարյանի հուշերի ձեռագիրը ստալինյան ճամբարներում և աքսորում անցկացրած 17 տարիների մասին պահվում է նրա այրու՝ Կլարա Ասատրյանի մոտ։
1954 թվականին վերականգնվել է։
Սեդրակ Բարխուդարյանը մահացել է 1970 թվականի մայիսի 8-ին։

21 марта 1898 года в деревне Хефтван, провинция Салмас, Иран-родился Бархударян Седрак Геворкович — историк, археолог и эпиграфист.
Представил имена армянских средневековых архитекторов и мастеров-каменщиков, 49 мастеров впервые были выявлены С. Г. Бархударяном при изучении лапидарных надписей.
Основное направление исследований — эпиграфика. Редактировал первое собрание надписей, собранных в Ани Иосифом Орбели. В 1960-е годы С. Бархударян обошел почти все районы Армении, скрупулёзно копируя и расшифровывая тысячи надписей, которые затем опубликовал в многотомном «Своде армянских надписей», где собраны и расшифрованы тысячи надписей Сюника, Вайоц дзора, Гехаркуника и Арцаха. В своей последней работе «Страницы из истории Арцаха и армяно-албанских отношений» С. Бархударян восстановил надписи на могильной плите князя Амама, что имеет принципиальное значение для этнокультурной характеристики Восточной Армении.
Седрак Бархударян предложил воспользоваться книгами, хранящимися в монастырях и Матенадаране, в которых имеется множество ранее скопированных надписей, ныне не существующих или дошедших до нас в поврежденном или фальсифицированном виде.  При чтении следует руководствоваться принципом тождества оригинала и транскрипта.
В феврале 1938 года по сфабрикованному обвинению был осуждён и сослан на Дальний Восток. В 1948 г. вернулся в Ереван, однако вскоре повторно был выслан. Рукопись воспоминаний С. Г. Бархударяна о 17 годах, проведённых в сталинских лагерях и ссылке, хранится у его вдовы, Клары Асатрян.
В 1954 г. реабилитирован
Скончался Седрак Бархударян 8 мая 1970 года.

On March 21, 1898, in the village of Heftvan, Salmas Province, Iran, Sedrak Gevorg Barkhudaryan was born – a historian, archaeologist and epigraphist.
He presented the names of Armenian medieval architects and master masons, 49 masters were first identified by S. G. Barkhudaryan during the study of lapidary inscriptions.
The main direction of his research is epigraphy. He edited the first collection of inscriptions collected in Ani by Joseph Orbeli. In the 1960s, S. Barkhudaryan visited almost all regions of Armenia, meticulously copying and deciphering thousands of inscriptions, which he then published in the multi-volume “Collection of Armenian Inscriptions”, which collected and deciphered thousands of inscriptions from Syunik, Vayots Dzor, Gegharkunik and Artsakh.  In his latest work, “Pages from the History of Artsakh and Armenian-Albanian Relations,” S. Barkhudaryan restored the inscriptions on the tombstone of Prince Amam, which is of fundamental importance for the ethnocultural characteristics of Eastern Armenia.
Sedrak Barkhudaryan suggested using books stored in monasteries and the Matenadaran, which contain many previously copied inscriptions that no longer exist or have reached us in damaged or falsified form. When reading, one should be guided by the principle of identity of the original and the transcript.
In February 1938, he was convicted on trumped-up charges and exiled to the Far East. In 1948, he returned to Yerevan, but was soon exiled again. The manuscript of S. G. Barkhudaryan’s memoirs about the 17 years spent in Stalin’s camps and exile is kept by his widow, Klara Asatryan.
In 1954 he was rehabilitated. Sedrak Barkhudaryan died on May 8, 1970.