Պատկերել է թուրքերի և քրդերի դեմ արևմտահայերի պայքարի ողբերգությունն ու դրվագները

1866 թվականի ապրիլի 12-ին Վանում ծնվել է Վրթանես Մեսրոպի Փափազյանը` մտավորական, գրող, հասարակական-քաղաքական և մշակութային գործիչ, գրականագետ, խմբագիր, գրականության պատմաբան, ուսուցիչ և թարգմանիչ։

Սստեղծել ազնվական անձնավորությունների կերպարներ («Հերան», «Կայծակ», «Լուսավոր ուրախություններ», «Մահացողները ողջունում են քեզ» և այլն)։ .  Փափազեան ազգային կուսակցութիւնները քննադատած է իր «Էմմա» (1895, հրատարակուած 1901) եւ «Հաջի պէյ» (1906) վէպերով։
Փափազյանը նաև ուշադրություն հրավիրեց հայ ժողովրդի սոցիալ-քաղաքական ծանր վիճակի վրա՝ որպես աշխարհում տիրող մեծ համընդհանուր անարդարության բաղկացուցիչ մաս։

12 апреля 1866 года в Ване — родился Вртанес Месропович Папазян- интеллектуал, писатель, общественно-политический и культурный деятель, литературный критик, редактор, историк литературы, педагог и переводчик.
В своих произведениях он изобразил трагедию и эпизоды борьбы западных армян против турок и курдов, создал образы благородных личностей («Херан», «Молния», «Светлые радости», «Умирающие приветствуют вас» и др.). .  Папазян критиковал национальные партии в романе «Эмма» (1895, изд.: 1901) и романе «Гаджи-бей» (1906).
Папазян также обратил внимание на  тяжелое социально-политическое положение армянского народа как на  составную часть великой всеобщей несправедливости в мире

April 12, 1866 in Van – Vrtanes Mesrop Papazyan was born – an intellectual, writer, socio-political and cultural figure, literary critic, editor, literary historian, teacher and translator.
In his works, he depicted the tragedy and episodes of the struggle of Western Armenians against the Turks and Kurds, created images of noble personalities (“Heran”, “Lightning”, “Bright Joys”, “The Dying Greet You”, etc.). Papazyan criticized the national parties in the novel “Emma” (1895, published: 1901) and the novel “Haji Bey” (1906).
Papazyan also drew attention to the difficult socio-political situation of the Armenian people as an integral part of the great general injustice in the world