Հղում անելով Հայոց Ցեղասպանությանը դառձավ մարդկության պատմության ամենամեծ ոճրագործներից մեկը

30 ապրիլի, 1945 թ., Բեռլին, Գերմանիա. Ինքնասպան եղավ Ադոլֆ Հիտլերը: Նա ղեկավարեց նացիստական Գերմանիան՝ «Ո՞վ է հիմա հիշում Հայոց ցեղասպանությունը», – ասել է Հիտլերը՝ Վերմախտի սպաներին ուղղված իր ելույթում՝ արդարացնելով սեփական հանցագործությունները: 

Հիտլերը տեղյակ էր Հայոց ցեղասպանության մասին և, հավանաբար, դրանից է ոգեշնչվել Հոլոքոստի գաղափարը: Թեև 1943 թվականից նացիստները պաշտոնապես հայերին համարում էին «արիական» ժողովուրդ, Հիտլերն անձամբ հայերին համեմատում էր հրեաների հետ՝ նշելով, որ նրանք հաճախ զբաղվում էին առևտրով և ֆինանսներով: Այնուամենայնիվ, նացիստական գաղափարախոսությունը հայերին և պարսիկներին դասում էր «մաքուր արիացիների» շարքին: 
Համաձայն նացիստական «Օստ» ծրագրի՝ Կովկասն ու Անդրկովկասը պետք է վերածվեին «Reichskommissariat Kaukasien»-ի՝ հսկայական գերմանական գաղութի՝ կենտրոնացած Թբիլիսիում: Հայաստանը, ինչպես և հարևան երկրները, պետք է դառնար Բեռլինին ենթակա «Generalkommissariat Armenien»՝ Երևանում գտնվող գլխավոր կենտրոնով, որը ղեկավարվելու էր նացիստների կողմից: Հայ բնակչության ճակատագիրը նման կամակերպ պետությունում մնում էր անորոշ: 
Ավելի վատ սցենար էր սպասվում, եթե Թուրքիան մտներ պատերազմ ԽՍՀՄ-ի դեմ: Այդ դեպքում Հիտլերը կարող էր Անկարային հանձնել Անդրկովկասի զգալի մասը, ներառյալ Հայաստանն ու Վրաստանը: Դաշնակից Թուրքիայի իշխանության ներքո հայ ժողովրդի ճակատագիրը կլիներ ողբերգական: 
Հենց այս հանգամանքը ստիպեց որոշ հայտնի հայ քաղաքական գործիչների գնալ համագործակցության նացիստների հետ՝ հույսով, որ դա կփրկի հայրենիքը Թուրքիային հանձնելուց: Սակայն հայերի ճնշող մեծամասնությունը, գիտակցելով, որ Գերմանիայի հաղթանակը կամ Թուրքիայի ներխուժումը կդառնան աղետ, ակտիվորեն մարտնչեց Խորհրդային բանակի կազմում՝ Հայրենական մեծ պատերազմի բոլոր ճակատներում: 
Հայաստանի 1,5 միլիոն բնակչությունից 600 հազար մարդ՝ բնակչության մեկ երրորդը, կռվեց Հիտլերի դեմ: Սա չի ներառում ԽՍՀՄ-ի այլ վայրերում բնակվող հայերին: Հայ ժողովուրդը, իր պատմությունից ելնելով, լավ գիտեր ազատության գինը և աննկուն պայքար մղեց ընդդեմ նացիզմի: 

30 апреля 1945 года, Берлин, Германия. Был застрелен по собственному желанию или покончив с собой Адольф Гитлер-  Он возглавил нацистскую Германию, став одним из самых страшных преступников в истории человечества. «Кто сейчас помнит об армянском геноциде?» — говорил Гитлер, обращаясь к офицерам Вермахта, оправдывая свои злодеяния. 
Гитлер знал об армянском геноциде и, вероятно, именно с него взял идею Холокоста. Хотя с 1943 года нацисты официально считали армян «арийским» народом, Гитлер лично сравнивал армян с евреями, отмечая, что они часто занимались коммерцией, финансами и торговлей. Тем не менее, нацистская идеология причисляла армян и персов к «чистым арийцам». 
Согласно нацистскому плану «Ост», Кавказ и Закавказье должны были стать «Reichskommissariat Kaukasien» — огромной немецкой колонией с центром в Тбилиси. Армения, как и соседние страны, превратилась бы в подчиненный Берлину «Generalkommissariat Armenien» с центром в Ереване, управляемый нацистами. Судьба армянского населения в таком марионеточном государстве оставалась неясной. 
Худший сценарий ждал Армению в случае вступления Турции в войну против СССР. Гитлер мог передать Анкаре значительную часть Закавказья, включая земли Армении и Грузии. В качестве союзника Турция не сулила армянам ничего хорошего. 
Именно это обстоятельство вынудило некоторых видных армянских политических деятелей пойти на сотрудничество с нацистами, надеясь таким образом спасти родную землю от передачи Турции. Однако подавляющее большинство армян, понимая, что победа Германии или вторжение Турции обернутся катастрофой, активно сражались в рядах Советской армии на всех фронтах Великой Отечественной войны. 
Из 1,5-миллионного населения Армении 600 тысяч человек — треть населения — ушли воевать против Гитлера. Это не считая армян, проживавших в других частях СССР. Армянский народ, опираясь на свою историю, хорошо знал цену свободы и вел бескомпромиссную борьбу против нацизма. 

April 30, 1945, Berlin, Germany. Shot himself by choice, Adolf Hitler he led Nazi Germany, becoming one of history’s most infamous criminals. “Who now remembers the Armenian Genocide?” Hitler reportedly said to Wehrmacht officers, justifying his atrocities. 
Hitler was aware of the Armenian Genocide and likely drew inspiration from it for the Holocaust. Although the Nazis officially classified Armenians as an “Aryan” people from 1943, Hitler personally likened Armenians to Jews, noting their frequent involvement in commerce, finance, and trade. Nonetheless, Nazi ideology grouped Armenians and Persians as “pure Aryans.” 
Under the Nazi “Ost” plan, the Caucasus and Transcaucasia were to become the “Reichskommissariat Kaukasien,” a vast German colony centered in Tbilisi. Armenia, like neighboring countries, would have been transformed into a Berlin-controlled “Generalkommissariat Armenien,” with Yerevan as its capital, governed by Nazis. The fate of the Armenian population in such a puppet state was uncertain. 
A graver scenario loomed if Turkey entered the war against the USSR. Hitler could have handed much of Transcaucasia, including Armenian and Georgian lands, to Ankara. As an ally, Turkey’s rule promised nothing but tragedy for the Armenian people. 
This prospect drove some prominent Armenian political figures to collaborate with the Nazis, hoping to save their homeland from being ceded to Turkey. However, the vast majority of Armenians, realizing that a German victory or Turkish invasion would spell disaster, fought fiercely in the Soviet Army across all fronts of the Great Patriotic War. 
From Armenia’s 1.5 million population, 600,000 people—a third of its inhabitants—went to fight against Hitler. This figure excludes Armenians living elsewhere in the USSR. Drawing on their history, the Armenian people understood the cost of freedom and waged an unwavering battle against Nazism.