Թիֆլիսահայ Գույների Պոետը

1942 թվականի մայիսի 9-ին Թբիլիսիում ծնվել է Գայանե Լևոնի Խաչատրյանը՝ նկարչուհի, ում կտավները դարձել են հայ և համաշխարհային արվեստի գանձեր։ Նրա մանկությունն անցել է Թբիլիսիի գեղարվեստական միջավայրում։

1949-1955 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի N 14 օրիորդաց դպրոցում, ապա՝ N 101 միջնակարգ դպրոցում (1955-1959)։ Զուգահեռ ընդունվել է Յա. Նիկոլաձեի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի գեղարվեստի դպրոցը։ 1959-1960 թվականներին կրթությունն ավարտել է աշխատավոր երիտասարդության հեռակա դպրոցում։
Գայանեի ստեղծագործական ուղին առանձնանում է կոմպոզիցիոն նկարչությամբ։ Նրա վառ ու երևակայական աշխատանքները՝ «Նարնջե օրվա երթ» (1983), «Բակը՝ ջութակ» (1983), «Կառնավալ. Մուշտաիդ» (1983), գրավել են արվեստասերների սրտերը։ Նրա գործերը ցուցադրվել են Փարիզում, Լիսաբոնում, Վենետիկում, Մոսկվայում, Երևանում (2005, «Ափսեի կլոր տարածությունը») և այլուր։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1967, 1971)։
Գայանեի ստեղծագործությունները պահվում են աշխարհի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում, այդ թվում՝ Ֆեդերիկո Ֆելինիի մոտ։ Նրա մասին նկարահանվել են «Գայանե» (1971, ռեժ. Յու. Երզնկյան) և «Երկնագույն քամի, նշի բույրը» (1978, ռեժ. Ռ. Գևորգյան) ֆիլմերը։
Սերգեյ Փարաջանովի աջակցությամբ 1967-ին կայացել է նրա առաջին ոչ պաշտոնական ցուցահանդեսը։ Հետագայում նրա աշխատանքները ներկայացվել են Մոսկվայում (1968), Լիսաբոնում (1978), Փարիզում (1995), Վենետիկում (2009) և այլուր։
Գայանե Խաչատրյանը վախճանվել է 2009 թվականի մայիսի 1-ին Թբիլիսիում, սակայն նրա գույների պոեզիան շարունակում է ոգեշնչել աշխարհը։

Гаянэ Хачатрян: Поэтесса Красок
9 мая 1942 года в Тбилиси родилась Гаянэ Левоновна Хачатрян — художница, чьи полотна стали сокровищем армянского и мирового искусства. Детство Гаянэ прошло в творческой атмосфере Тбилиси. С 1949 по 1955 годы она училась в средней школе №14 для девочек, затем в школе №101 (1955–1959). Параллельно поступила в художественную школу при училище им. Я. Николадзе. В 1959–1960 годах завершила образование в заочной школе рабочей молодежи.
Творческий путь Гаянэ отмечен работами в жанре композиционной живописи. Ее яркие и фантазийные картины, такие как «Шествие оранжевого дня» (1983), «Двор-скрипка» (1983) и «Карнавал. Муштаид» (1983), завоевали сердца ценителей искусства. Ее работы выставлялись в Париже, Лиссабоне, Венеции, Москве, Ереване (2005, выставка «Круглое пространство тарелки») и других городах. Персональные выставки прошли в Ереване (1967, 1971).
Картины Гаянэ хранятся в музеях мира и частных коллекциях, включая собрание Федерико Феллини. О ней сняты фильмы: «Гаянэ» (1971, реж. Ю. Ерзнкян) и «Голубой ветер, аромат миндаля» (1978, реж. Р. Геворкян).
При поддержке Сергея Параджанова в 1967 году состоялась ее первая неофициальная выставка. Позднее ее работы экспонировались в Москве (1968), Лиссабоне (1978), Париже (1995), Венеции (2009) и других городах.
Гаянэ Хачатрян ушла из жизни 1 мая 2009 года в Тбилиси, но ее поэзия красок продолжает вдохновлять мир.

Gayane Khachatryan: Poetess of Colors
On May 9, 1942, Gayane Levonovna Khachatryan was born in Tbilisi—a painter whose canvases have become treasures of Armenian and global art. Her childhood unfolded in Tbilisi’s vibrant artistic environment. From 1949 to 1955, she studied at Tbilisi’s No. 14 Girls’ School, then at No. 101 Secondary School (1955–1959). Concurrently, she enrolled in the art school affiliated with the Ya. Nikoladze Art College. In 1959–1960, she completed her education at the Correspondence School for Working Youth.
Gayane’s creative journey is defined by her work in compositional painting. Her vivid and imaginative pieces, such as Orange Day Procession (1983), Yard-Violin (1983), and Carnival. Mushtaid (1983), captivated art lovers worldwide. Her works were exhibited in Paris, Lisbon, Venice, Moscow, Yerevan (2005, The Round Space of the Plate exhibition), and beyond. She held solo exhibitions in Yerevan (1967, 1971).
Gayane’s artworks are housed in museums and private collections worldwide, including that of Federico Fellini. Two films were made about her: Gayane (1971, dir. Yu. Yerznkyan) and Blue Wind, Almond Scent (1978, dir. R. Gevorgyan).
With Sergei Parajanov’s support, her first unofficial exhibition took place in 1967. Her works later graced galleries in Moscow (1968), Lisbon (1978), Paris (1995), Venice (2009), and more.
Gayane Khachatryan passed away on May 1, 2009, in Tbilisi, but her poetry of colors continues to inspire the world.