հայ օպերայի և երաժշտական կրթության վարպետ

Գևորգ Արտաշեսի Արմենյանը (իսկական՝ Խաչատրյան) ծնվել է 1920 թվականի հունվարի 5-ին Թիֆլիսում՝ հայ կոմպոզիտոր, երաժիշտ-մանկավարժ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1985), ով իր կյանքը նվիրել է հայկական օպերայի, խմբերգային արվեստի և երաժշտական կրթության զարգացմանը։ Մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 12-ին Երևանում։

Թիֆլիսի հայկական միջավայրում մեծանալով՝ 1934–1939 թվականներին եղել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի դերասան։ 1937–1941 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի դպրոցներում։ 1941-ին ավարտել է երաժշտական ուսումնարանը, 1941–1945 թվականներին մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1946-ին տեղափոխվել է Երևան, 1948-ին ավարտել Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1953-ին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիան (ղեկավար՝ Գևորգ Եղիազարյան), 1958-ին՝ Լենինգրադի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան (ղեկավար՝ Բ. Արապով)։

1950-ականներից սկսած Երևանի կոնսերվատորիայում դասավանդել է գործիքագիտություն, 1983-ից՝ պրոֆեսոր։ 1950-1954 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար, 1954-1962 թվականներին՝ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան ուսումնարանի տնօրեն, 1968-1970 թվականներին՝ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։ 1950-ից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ, 1971-1973 թվականներին՝ միության նախագահ։

Նրա ստեղծագործությունները ներառում են երկու օպերա՝ 
– «Խաչատուր Աբովյան» (1958, բեմադրվել 1960-ին), 
– «Խորտակում» (1968, բեմադրվել 1968-ին, հետագայում՝ Պերմիում), 

ինչպես նաև կանտատա «Ասք Հայաստանի մասին» (1950), ֆլեյտայի և նվագախմբի կոնցերտ (1954), ռոմանսներ, երգեր, խմբերգեր, կինոերաժշտություն («Նվագախմբի տղաները», «Տերտերին ուխտը»)։

Գևորգ Արմենյանը մնաց Թիֆլիսից Երևան տանող երաժշտական կամուրջը՝ իր օպերաներով, մանկավարժական գործունեությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական օպերայի և երաժշտական կրթության խորքերով։



**Русский** 

мастер армянской оперы и музыкального образования
Геворг Арменян  родился 5 января 1920 года в Тифлисе — армянский композитор, музыкант-педагог, народный артист АрмССР (1985). Умер 12 апреля 2005 года в Ереване.

Вырос в музыкальной среде Тифлиса. В 1934–1939 годах был актёром театра юного зрителя. В 1937–1941 годах работал в тифлисских школах. В 1941 окончил музыкальное училище. В 1941–1945 годах участвовал в Великой Отечественной войне. В 1946 переехал в Ереван, в 1948 окончил Музыкальное училище им. Романоса Меликяна, в 1953 — Ереванскую консерваторию (руководитель Геворг Егиазарян), в 1958 — аспирантуру Ленинградской консерватории (руководитель Б. Арапов).

С 1950-х преподавал в Ереванской консерватории инструментоведение, с 1983 — профессор. В 1950–1954 — директор и худрук Армфилармонии, в 1954–1962 — директор Музыкального училища им. Меликяна, в 1968–1970 — директор и худрук Оперного театра им. Спендиаряна. С 1950 — член Союза композиторов Армении, в 1971–1973 — председатель.

Его творчество включает две оперы: 
– «Хачатур Абовян» (1958, поставлена 1960), 
– «Крушение» (1968, поставлена 1968, позже — в Перми), 

а также кантату «Сказ об Армении» (1950), концерт для флейты с оркестром (1954), романсы, песни, хоры, музыку к фильмам («Мальчики-оркестранты», «Обет Тертера»).

Геворг Арменян остался мостом музыки от Тифлиса до Еревана — своими операми, педагогической деятельностью и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской оперы и музыкального образования.



**English** 

Master of Armenian Opera and Musical Education
Gevorg Armenyan was born on January 5, 1920, in Tiflis — Armenian composer, musician-pedagogue, People’s Artist of the Armenian SSR (1985). Died on April 12, 2005, in Yerevan.

Grew up in the musical environment of Tiflis. In 1934–1939 acted in the Theater for Young Audiences. In 1937–1941 worked in Tiflis schools. In 1941 graduated from music school. In 1941–1945 participated in World War II. In 1946 moved to Yerevan, in 1948 graduated from the Romanos Melikyan Music School, in 1953 — from Yerevan State Conservatory (supervisor Gevorg Yeghiazaryan), in 1958 — from postgraduate studies at Leningrad Conservatory (supervisor B. Arapov).

From the 1950s taught instrumentation at Yerevan Conservatory, from 1983 — professor. In 1950–1954 — director and artistic director of Armphilharmony, in 1954–1962 — director of the Melikyan Music School, in 1968–1970 — director and artistic director of the Spendiaryan Opera and Ballet Theater. From 1950 — member of the Union of Composers of Armenia, in 1971–1973 — chairman.

His works include two operas: 
– *Kachatur Abovyan* (1958, staged 1960), 
– *The Crash* (1968, staged 1968, later in Perm), 

as well as the cantata *Tale of Armenia* (1950), concerto for flute and orchestra (1954), romances, songs, choruses, film music (*Orchestra Boys*, *Terter’s Vow*).

Gevorg Armenyan remained the musical bridge from Tiflis to Yerevan — with his operas, pedagogical work and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian opera and musical education.