Ոստիկանության Պետի Տեղակալից մինչև Մեղադրյալ

Սաշա Միքայելի Աֆյանը ծնվել է 1954 թվականի օգոստոսի 23-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ Դաշքեսանի շրջանի Փիփ գյուղում։ Հայ իրավապահ, ՀՀ ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ, նա կարևոր դեր է խաղացել Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության համակարգում՝ անցնելով ծառայության բարդ ուղի՝ սկսած շարքային միլիցիոներից մինչև ոստիկանության պետի տեղակալ։

Նրա կարիերան, սակայն, ստվերվել է 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններով, որոնց հետևանքով 2025 թվականին նա կրկին մեղադրյալի կարգավիճակ է ստացել։ Սովորել է Երևանի ավտոճանապարհային տեխնիկումում, 1983-1985 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ՆԳՆ Երևանի միլիցիայի միջնակարգ մասնագիտական դպրոցում, և ավարտել է ՌԴ ՆԳՆ Ռոստովի բարձրագույն իրավաբանական հեռակա դպրոցը՝ ստանալով իրավաբանի որակավորում։ 1973-1975 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1980 թվականին սկսել է ծառայությունը Երևանի ՆԳ վարչության ՊՊԾ միլիցիայի գնդում՝ որպես միլիցիոներ, ապա՝ ջոկի հրամանատար։ 1985-1992 թվականներին եղել է վաշտի հրամանատար, 1992-1993 թվականներին՝ Սպանդարյանի ՆԳ բաժնի պետի ծառայության գծով տեղակալ։ 1993 թվականին ժամանակավորապես ազատվել է ծառայությունից, սակայն 1994 թվականին վերադարձել է՝ զբաղեցնելով պաշտոններ Մասիսի, Գյումրիի և Լոռու մարզային վարչություններում։ 2000-2008 թվականներին եղել է Երևանի ՆԳ վարչության պետի տեղակալ, իսկ 2008-2013 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալ։ 2008 թվականին ստացել է ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում, 2012 թվականին՝ գեներալ-լեյտենանտի։ Պարգևատրվել է «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» (1988, 2006), «Մարտական ծառայության» (2004), «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի (2011) մեդալներով, ինչպես նաև ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով (2009) և հուշամեդալով (2010)։ 2008 թվականի մարտի 1-ին Երևանի «Ազատության» հրապարակում ոստիկանության կողմից խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ բռնություն և հատուկ միջոցներ կիրառելու գործողությունների հետ կապված՝ Աֆյանին 2019 թվականին մեղադրանք է առաջադրվել պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար։ 2020 թվականին գործը դադարեցվել է վաղեմության ժամկետի հիմքով, սակայն 2025 թվականին ՀՀ գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանի որոշմամբ՝ տուժողների բողոքների և Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշման հիման վրա, այդ որոշումը վերացվել է, և Աֆյանը կրկին մեղադրյալի կարգավիճակ է ստացել։ Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։ 

—

**Русский

От заместителя главы полиции до обвиняемого

Саша Микаэлович Афян родился 23 августа 1954 года в селе Пип Дашкесанского района Азербайджанской ССР. Армянский деятель правоохранительных органов, генерал-лейтенант полиции Армении, он сыграл значительную роль в системе правоохранительных органов республики, пройдя путь от рядового милиционера до заместителя начальника полиции. Однако его карьера омрачена событиями 1 марта 2008 года, из-за которых в 2025 году он вновь стал обвиняемым. Окончил Ереванский автодорожный техникум, в 1983–1985 годах учился в Ереванской средней специальной школе милиции МВД СССР, а также заочно окончил Ростовскую высшую юридическую школу МВД РФ, получив квалификацию юриста. В 1973–1975 годах служил в Советской армии. Карьеру в милиции начал в 1980 году в полку ППС УВД Еревана, где был милиционером и командиром отделения. В 1985–1992 годах — командир взвода, в 1992–1993 годах — заместитель начальника отделения УВД Спандарян. В 1993 году временно уволился, но вернулся в 1994 году, занимая должности в Масисе, Гюмри и Лорийской области. В 2000–2008 годах был заместителем начальника УВД Еревана, а в 2008–2013 годах — заместителем начальника полиции Армении. В 2008 году получил звание генерал-майора, в 2012 году — генерал-лейтенанта. Награжден медалями «За отличную службу по охране общественного порядка» (1988, 2006), «За боевые заслуги» (2004), «За заслуги перед Отечеством» 1-й степени (2011), а также благодарственным письмом премьер-министра Армении (2009) и памятной медалью (2010). В связи с событиями 1 марта 2008 года, когда полиция применила силу и спецсредства против мирных демонстрантов на площади Свободы в Ереване, Афяну в 2019 году было предъявлено обвинение в злоупотреблении служебными полномочиями. В 2020 году дело прекратили по истечении срока давности, но в 2025 году генеральный прокурор Армении Анна Вардапетян, на основании жалоб пострадавших и позиции Кассационного суда, отменила это решение, и Афян вновь стал обвиняемым. Женат, имеет сына и дочь. 

—

**English

From Deputy Police Chief to Accused
Sasha Mikaelovich Afyan was born on August 23, 1954, in Pip village, Dashkesan District, Azerbaijan SSR. An Armenian law enforcement figure and Lieutenant General of the Armenian Police, he played a significant role in Armenia’s law enforcement system, rising from a rank-and-file policeman to Deputy Chief of Police. However, his career is overshadowed by the events of March 1, 2008, which led to his renewed status as an accused person in 2025. He graduated from Yerevan Road Transport College, studied at the USSR Ministry of Internal Affairs’ Yerevan Secondary Special Police School (1983–1985), and completed the Rostov Higher Law School of the Russian Ministry of Internal Affairs by correspondence, earning a jurist qualification. He served in the Soviet Army from 1973 to 1975. His police career began in 1980 in the Yerevan Internal Affairs Department’s Patrol Service Regiment as a policeman and squad commander. From 1985 to 1992, he was a platoon commander, and from 1992 to 1993, deputy head of the Spandaryan Internal Affairs Department. Briefly dismissed in 1993, he returned in 1994, serving in Masis, Gyumri, and Lori Province. From 2000 to 2008, he was deputy head of the Yerevan Internal Affairs Department, and from 2008 to 2013, Deputy Chief of the Armenian Police. In 2008, he was granted the rank of Major General, and in 2012, Lieutenant General. He received medals for “Excellence in Maintaining Public Order” (1988, 2006), “Combat Service” (2004), “For Services to the Homeland” 1st degree (2011), a Prime Minister’s commendation (2009), and a Prime Minister’s memorial medal (2010). Linked to the March 1, 2008, events, when police used force and special means against peaceful protesters in Yerevan’s Freedom Square, Afyan was charged in 2019 with abuse of official authority. The case was terminated in 2020 due to the statute of limitations, but in 2025, Armenia’s Prosecutor General Anna Vardapetyan, based on victims’ complaints and a Cassation Court ruling, overturned the decision, reinstating Afyan’s status as an accused person. He is married and has one son and one daughter. 

—