Հայ Երաժշտության Խորքային Ձայն

Ցոլակ Վաղինակի Բեքարյանը մահացել է 1980 թվականի օգոստոսի 22-ին Կարելիայի Սորտավալա քաղաքում։ Հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար և մանկավարժ, նա ծնվել է 1922 թվականին Ադիս Աբեբայում՝ Թուրքիայից Եթովպիա գաղթած մանկավարժների ընտանիքում։

Նրա ստեղծագործությունները, որոնք ընդգրկում են նվագախմբային, գործիքային և վոկալ ժանրեր, արտացոլում են հայկական երաժշտության խորությունն ու հարուստ ավանդույթները։ 1926 թվականին ծնողների հետ հայրենադարձել է Հայաստան։ 1940-1942 թվականներին սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ջութակի բաժնում, իսկ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ջութակի բաժինը։ 1960 թվականին, Էդուարդ Միրզոյանի ղեկավարությամբ, ավարտել է կոմպոզիցիայի բաժինը։ 1945-1965 թվականներին նվագել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբում։ 1970-ականներին դասավանդել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի ստեղծագործական դասարանում, իսկ 1965-1980 թվականներին՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի Գեղարվեստական կրթության ֆակուլտետում։ Բեքարյանի ստեղծագործությունները ներառում են լարային և սիմֆոնիկ նվագախմբերի համար գրված կոնցերտներ, ռապսոդիաներ, սյուիտներ, սոնատներ, պոեմներ և կանտատներ, որոնցից առանձնանում են «Ալագյազի մանիներ», «Ազատության երգ» և «Մարինե վանքում»։ Նրա երաժշտությունը, որը հաճախ միաձուլում է հայ ժողովրդական մոտիվները ժամանակակից կոմպոզիցիոն տեխնիկայի հետ, թողել է կարևոր հետք հայ երաժշտության պատմության մեջ։ 

—

**Русский

Глубокий голос армянской музыки

Цолак Вагинакович Бекарян умер 22 августа 1980 года в городе Сортавала, Карелия. Армянский композитор, скрипач и педагог, он родился в 1922 году в Аддис-Абебе в семье педагогов, эмигрировавших из Турции в Эфиопию. Его произведения, охватывающие оркестровые, инструментальные и вокальные жанры, отражают глубину и богатство армянских музыкальных традиций. В 1926 году вместе с родителями репатриировался в Армению. В 1940–1942 годах учился в музыкальном училище имени Романоса Меликяна по классу скрипки, а в 1948 году окончил Ереванскую государственную консерваторию по тому же направлению. В 1960 году под руководством Эдуарда Мирзояна окончил композиторский факультет. С 1945 по 1965 год играл в Государственном симфоническом оркестре Армении. В 1970-х годах преподавал в музыкальной школе имени Саят-Новы, а с 1965 по 1980 год — на факультете художественного образования Ереванского государственного педагогического института имени Хачатура Абовяна. Произведения Бекаряна включают концерты для струнных и симфонических оркестров, рапсодии, сюиты, сонаты, поэмы и кантаты, среди которых выделяются «Манинер Алагяза», «Песнь свободы» и «Марине в монастыре». Его музыка, часто сочетающая армянские народные мотивы с современными композиторскими техниками, оставила значительный след в истории армянской музыки. 

—

**English

The Profound Voice of Armenian Music

Tsolak Vaginakovich Bekaryan passed away on August 22, 1980, in Sortavala, Karelia. An Armenian composer, violinist, and educator, he was born in 1922 in Addis Ababa to a family of educators who had emigrated from Turkey to Ethiopia. His works, spanning orchestral, instrumental, and vocal genres, reflect the depth and richness of Armenian musical traditions. In 1926, he repatriated to Armenia with his parents. From 1940 to 1942, he studied violin at the Romanos Melikyan Music School, and in 1948, he graduated from the Yerevan State Conservatory’s violin department. In 1960, under Eduard Mirzoyan’s guidance, he completed the composition department. From 1945 to 1965, he performed with the Armenian State Symphony Orchestra. In the 1970s, he taught at the Sayat-Nova Music School’s composition class, and from 1965 to 1980, at the Faculty of Artistic Education of the Khachatur Abovyan Pedagogical Institute in Yerevan. Bekaryan’s compositions include concertos for string and symphonic orchestras, rhapsodies, suites, sonatas, poems, and cantatas, with notable works such as *Maniner of Alagyaz*, *Song of Freedom*, and *Marine in the Monastery*. His music, often blending Armenian folk motifs with contemporary compositional techniques, left a significant mark on Armenian musical history. 

—