Դերասանի կյանքը նման էր գունագեղ ճամփորդության

15 մայիսի, 1946, Երևանում – մահացել է Գրիգոր Կարապետի Ավետյանը, հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1935), թատերական արվեստի վառ ներկայացուցիչ։

Ծնվել է 1870 թվականի հունվարի 20-ին Իրանի Ռաշթ քաղաքում, նա իր մանկությունն անցկացրել է Շուշիում՝ ստանալով նախնական կրթություն։ Բաքվի ռեալական ուսումնարանում սովորելուց հետո 1888 թվականին սկսել է իր բեմական կարիերան, որն ընդգրկել է ավելի քան հինգ տասնամյակ։ 
Ավետյանի կյանքը նման էր գունագեղ ճամփորդության՝ նա ելույթ է ունեցել Բաքվում, Թիֆլիսում, Մոսկվայում, Թեհրանում, Կոստանդնուպոլսում և Եվրոպայի ու Ասիայի բազմաթիվ քաղաքներում։ Նրա կատակերգական դերերը, որոնք համեմված էին նուրբ հումորով և խոր հոգեբանությամբ, գերել են հանդիսատեսին։ Նա ոչ միայն փայլուն դերասան էր, այլև թատերախմբերի ղեկավար, ռեժիսոր, պիեսների թարգմանիչ և կազմակերպիչ։ 
Հայտնի է իր «Քառասուն և հինգ տարի հայ բեմի վրա» հուշագրությամբ, որտեղ նա վառ ներկայացրել է իր բեմական կյանքի ուղին։ Ավետյանի արվեստը յուրահատուկ էր իր ռեալիստական մոտեցմամբ, կերպարների խոր ընկալմամբ և բեմական բնավորություն ստեղծելու վարպետությամբ։ Նա համագործակցել է հայ թատրոնի աստղերի՝ Հովհաննես Աբելյանի և Սիրանույշի հետ՝ նպաստելով հայկական թատերական մշակույթի զարգացմանը։ 
1923 թվականից նա դարձել է Երևանի Առաջին պետական թատրոնի դերասան՝ կերտելով շուրջ 60 կատակերգական դեր։ Ընդհանուր առմամբ, նրա կարիերայի ընթացքում խաղացել է 800-ից ավելի դեր։ Նա թարգմանել է այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են Մաքսիմ Գորկու «Հատակումը» և Անտոն Չեխովի «Տաղտկալի պատմություն»։ Գրիգոր Ավետյանի ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել հայ թատրոնի սիրահարներին՝ որպես ռեալիզմի և կատակերգության մեծ վարպետ։ 

15 мая 1946 года, Ереван- скончался Григор Карапетович Аветян, армянский актер, народный артист Армянской ССР (1935), выдающийся деятель театрального искусства. Родился 20 января 1870 года в городе Решт, Иран, он провел детство в Шуши, где получил начальное образование. После обучения в Бакинском реальном училище в 1888 году начал свою сценическую карьеру, которая охватила более полуве հը միка. 
Жизнь Аветяна была подобна яркому путешествию: он выступал в Баку, Тифлисе, Москве, Тегеране, Константинополе и множестве городов Европы и Азии. Его комедийные роли, пронизанные тонким юмором и глубоким психологизмом, покоряли публику. Он был не только блистательным актером, но и руководителем театральных трупп, режиссером, переводчиком пьес и организатором. 
Известен своей книгой воспоминаний «Сорок пять лет на армянской сцене», где ярко описал свой творческий путь. Искусство Аветяна отличалось реалистичным подходом, глубоким пониманием характеров и мастерством создания сценических образов. Он сотрудничал с легендами армянского театра — Ованесом Абеляном и Сируш — и внес огромный вклад в развитие армянской театральной культуры. 
С 1923 года Аветян стал актером Первого государственного театра в Ереване, сыграв около 60 комедийных ролей. Всего за карьеру он исполнил более 800 ролей. Он переводил такие произведения, как «На дне» Максима Горького и «Скучная история» Антона Чехова. Наследие Григора Аветяна продолжает вдохновлять поклонников армянского театра как великого мастера реализма и комедии. 

May 15, 1946, in Yerevan, Armenian SSR- died Grigor Karapet Avetyan, Armenian actor, People’s Artist of the Armenian SSR (1935), and a luminary of theatrical art. Born on January 20, 1870, in Rasht, Iran, he spent his childhood in Shushi, where he received his early education. After studying at the Baku Real School, he embarked on his stage career in 1888, spanning over five decades. 
Avetyan’s life was a vibrant odyssey: he performed in Baku, Tiflis, Moscow, Tehran, Constantinople, and numerous cities across Europe and Asia. His comedic roles, infused with subtle humor and profound psychological depth, captivated audiences. Beyond acting, he was a theater troupe leader, director, translator of plays, and organizer. 
He is renowned for his memoir, Forty-Five Years on the Armenian Stage, vividly chronicling his artistic journey. Avetyan’s craft stood out for its realism, nuanced character portrayal, and mastery in crafting stage personas. Collaborating with Armenian theater icons like Hovhannes Abelyan and Siranush, he significantly shaped Armenian theatrical culture. 
From 1923, he joined Yerevan’s First State Theater, performing around 60 comedic roles. Over his career, he portrayed over 800 characters. He translated works such as Maxim Gorky’s The Lower Depths and Anton Chekhov’s A Boring Story. Grigor Avetyan’s legacy endures, inspiring lovers of Armenian theater as a master of realism and comedy.