«Ոզնի» Հանդեսի Խմբագիր և Պիեսների Հեղինակ

Գրիգոր Արամի Տեր-Գրիգորյանը մահացել է 1981 թվականի նոյեմբերի 5-ին Երևանում՝ կյանքի 65-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ դրամատուրգիայի և երգիծանքի հարուստ ժառանգություն՝ որպես ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1962), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1940 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից, «Ոզնի» երգիծական հանդեսի խմբագիր 1955-1981 թվականներին և բազմաթիվ բեմադրված պիեսների հեղինակ։

Ծնվել է 1916 թվականի հունվարի 15-ին Երևանում, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն։ Ավարտել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան ցուցադրական դպրոցը, 1931-1932 թվականներին ուսուցչություն արել Հոկտեմբերյանի շրջանում, 1932-1934 թվականներին՝ Երևանի Աղասի Խանջյանի անվան դպրոցում։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետը, 1940-1941 թվականներին աշխատել որպես կառուցող ինժեներ Ռիբինսկում և Երևանի գործարաններում, 1941-1946 թվականներին՝ ռազմա-օդային ուժերի հատուկ դպրոցում։ 1947 թվականին էքստեռն ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, նույն թվականին աշխատել ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտում որպես գիտաշխատող։ 1947-1948 թվականներին՝ հրահանգիչ և պրոպագանդայի ու ագիտացիայի բաժնի վարիչ ՀԿԿ Երևանի Օրջոնիկիձեի շրջանում, 1948-1951 թվականներին՝ ՀԿԿ Կենտկոմում պրոպագանդայի ու ագիտացիայի, ապա արվեստի ու գրականության սեկտորի վարիչ։ 1951-1955 թվականներին՝ Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղար և «Գրական թերթի» խմբագիր, 1955-1981 թվականներին՝ «Ոզնի» երգիծական հանդեսի խմբագիր։ Եղել է սովետա-լեհական բարեկամության հայկական բաժանմունքի նախագահ, 1969 թվականից՝ խաղաղության պաշտպանության հանրապետական կոմիտեի նախագահ։ Բեմադրվել են նրա պիեսները՝ «Այս աստղերը մերն են» (հեղինակակից Լևոն Կարագյոզյան, Սունդուկյանի թատրոն, 1949), «Սոֆիկի սխալը» (Երաժշտական կոմեդիայի թատրոն, 1956), «Վերջին մեխակները» (Սունդուկյանի թատրոն, 1958), «Մեռնող ֆլորա» (Սունդուկյանի թատրոն, 1962), «Ամեն ինչ կամ ոչինչ» (Ստանիսլավսկու ռուսական թատրոն, 1961), «Իմ սիրելի Ժորժ…» (Երաժշտական կոմեդիայի թատրոն, 1963), «Թռչնակը վանդակում» (Երաժշտական կոմեդիայի թատրոն, 1964), «Ախ, ներվեր, ներվեր» (Մռավյանի թատրոն, 1969), «Գարնան անձրև» (Սունդուկյանի թատրոն, 1969), «Հաջի Փայլակ» (Սունդուկյանի թատրոն, 1973), «Առանց այլանդակի» (Մռավյանի թատրոն, 1974), «Զգուշացեք, նա դեռ կա» (Երաժշտական կոմեդիայի թատրոն, 1979)։ Ռուսերեն առանձին գրքով լույս է տեսել «Սոֆիկի սխալը» պիեսների ժողովածուն (Մոսկվա, 1966)։ Հրատարակված գրքեր՝ «Այս աստղերը մերն են» (1949), «Պիեսների ժողովածու» (1959), «Գարնան անձրև» (1962), «Տասը տարի» (1969), «Իմ խեղճ Պորտոս» (1977)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, «Պատվո նշան» շքանշանով (2 անգամ)։ Նրա անունով է կոչվում Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի և ՀՀ գլխավոր դատախազության շենքերի միջև գտնվող փողոցը (Զաքիյան և Վազգեն Սարգսյան փողոցները միացնող)։ Գրիգոր Տեր-Գրիգորյանը հայ երգիծանքի և դրամատուրգիայի վարպետ էր, ով իր պիեսներով և խմբագրական աշխատանքով նպաստել է հայ թատրոնի և գրականության զարգացմանը՝ ոգեշնչելով սերունդներին հումորով և սոցիալական խորությամբ։

—

### Русский
Редактор «Возни» и автор пьес

Григор Тер-Григорян скончался 5 ноября 1981 года в Ереване на 65-м году жизни, оставив богатое наследие армянской драматургии и сатиры как заслуженный деятель искусств АрмССР (1962), член Союза писателей СССР с 1940 года, член КПСС с 1945 года, редактор сатирического журнала «Возни» в 1955–1981 годах и автор множества поставленных пьес. Родился 15 января 1916 года в Ереване, Кавказское наместничество, Российская империя. Окончил показательную школу имени Крупской в Ереване, в 1931–1932 годах преподавал в Октябрьянском районе, в 1932–1934 годах — в школе имени Агаси Ханджяна в Ереване. В 1939 году окончил строительный факультет Ереванского политехнического института, в 1940–1941 годах работал инженером-строителем в Рыбинске и на заводах Еревана, в 1941–1946 годах — в специальной школе военно-воздушных сил. В 1947 году экстерном окончил исторический факультет Ереванского армянского педагогического института имени Хачатура Абовяна, в том же году работал научным сотрудником в Институте истории АН АрмССР. В 1947–1948 годах — инструктор и заведующий отделом пропаганды и агитации в Орджоникидзевском районе Еревана ЦК КП(б) Армении, в 1948–1951 годах — заведующий сектором пропаганды и агитации, затем искусства и литературы в ЦК КП Армении. В 1951–1955 годах — секретарь правления Союза писателей Армении и редактор «Литературной газеты», в 1955–1981 годах — редактор сатирического журнала «Возни». Был председателем армянского отделения советско-польской дружбы, с 1969 года — председателем республиканского комитета защиты мира. Поставлены его пьесы: «Эти звёзды наши» (соавтор Левон Карагёзян, театр имени Сундукяна, 1949), «Ошибка Софики» (Театр музыкальной комедии, 1956), «Последние гвоздики» (театр имени Сундукяна, 1958), «Умирающая флора» (театр имени Сундукяна, 1962), «Всё или ничего» (Русский театр имени Станиславского, 1961), «Мой дорогой Жорж…» (Театр музыкальной комедии, 1963), «Птичка в клетке» (Театр музыкальной комедии, 1964), «Ах, нервы, нервы» (театр имени Мравяна, 1969), «Весенний дождь» (театр имени Сундукяна, 1969), «Хаджи Пайлак» (сатирическая публицистика, театр имени Сундукяна, 1973), «Без уродца» (театр имени Мравяна, 1974), «Осторожно, он ещё есть» (Театр музыкальной комедии, 1979). На русском отдельной книгой вышел сборник пьес «Ошибка Софики» (Москва, 1966). Опубликованные книги: «Эти звёзды наши» (1949), «Сборник пьес» (1959), «Весенний дождь» (1962), «Десять лет» (1969), «Мой бедный Портос» (1977). Награждён орденом Трудового Красного Знамени, орденом «Знак Почёта» (дважды). Его именем названа улица в Ереване между театром музыкальной комедии имени Акопа Пароняна и зданием Генпрокуратуры РА (соединяющая улицы Закияна и Вазгена Саргсяна). Григор Тер-Григорян — мастер армянской сатиры и драматургии, способствовавший развитию армянского театра и литературы своими пьесами и редакторской работой, вдохновляя поколения юмором и социальной глубиной.

—

### English
Editor of Vozni and Play Author

Grigor Ter-Grigoryan passed away on November 5, 1981, in Yerevan at the age of 65, leaving a rich legacy in Armenian dramaturgy and satire as Honored Art Worker of the Armenian SSR (1962), member of the USSR Writers’ Union since 1940, member of the CPSU since 1945, editor of the satirical magazine *Vozni* from 1955 to 1981, and author of numerous staged plays. Born on January 15, 1916, in Yerevan, Caucasian Viceroyalty, Russian Empire. Graduated from Krupskaya Demonstration School in Yerevan, taught in Oktemberyan district in 1931–1932, at Agasi Khanjyan School in Yerevan in 1932–1934. In 1939, graduated from the construction faculty of Yerevan Polytechnic Institute, worked as a construction engineer in Rybinsk and Yerevan factories in 1940–1941, in a special school of the air force in 1941–1946. In 1947, extramurally graduated from the history faculty of Khachatur Abovyan Armenian Pedagogical Institute in Yerevan, worked as a researcher at the Institute of History of the Armenian SSR Academy of Sciences. In 1947–1948 — instructor and head of propaganda and agitation department in Orjonikidze district of Yerevan CP(b)A, in 1948–1951 — head of propaganda and agitation sector, then art and literature sector at the CP Armenia Central Committee. In 1951–1955 — secretary of the board of the Writers’ Union of Armenia and editor of *Literary Newspaper*, in 1955–1981 — editor of *Vozni*. Chairman of the Armenian section of Soviet-Polish friendship, since 1969 — chairman of the republican committee for the defense of peace. Staged plays: *These Stars Are Ours* (co-author Levon Karagyozyan, Sundukyan Theater, 1949), *Sofik’s Mistake* (Musical Comedy Theater, 1956), *Last Carnations* (Sundukyan Theater, 1958), *Dying Flora* (Sundukyan Theater, 1962), *All or Nothing* (Stanislavsky Russian Theater, 1961), *My Dear George…* (Musical Comedy Theater, 1963), *Birdie in a Cage* (Musical Comedy Theater, 1964), *Ah, Nerves, Nerves* (Mravyan Theater, 1969), *Spring Rain* (Sundukyan Theater, 1969), *Haji Paylak* (satirical journalism, Sundukyan Theater, 1973), *Without the Freak* (Mravyan Theater, 1974), *Beware, He Still Exists* (Musical Comedy Theater, 1979). Published in Russian as a separate book: collection of plays *Sofik’s Mistake* (Moscow, 1966). Published books: *These Stars Are Ours* (1949), *Collection of Plays* (1959), *Spring Rain* (1962), *Ten Years* (1969), *My Poor Porthos* (1977). Awarded the Order of the Red Banner of Labor, Order of the Badge of Honor (twice). A street in Yerevan is named after him, connecting Zakiyan and Vazgen Sargsyan streets between the Hakob Paronyan State Musical Comedy Theater and the RA Prosecutor General’s Office building. Grigor Ter-Grigoryan was a master of Armenian satire and dramaturgy, contributing to the development of Armenian theater and literature through his plays and editorial work, inspiring generations with humor and social depth.

—