Հայ Նկարիչը և Թիֆլիսի Կենսախինդ Պատկերները

Վաղարշակ Հարությունի Էլիբեկյանը ծնվել է 1910 թվականի օգոստոսի 10-ին Թիֆլիսում։ Հայ նկարիչ, Վրաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1968), նա հայտնի է իր կտավներով, որոնք կենդանացնում են հին Թիֆլիսի կենսուրախ մթնոլորտը։

Նրա կյանքն ու արվեստը նման էին գունագեղ բեմի, որտեղ քաղաքի առօրյան վերածվում էր թատերական ներկայացման։ 1925-1927 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի Հայարտան գեղարվեստի ստուդիայում՝ Գրիգոր Շարբաբչյանի ղեկավարած դպրոցում։ 1936-1956 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի և հայկական դրամատիկական թատրոններում՝ եղել է Ստեփան Շահումյանի անվան հայկական պետական թատրոնի տնօրեն, գեղարվեստական խորհրդի նախագահ և բեմադրող-նկարիչ։ 1970 թվականին տեղափոխվել է Երևան, իսկ 1974 թվականից եղել է հանրապետական նշանակության պատվավոր թոշակառու։ Էլիբեկյանի ստեղծագործության հիմնական թեման հին Թիֆլիսն էր։ Նրա կտավներում, ինչպիսիք են «Թատերական Թբիլիսի» (1976) և «Հավլաբարի հրապարակը» (1978), քաղաքի կյանքը ներկայացված է կենսախինդ և թատերականացված՝ կինտոների, դուքանչիների, զուռնաչիների և հարսանքավորների մասնակցությամբ։ Նա վերարտադրել է Թիֆլիսի ճարտարապետական նկարագիրը՝ նեղ փողոցներով, կղմինդրե շենքերով, ճաղաշար պատշգամբներով և զիգզագաձև քիվերով։ Ձևավորել է ներկայացումներ, այդ թվում՝ Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար» (1939)։ Նրա աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում, Վրաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի և Բաքվի պատկերասրահներում, ինչպես նաև բազմաթիվ մասնավոր հավաքածուներում։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1976), Թբիլիսիում (1977), Լոնդոնում (1985) և Լոս Անջելեսում (1986)։ Էլիբեկյանը ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Հենրի Էլիբեկյանի և ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Ռոբերտ Էլիբեկյանի հայրն է։ Նրա արվեստը, ինչպես նշել է ակադեմիկոս Ռուբեն Զարյանը, արտացոլում է Թիֆլիսի կենսասիրությունն ու տոնականությունը։ 

—

**Русский

Армянский художник и жизнерадостные образы Тифлиса
Вагаршак Арутюнович Элибекян родился 10 августа 1910 года в Тифлисе. Армянский художник, заслуженный деятель культуры Грузии (1968), он прославился картинами, оживляющими радостную атмосферу старого Тифлиса. Его жизнь и творчество напоминали яркую сцену, где повседневность города превращалась в театральное представление. В 1925–1927 годах учился в Тифлисской студии искусств «Хайартан» под руководством Григора Шарбабчяна. С 1936 по 1956 год работал в Тифлисских театрах юного зрителя и армянском драматическом театре, был директором Армянского государственного театра им. Степана Шаумяна, председателем художественного совета и художником-постановщиком. В 1970 году переехал в Ереван, а с 1974 года был почетным пенсионером республиканского значения. Главной темой творчества Элибекяна был старый Тифлис. В его картинах, таких как «Театральный Тифлис» (1976) и «Площадь Авлабари» (1978), жизнь города представлена живо и театрально, с участием кинто, духанщиков, зурначи и свадебных процессий. Он запечатлел архитектурный облик Тифлиса с узкими улочками, черепичными зданиями, решетчатыми балконами и зигзагообразными карнизами. Оформлял спектакли, включая «Храброго Назара» Дереника Демирчяна (1939). Его работы хранятся в Национальной картинной галерее Армении, Музее литературы и искусства им. Егише Чаренца, Национальной галерее Грузии, галереях Москвы и Баку, а также в частных коллекциях. Персональные выставки проходили в Ереване (1976), Тифлисе (1977), Лондоне (1985) и Лос-Анджелесе (1986). Элибекян — отец заслуженного деятеля искусств Армении Генри и народного художника Армении Роберта Элибекянов. Его искусство, как отмечал академик Рубен Зарян, отражает жизнелюбие и праздничность Тифлиса. 

—

**English

Armenian Artist and the Vibrant Images of Tiflis 
Vagharshak Harutyunovich Elibekyan was born on August 10, 1910, in Tiflis. An Armenian artist and Honored Cultural Figure of Georgia (1968), he is renowned for his paintings that bring to life the joyful atmosphere of old Tiflis. His life and art resembled a vibrant stage where the city’s daily life transformed into a theatrical performance. From 1925 to 1927, he studied at the Tiflis “Hayartan” art studio under Grigor Sharbabchyan. From 1936 to 1956, he worked in Tiflis’s Theater of the Young Spectator and Armenian Dramatic Theater, serving as director of the Stepan Shahumyan Armenian State Theater, chairman of the artistic council, and stage designer. In 1970, he moved to Yerevan, and from 1974, he was a pensioner of republican significance. The central theme of Elibekyan’s work was old Tiflis. In paintings like *Theatrical Tiflis* (1976) and *Avlabari Square* (1978), the city’s life is depicted vividly and theatrically, featuring kintos, shopkeepers, zurna players, and wedding processions. He captured Tiflis’s architectural character with its narrow streets, tiled buildings, latticed balconies, and zigzag cornices. He designed productions, including Derenik Demirchyan’s *Brave Nazar* (1939). His works are held in the National Gallery of Armenia, the Yeghishe Charents Museum of Literature and Art, the National Gallery of Georgia, galleries in Moscow and Baku, and numerous private collections. He held solo exhibitions in Yerevan (1976), Tiflis (1977), London (1985), and Los Angeles (1986). Elibekyan is the father of Armenia’s Honored Artist Henry and People’s Artist Robert Elibekyan. As academician Ruben Zaryan noted, his art reflects the vitality and festivity of Tiflis. 

—