23 մայիսի, 1991 թ., Հանովեր, Գերմանիա – ծնվել է Լենա Մայեր-Լանդրուտը՝ «Եվրատեսիլ 2010»-ի հաղթողը, ով հայկական արմատներ ունի:

Լենայի երաժշտական ճանապարհը սկսվեց վաղ տարիքից, սակայն համաշխարհային ճանաչում նա ձեռք բերեց «Satellite» երգով, որը նրան բերեց Եվրատեսիլի հաղթանակ: Հաղթանակից հետո պարզվեց, որ նրա խորթ տատիկը հայուհի է: Լենայի պապը՝ հայտնի դիվանագետ, ռուսական «Իզվեստիա»-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ իր կինը հայուհի է՝ խոսելով իրենց բնակարանում կախված հայ նկարչի կտավի մասին:

Звезда с армянскими корнями: биография Лены Майер-Ландрут
23 мая 1991 года в Ганновере, Германия, родилась Лена Майер-Ландрут — победительница «Евровидения 2010» с армянскими корнями. Музыкальный путь Лены начался в юности, но мировую славу ей принесла песня «Satellite», с которой она победила на «Евровидении». После триумфа выяснилось, что у Лены есть армянские корни: жена ее деда  — армянка. Дед Лены, известный дипломат, в интервью российскому изданию «Известия» упомянул, что его жена армянка, рассказывая о картине армянского художника в их квартире.

A Star with Armenian Roots: Lena Meyer-Landrut’s Biography
Born on May 23, 1991, in Hanover, Germany, Lena Meyer-Landrut is the Eurovision 2010 winner with Armenian heritage. Lena’s musical journey began early, but global fame came with her winning song “Satellite” at Eurovision. After her victory, it was revealed that her grandmother is Armenian. In an interview with the Russian newspaper Izvestia, Lena’s grandfather, a renowned diplomat, mentioned his Armenian wife while discussing an Armenian artist’s painting in their home.

Ein Stern mit armenischen Wurzeln: Biografie von Lena Meyer-Landrut
Am 23. Mai 1991 wurde Lena Meyer-Landrut in Hannover, Deutschland, geboren – die Gewinnerin des Eurovision Song Contest 2010 mit armenischen Wurzeln. Lenas musikalischer Weg begann früh, doch weltweite Anerkennung erlangte sie mit dem Song „Satellite“, der ihr den Eurovisionssieg brachte. Nach ihrem Triumph kam ans Licht, dass ihre Großmutter Armenierin ist. Ihr Großvater, ein bekannter Diplomat, erwähnte in einem Interview mit der russischen Zeitung Izvestia seine armenische Ehefrau, als er über ein Gemälde eines armenischen Künstlers in ihrer Wohnung sprach.

Արամ Արամի  Սաթյանը, ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 23-ին, Երևան,ում- Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011), Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ։

Երաժշտական ճանապարհը սկսել է վաղ տարիքից՝ 1961 թվականին ավարտելով Երևանի Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցը։ Շարունակել է կրթությունը Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ապա՝ 1970 թվականին ավարտել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժինը։ Հետագայում կատարելագործվել է Մոսկվայում։ 1969 թվականին նրա «Սիմֆոնիկ վարիացիաներ» ստեղծագործությունը Մոսկվայի երիտասարդ կոմպոզիտորների ստուգատեսում արժանացել է առաջին մրցանակի։ 1970 թվականից դարձել է ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ։
1973-1980 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ հեռուստառադիոպետկոմում՝ որպես երաժշտական խմբագիր, 1980-1986 թվականներին՝ Բաբաջանյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի երաժշտության տեսության բաժնի վարիչ։ 1981-1984 թվականներին սովորել է կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում և դասավանդել ստեղծագործական բաժնում։ 1990-1994 թվականներին եղել է Երևանի Կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարը, իսկ 1994-1997 թվականներին՝ Հայաստանի հեռուստառադիո պետական վարչության երաժշտական ծրագրերի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։ Ներկայումս Երևանի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր է և 2013 թվականից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ։
Արամ Սաթյանի ստեղծագործությունները ներառում են «Լիլիթ» (1983, առաջին հայկական փոփ օպերա), «Փոքրիկ Ցախեսը», «Մանեկեն» փոփ օպերաները, «Մենք դաշնամուր ենք նվագում» բալետը, երեք սիմֆոնիա, կոնցերտներ, կամերային և սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ, ավելի քան 300 երգեր, ռոմանսներ, կինո և թատրոնի երաժշտություն։ Նրա «Առաջին սիրո հեքիաթն իմ» (1976), «Արդյոք հիշում ես» (1985), «Հուսո աղոթք» (1991) երգերը արժանացել են «Լավագույն երգ» մրցանակների։ Թողարկել է ձայնապնակներ Հայաստանում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Արգենտինայում։
Սաթյան երաժշտական տոհմ
Արամ Սաթյանի հայրը՝ Արամ Սաթունցը, և հորեղբայրը՝ Աշոտ Սաթյանը, նույնպես նշանավոր կոմպոզիտորներ են։ Տոհմը շարունակվում է Աշոտ կրտսեր, Արթուր, Դավիթ, Լիլիթ և Ռուբեն Սաթյանների ստեղծագործություններով։
Պարգևներ և կոչումներ 
Մովսես Խորենացու մեդալ (2022) 
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2017) 
Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011) 
Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2007)

Путь Выдающегося Композитора
Арам Сатян, родился 23 мая 1947 года, Ереван, Армянская ССР, СССР. Заслуженный деятель искусств Армении (2011), председатель Союза композиторов Армении.
Биография
Арам Сатян родился 23 мая 1947 года в Ереване. Музыкальный путь начал с ранних лет, окончив в 1961 году Ереванскую музыкальную школу имени Спендиаряна. Продолжил обучение в музыкальном училище имени Р. Меликяна, а в 1970 году окончил композиторский факультет Ереванской государственной консерватории имени Комитаса. Позднее совершенствовал мастерство в Москве. В 1969 году его «Симфонические вариации» получили первую премию на Всесоюзном смотре молодых композиторов в Москве. С 1970 года — член Союза композиторов СССР.
В 1973–1980 годах работал музыкальным редактором на Госкомитете по телевидению и радиовещанию Армянской ССР, в 1980–1986 годах — заведующим отделением теории музыки в музыкальном училище имени Бабаджаняна. В 1981–1984 годах учился в аспирантуре Ереванской консерватории и преподавал на композиторском факультете. В 1990–1994 годах был художественным руководителем Ереванского камерного оркестра, а в 1994–1997 годах — директором музыкальных программ и художественным руководителем Государственного управления телевидения и радио Армении. В настоящее время — профессор Ереванской консерватории и с 2013 года председатель Союза композиторов Армении.
Творчество Арама Сатяна включает поп-оперы «Лилит» (1983, первая армянская поп-опера), «Маленький Цахес», «Манекен», балет «Мы играем на фортепиано», три симфонии, концерты, камерные и симфонические произведения, более 300 песен и романсов, музыку для кино и театра. Его песни «Сказка моей первой любви» (1976), «Помнишь ли ты» (1985) и «Молитва надежды» (1991) удостоены премий «Лучшая песня». Выпустил альбомы в Армении, России, США, Франции и Аргентине.
Музыкальная династия Сатянов
Отец Арама, Арам Сатунц, и дядя, Ашот Сатян, были известными композиторами. Династия продолжается Ашотом младшим, Артуром, Давидом, Лилит и Рубеном Сатянами.
Награды и звания 
Медаль Мовсеса Хоренаци (2022) 
Медаль «За заслуги перед Отечеством» 1-й степени (2017) 
Заслуженный деятель искусств Армении (2011) 
Золотая медаль Министерства культуры Армении (2007)

A Brilliant Composer’s Journey
Aram Satyan, born May 23, 1947, Yerevan, Armenian SSR, USSR. Honored Artist of Armenia (2011), Chairman of the Union of Composers of Armenia.
Biography
Aram Satyan was born on May 23, 1947, in Yerevan. He embarked on his musical journey early, graduating from the Spendiaryan Music School in Yerevan in 1961. He continued his education at the R. Melikyan Music College and, in 1970, graduated from the composition department of the Yerevan Komitas State Conservatory. He later honed his skills in Moscow. In 1969, his “Symphonic Variations” won first prize at the All-Union Young Composers’ Competition in Moscow. Since 1970, he has been a member of the USSR Composers’ Union.
From 1973 to 1980, he worked as a music editor at the Armenian SSR State Committee for Television and Radio Broadcasting, and from 1980 to 1986, he headed the music theory department at the Babajanyan Music College. From 1981 to 1984, he studied at the Yerevan Conservatory’s postgraduate program and taught at the composition department. From 1990 to 1994, he served as the artistic director of the Yerevan Chamber Orchestra, and from 1994 to 1997, he was the director of music programs and artistic director at Armenia’s State Television and Radio Administration. He is currently a professor at the Yerevan Conservatory and has been the Chairman of the Union of Composers of Armenia since 2013.
Aram Satyan’s works include the pop operas Lilith (1983, the first Armenian pop opera), Little Tsakhes, and Mannequin, the ballet We Play the Piano, three symphonies, concertos, chamber and symphonic works, over 300 songs and romances, and music for film and theater. His songs “The Tale of My First Love” (1976), “Do You Remember” (1985), and “Prayer of Hope” (1991) won “Best Song” awards. He has released albums in Armenia, Russia, the USA, France, and Argentina.
Satyan Musical Dynasty
Aram’s father, Aram Satunts, and uncle, Ashot Satyan, were renowned composers. The dynasty continues with Ashot Jr., Arthur, David, Lilith, and Ruben Satyan.
Awards and Honors 
Movses Khorenatsi Medal (2022) 
Medal “For Services to the Homeland” 1st Degree (2017) 
Honored Artist of Armenia (2011) 
Golden Medal of the Ministry of Culture of Armenia (2007)

23 մայիսի, 1878 թ., Դիարբեքիր (պատմական Տիգրանակերտ) — մահացավ Կղեմես (Մկրտիչ) Սիպիլյանը՝ դրամագետ, Վիեննայի Մխիթարյան Միաբանության անդամ:

Ճանապարհորդելով Հայաստանի (Էջմիածին, Վան), Անդրկովկասի (Թիֆլիս), Պարսկաստանի (Թեհրան, Սպահան), Փոքր Ասիայի, Միջագետքի և Կիլիկիայի տարածքներով՝ նա հավաքում և ուսումնասիրում էր հայկական դրամներ, դրամագիտական նյութեր և այլ հնություններ: Սիպիլյանի գլխավոր աշխատությունը՝ «Ռուբենյան դրամ» (1892), որտեղ նա առաջին անգամ մշակեց, դասակարգեց և թվագրեց 3,000 կիլիկյան դրամ, հրատարակվեց Գրիգորիս Գալամքյարյանի կողմից՝ նրա մահից հետո որոշ լրացումներով: Այս աշխատանքը հիմք դարձավ Կիլիկիայի հայկական դրամների հետագա ուսումնասիրությունների համար: Հիմնվելով դրա վրա՝ Դամալով-Չուրաևը 1923 թ. Սանկտ Պետերբուրգում հրատարակեց «Ռուբենյան դրամների դասավորություն» գիրքը: Խեմես Սիպիլյանը նաև բազմաթիվ դրամագիտական, աշխարհագրական և պատմական հրապարակումների հեղինակ է:

---

Яркая Жизнь в Поисках Древних Монет
23 мая 1878 года, Диарбекир (исторический Тигранакерт) — скончался Хемес (Мкртич) Сипилян, нумизмат, член Венской Конгрегации Мхитаристов. Путешествуя по Армении (Эчмиадзин, Ван), Закавказью (Тифлис), Персии (Тегеран, Спахан), Малой Азии, Месопотамии и Киликии, он собирал и изучал армянские драмы, нумизматические материалы и другие древности. Главный труд Сипиляна — «Рубенианский драм» (1892), где он впервые классифицировал и датировал 3 тыс. киликийских драм, был опубликован Григорисом Галамкяряном уже после его смерти с некоторыми дополнениями. Эта работа стала основой для дальнейших исследований армянских драм Киликии. На ее основе Дамалов-Чураев опубликовал в 1923 году в Петербурге книгу «Аранжировка рубенианских драм». Хемес Сипилян также является автором ряда нумизматических, географических и исторических публикаций.

---

A Vibrant Life Tracing Ancient Coins
May 23, 1878, Diyarbakir (historical Tigranakert) — Kgemes (Mkrtych) Sipilyan, a numismatist and member of the Viennese Mkhitarist Congregation, passed away. Traveling through Armenia (Echmiadzin, Van), Transcaucasia (Tiflis), Persia (Tehran, Isfahan), Asia Minor, Mesopotamia, and Cilicia, he collected and studied Armenian drams, numismatic materials, and other antiquities. Sipilyan’s seminal work, The Rubenian Dram (1892), in which he first classified and dated 3,000 Cilician drams, was published posthumously by Grigoris Galamkyaryan with some additions. This work laid the foundation for subsequent studies of Cilician Armenian drams. Building on it, Damalov-Churaev published The Arrangement of Rubenian Drams in St. Petersburg in 1923. Hemes Sipilyan also authored numerous numismatic, geographic, and historical publications.

Զախարի Նարիմանով ( ծնվ.1925 թվականի մայիսի 23, Երևան), հայ բժիշկ, առողջապահության ոլորտի նշանավոր գործիչ Խորհրդային Հայաստանում։

Նա իր կյանքը նվիրել է բժշկության և հանրային առողջապահության զարգացմանը։ 1947 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և աշխատել որպես քիթ-կոկորդ-ականջի հիվանդությունների մասնագետ Երևանում և Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ 1952 թվականից եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1959-1960 թվականներին ղեկավարել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության 4-րդ վարչությունը, իսկ 1960-1975 թվականներին զբաղեցրել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարի պաշտոնը։ 1975 թվականից նշանակվել է Ն․ Հակոբյանի անվան ընդհանուր հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։
Զախարի Նարիմանովը մեծ ներդրում է ունեցել Հայաստանի առողջապահության համակարգի ընդլայնման, մասնագիտացման և մանկաբուժության կազմակերպման գործում։ Նրա ջանքերով բարելավվել են բժշկական ծառայությունները և ընդլայնվել բուժհաստատությունների ցանցը։ Եղել է ՀԽՍՀ Գերագույն սովետի VI, VII, VIII գումարումների դեպուտատ՝ նպաստելով առողջապահության ոլորտի օրենսդրական բարեփոխումներին։
Պարգևներ
Նարիմանովը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի երեք շքանշանով՝ ի նշան իր բացառիկ նվաճումների։

Герой Медицины
Захарий Михайлович Нариманов (23 мая 1925, Ереван), армянский врач, выдающийся деятель здравоохранения Советской Армении. Родился в Ереване, он посвятил свою жизнь развитию медицины и общественного здравоохранения. В 1947 году окончил Ереванский медицинский институт и работал специалистом по заболеваниям уха, горла и носа в Ереване и Кировакане (ныне Ванадзор). С 1952 года был членом КПСС. В 1959–1960 годах возглавлял 4-е управление Министерства здравоохранения Армянской ССР, а с 1960 по 1975 годы занимал пост министра здравоохранения республики. С 1975 года являлся директором Научно-исследовательского института общей гигиены и профессиональных заболеваний им. Н. Акопяна.
Захарий Нариманов внес значительный вклад в расширение и специализацию системы здравоохранения Армении, а также в организацию педиатрической службы. Благодаря его усилиям улучшилось качество медицинских услуг и расширилась сеть лечебных учреждений. Он также был депутатом Верховного Совета Армянской ССР VI, VII и VIII созывов, способствуя законодательным реформам в сфере здравоохранения.
Награды
Нариманов был награжден тремя орденами Трудового Красного Знамени за свои выдающиеся достижения.

A Hero of Medicine
Zakhari Mikayeli Narimanov (May 23, 1925, Yerevan), an Armenian physician and a prominent figure in Soviet Armenia’s healthcare system. Born in Yerevan, he dedicated his life to advancing medicine and public health. In 1947, he graduated from the Yerevan Medical Institute and worked as an ear, nose, and throat specialist in Yerevan and Kirovakan (now Vanadzor). A member of the Communist Party since 1952, he served as head of the 4th Department of the Armenian SSR Ministry of Health from 1959 to 1960 and as Minister of Health from 1960 to 1975. From 1975, he was the director of the N. Hakobyan Institute of General Hygiene and Occupational Diseases.
Zakhari Narimanov made significant contributions to expanding and specializing Armenia’s healthcare system, particularly in organizing pediatric care. His efforts improved medical services and expanded the network of healthcare facilities. He also served as a deputy in the Supreme Soviet of the Armenian SSR during its VI, VII, and VIII convocations, contributing to legislative reforms in healthcare.
Awards
Narimanov was honored with three Orders of the Red Banner of Labor for his exceptional achievements.

23 մայիսի – 25 մայիսի, 1040 թ., Դանդանականի ճակատամարտ, ժամանակակից Թուրքմենստանի տարածք: Այս պատմական իրադարձությունը դարձավ սելջուկների առաջին խոշոր հաղթանակը: 

Սելջուկները, որոնց ծագումը կապված է օղուզ-թուրքմենական Ղընըք ցեղի հետ, վերաբնակվել էին Խորեզմից Խորասան, որը պատկանում էր Ղազնևիդների պետությանը: Ղազնևիդների սուլթան Մասուդը, դժգոհ լինելով սելջուկների ներկայությունից, որոշեց վտարել նրանց: Սակայն նրա ծրագիրը ձախողվեց: Դանդանականի ճակատամարտում սելջուկները ջախջախիչ հաղթանակ տարան՝ ոչնչացնելով Ղազնևիդների բանակը և նրանց ունեցվածքը դարձնելով իրենց ավարը: 
Այս հաղթանակը դարձավ սելջուկների վերելքի սկիզբը: Նրանք արագորեն գրավեցին Խորասանը և սկսեցին ընդլայնվել դեպի արևմուտք՝ հիմնելով Սելջուկյան պետությունը: Դանդանականի ճակատամարտը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական շրջադարձային կետ դարձավ, որը փոխեց տարածաշրջանի պատմության ընթացքը: 

Путь Сельджуков к Власти
23–25 мая 1040 года, битва при Данданакане, территория современного Туркменистана: Это событие стало первой крупной победой сельджуков, заложившей основу для их продвижения в Передней Азии. 
Сельджуки, происходившие из огузо-туркменского племени кынык, переселились из Хорезма в Хорасан, принадлежавший Газневидскому государству. Султану Газневидов Масуду это не понравилось, и он решил изгнать сельджуков со своих земель. Однако его план обернулся катастрофой. В битве при Данданакане сельджуки полностью разгромили газневидскую армию, захватив всё её имущество как трофеи. 
Эта победа стала отправной точкой для стремительного возвышения сельджуков. Они быстро овладели Хорасаном и начали продвижение на запад, основав Государство Сельджукидов. Битва при Данданакане не только изменила баланс сил в регионе, но и ознаменовала начало новой эры в истории Передней Азии. 

The Seldjuks’ Path to Power
May 23–25, 1040, Battle of Dandanakan, modern-day Turkmenistan: This historic event marked the first major victory of the Seldjuks, paving the way for their expansion across the Near East. 
The Seldjuks, originating from the Oghuz-Turkmen Kınık tribe, migrated from Khwarazm to Khorasan, a region under the control of the Ghaznavid state. Displeased by their presence, Ghaznavid Sultan Masud resolved to expel the Seldjuks. His plan, however, ended in disaster. In the Battle of Dandanakan, the Seldjuks decisively crushed the Ghaznavid army, seizing all its possessions as spoils of war. 
This triumph was a turning point, propelling the Seldjuks to prominence. They swiftly conquered Khorasan and began their westward expansion, establishing the Seldjuk State. The Battle of Dandanakan not only shifted the regional power dynamics but also set the stage for a new chapter in the history of the Near East.

1937 թ. մայիսի 23, Դալար, Արարատի մարզ ծնվել է Ռոբերտ Աշոտի  Հարությունյանը՝ հայ ֆիզիկոս, Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր։

Նրա ծնողները՝ Աշոտ և Վարդուշ Հարությունյանները, դիմակայել են ծանր փորձությունների՝ ընտանիքը պահպանելու համար։ Հայրը՝ աղքատ գյուղացի, բռնաճնշումների զոհ է դարձել 1929, 1937 և 1949 թվականներին՝ 15 տարի անցկացնելով ճամբարներում։ 1949 թ. ընտանիքը արտաքսվել է Ալթայի երկրամաս, սակայն 1965 թ. լիովին արդարացվել է։ 
Ուսում և կարիերա
1954 թ. Ռոբերտ Հարությունյանն ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Տաշքենդի Միջինասիական համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետ՝ մեխանիկայի մասնագիտությամբ։ 1959 թ. ավարտելուց հետո աշխատել է Օ.Կ. Անտոնովի անվան ավիացիայի գիտափորձարարական բյուրոյում որպես ճարտարագետ-նախագծող։ 1960 թ. նա ընդունվել է Լենինգրադի պետական համալսարանի ասպիրանտուրա՝ աշխատելով ակադեմիկոս Վ.Վ. Նովոժիլովի ղեկավարությամբ։ 1965 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Ճկուն պլաստիկ միջավայրի բազմակի բեռնավորումը» թեմայով։ 1963 թ.-ից մինչ օրս նա դասավանդում է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանում։ 
Արտասահմանյան գործունեություն
1967-1971 թթ. Ռոբերտ Հարությունյանը դասավանդել է Սուդանի Խարթումի համալսարանում։ Վերադառնալով ԽՍՀՄ՝ նա կենտրոնացել է ծերացող միջավայրի մեխանիկայի վրա՝ ձևակերպելով պլաստիկության տեսության նոր սկզբունքներ։ 1996 թ. նա պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Կառուցողական նյութերի դեֆորմացիոն ծերացման և երկարատև քայքայման փորձարարական-տեսական հետազոտություններ» թեմայով։ 
Դասախոսություններ և ճանաչում
1999 թ. նա դասախոսություններ է վարել Ճապոնիայի Օսակայի, Կիոտոյի և Հիրոսիմայի համալսարաններում, իսկ 2006 թ.՝ Չինաստանի Հարբինի տեխնոլոգիական համալսարանում։ Նա հեղինակել է ավելի քան 200 գիտական հոդված և «Դեֆորմացիոն ծերացման և երկարատև քայքայման խնդիրը» մենագրությունը։ 2006 թ. արժանացել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի գիտական մրցանակի։ 
Հայաստանի հետ կապ
Ռոբերտ Հարությունյանը սերտորեն համագործակցում է Հայաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի հետ՝ մասնակցելով մեխանիկային նվիրված միջազգային գիտաժողովներին։ 2011 թ. նա ընտրվել է ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ։ Նա շարունակում է նպաստել մեխանիկայի զարգացմանը՝ պահպանելով ամուր կապեր հայրենիքի հետ։ 

Яркая Жизнь в Духе Науки и Патриотизма
23 мая 1937, Далар, Араратская область
Роберт Арутюнян, армянский физик, иностранный член Национальной академии наук Республики Армения, доктор физико-математических наук, профессор, родился в селе Далар Арташатского района Советской Армении. Его родители, Ашот и Вардуш Арутюнян, преодолели множество трудностей, чтобы сохранить семью. Отец, бедный крестьянин, подвергался репрессиям в 1929, 1937 и 1949 годах, провел около 15 лет в лагерях, а в 1949 году вся семья была сослана в Алтайский край как «изменники родины». В 1965 году семья была полностью реабилитирована. 
Образование и карьера
В 1954 году Роберт Арутюнян окончил среднюю школу и поступил на физико-математический факультет Среднеазиатского университета в Ташкенте по специальности механика. После окончания вуза в 1959 году он работал инженером-конструктором в опытно-конструкторском бюро им. О.К. Антонова. В 1960 году поступил в аспирантуру Ленинградского государственного университета на кафедру теории упругости под руководством академика В.В. Новожилова. В 1965 году защитил кандидатскую диссертацию на тему «О многократном нагружении упруго-пластической среды». С 1963 года и по сей день он работает на факультете математики и механики Санкт-Петербургского государственного университета. 
Работа за рубежом
В 1967–1971 годах Роберт Арутюнян преподавал математику и механику в Хартумском университете в Судане. По возвращении в СССР он сосредоточился на актуальных темах механики стареющих сред, разработав новые принципы теории пластичности. В 1996 году он защитил докторскую диссертацию на тему «Экспериментально-теоретическое исследование процессов деформационного старения и длительного разрушения конструкционных материалов». 
Лекции и признание
В 1999 году он читал лекции в университетах Осаки, Киото и Хиросимы в Японии, а в 2006 году — в Харбинском технологическом университете в Китае. Арутюнян является автором более 200 научных статей и монографии «Проблема деформационного старения и длительного разрушения в механике разрушения». В 2006 году он получил премию Санкт-Петербургского университета за научные достижения. 
Связь с Арменией
Роберт Арутюнян активно сотрудничает с Национальной академией наук Армении, участвуя в международных конференциях по механике. Он был членом оргкомитета конференции, посвященной 100-летию академика Н.Х. Арутюняна, и входит в международный редакционный совет журнала «Механика». В 2011 году он был избран иностранным членом НАН РА. Сегодня он продолжает вносить вклад в развитие механики, поддерживая тесные связи с научным сообществом Армении. 

A Vibrant Life in the Spirit of Science and Patriotism
May 23, 1937, Dalar, Ararat Province
Robert Harutyunyan, an Armenian physicist, foreign member of the National Academy of Sciences of the Republic of Armenia, doctor of physical and mathematical sciences, and professor, was born in the village of Dalar, Ararat region, Soviet Armenia. His parents, Ashot and Vardush Harutyunyan, faced immense challenges to sustain their family. His father, a poor peasant, was repressed in 1929, 1937, and 1949, spending about 15 years in labor camps. In 1949, the entire family was exiled to the Altai region as “traitors to the homeland,” but they were fully rehabilitated in 1965. 
Education and Career
In 1954, Robert Harutyunyan graduated from high school and enrolled in the physics and mathematics faculty of the Central Asian University in Tashkent, specializing in mechanics. After graduating in 1959, he worked as an engineer-designer at the O.K. Antonov Design Bureau. In 1960, he entered the postgraduate program at Leningrad State University’s Department of Elasticity Theory under the supervision of Academician V.V. Novozhilov. In 1965, he defended his candidate dissertation on “Multiple Loading of Elastic-Plastic Media.” Since 1963, he has been teaching at the Faculty of Mathematics and Mechanics at St. Petersburg State University. 
Work Abroad
From 1967 to 1971, Harutyunyan taught mathematics and mechanics at the University of Khartoum in Sudan. Upon returning to the USSR, he focused on the mechanics of aging media, formulating new principles in plasticity theory. In 1996, he defended his doctoral dissertation on “Experimental-Theoretical Studies of Deformational Aging and Long-Term Failure of Structural Materials.” 
Lectures and Recognition
In 1999, he delivered lectures at universities in Osaka, Kyoto, and Hiroshima, Japan, and in 2006 at Harbin Institute of Technology in China. Harutyunyan has authored over 200 scientific articles and the monograph “The Problem of Deformational Aging and Long-Term Failure in Fracture Mechanics.” In 2006, he received an award from St. Petersburg University for his scientific contributions. 
Connection with Armenia
Robert Harutyunyan actively collaborates with the National Academy of Sciences of Armenia, participating in international mechanics conferences. He was a member of the organizing committee for a conference marking the 100th anniversary of Academician N.Kh. Harutyunyan and serves on the international editorial board of the journal Mechanics. In 2011, he was elected a foreign member of the NAS RA. He continues to contribute to the field of mechanics while maintaining strong ties with Armenia’s scientific community.

Մայիսի 22, 1922, Ալեքսանդրապոլ – ծնվել է Շանթ Կարապետի Հերթևցյանը, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1983): Նրա կտավները հայ արվեստի գանձերից են՝ լի խորությամբ, հույզերով և խորհրդանշականությամբ: 

1943 թվականին Շանթ Հերթևցյանն ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, իսկ 1950 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը: Նույն տարում սկսել է դասավանդել նույն ինստիտուտում՝ 1983 թվականից դառնալով պրոֆեսոր: Նա ակտիվորեն մասնակցել է հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների՝ իր արվեստով գերելով հանդիսատեսին: 
Հերթևցյանի ստեղծագործությունները ներառում են հեղափոխական և ժամանակակից թեմաներով կոմպոզիցիոն կտավներ, հոգեբանական խորությամբ դիմանկարներ, գեղեցիկ բնապատկերներ և նատյուրմորտներ: Նրա նշանավոր աշխատանքներից են «Մարտից հետո», «Էտապ», դիմանկարներ՝ «Փամբուհ տատը», «Ավետիք Իսահակյան», «Շիրվանզադե», «Պետրոս Ադամյան», ինչպես նաև բնապատկերներ՝ «Գարուն», «Սարեր», «Արագած», «Խնձորեսկ» և նատյուրմորտներ՝ «Ծաղիկներ», «Կակաչներ», «Դեղձեր»: 
Հատկապես առանձնանում է «Դառն օրեր» կտավը, որտեղ պատկերված է ծերունի՝ ծխամուրճը ձեռքին, խորհելով կյանքի դժվարությունների մասին: Լույսի և ստվերի խաղը, գորշ գույների խոշոր վրձնահարվածները և կտրուկ լուսավորումը ընդգծում են նկարի ողբերգական խորությունը: Ծերունու դեմքի արտահայտությունն ու խորհրդավոր հայացքը խորհրդանշում են անցյալի դառնությունն ու դատարկությունը, որն արտացոլվում է նույնիսկ կենցաղային առարկաների մեջ: Այս գլուխգործոցը պահվում է Դիլիջանի երկրագիտական թանգարան-պատկերասրահում: 
Պարգևներ 
ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ, 1987 
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1983

Путь, Окрашенный Красками Жизни
22 мая 1922, Александрополь — родился Шант Карапетович Ертевцян, армянский художник, заслуженный деятель искусств Армянской ССР (1983). Его полотна — это жемчужины армянского искусства, наполненные глубиной, эмоциями и символизмом. 
В 1943 году Шант Ертевцян окончил Ереванское художественное училище имени Паноса Терлемезяна, а в 1950 году — Ереванский художественно-театральный институт. В том же году он начал преподавать в этом институте, став профессором в 1983 году. С 1950 года Ертевцян участвовал в республиканских и международных выставках, покоряя зрителей своим талантом. 
Ертевцян создавал композиционные полотна на революционные и современные темы, психологически глубокие портреты, живописные пейзажи и натюрморты. Среди его известных работ — композиции «После боя» и «Этап», портреты «Бабушка Памбу», «Аветик Исаакян», «Ширванзаде», «Петрос Адамян», а также пейзажи «Весна», «Горы», «Арагац», «Хндзореск» и натюрморты «Цветы», «Тюльпаны», «Персики». 
Особое место занимает картина «Горькие дни», изображающая старика с трубкой в руке, размышляющего о трудностях прожитой жизни. Игра света и тени, крупные мазки серых тонов и резкое освещение подчеркивают трагизм сюжета. Выражение лица старика и его задумчивый взгляд символизируют горечь прошлого и пустоту, которая проступает даже в бытовых предметах. Это полотно хранится в Дилижанском краеведческом музее-галерее. 
Награды 
Заслуженный художник Армянской ССР, 1987 
Заслуженный деятель искусств Армянской ССР, 1983

A Path Painted with the Colors of Life
May 22, 1922, Alexandrapol —was born Shant Karapetovich Yertevtsyan, Armenian artist, Honored Art Worker of the Armenian SSR (1983). His canvases are treasures of Armenian art, imbued with depth, emotion, and symbolism. 
In 1943, Shant Yertevtsyan graduated from the Panos Terlemezian Art School in Yerevan, and in 1950, he completed his studies at the Yerevan Art and Theater Institute. That same year, he began teaching at the institute, becoming a professor in 1983. From 1950, he participated in republican and international exhibitions, captivating audiences with his artistry. 
Yertevtsyan created compositional paintings on revolutionary and contemporary themes, psychologically profound portraits, stunning landscapes, and still lifes. His notable works include the compositions “After the Battle” and “Stage,” portraits such as “Grandmother Pambu,” “Avetik Isahakyan,” “Shirvanzade,” and “Petros Adamyan,” as well as landscapes like “Spring,” “Mountains,” “Aragats,” and “Khndzoresk,” and still lifes such as “Flowers,” “Tulips,” and “Peaches.” 
The painting “Bitter Days” stands out, depicting an elderly man with a pipe, reflecting on the hardships of his life. The interplay of light and shadow, bold strokes of gray tones, and stark lighting amplify the tragic depth of the work. The man’s expressive face and contemplative gaze symbolize the bitterness of the past and a sense of emptiness, reflected even in everyday objects. This masterpiece is housed in the Dilijan Local History Museum-Gallery. 
Awards 
Honored Artist of the Armenian SSR, 1987 
Honored Art Worker of the Armenian SSR, 1983