Գրականության Արև, Ով Լուսավորել է Հատկապես  Հայ Մանուկ Ընթերցողների Սրտերը

1978 թվականի հունիսի 15, Երևան, մահացավ  Արաքս Մուրադի Ավետիսյանը՝ հայ արձակագիր, մանկագիր, Հայկական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ում ստեղծագործությունները դարձել են հայ գրականության անգին գանձեր:

1934 թվականից նա եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ, իսկ 1930 թվականից՝ ԽՄԿԿ անդամ: Նրա գրիչը լուսավորել է ինչպես մանկական, այնպես էլ չափահաս ընթերցողների սրտերը՝ արծարծելով հայ ժողովրդի կյանքի խորքային թեմաներ:
Արաքսը ծնվել է Ղարաքիլիսայում, որտեղ անցել են նրա մանկության տարիները: 1923 թվականին նա ավարտել է Թիֆլիսի Հովնանյան-Մարիամյան օրիորդաց ուսումնարանը, իսկ 1933 թվականին՝ Մոսկվայի կոմունիստական ժուռնալիստիկայի ինստիտուտը: Իր մասնագիտական կյանքի 35 տարին նվիրել է մամուլի բնագավառին՝ աշխատելով որպես խմբագիր և գրական գործիչ: 1934–1937 թվականներին նա եղել է «Հոկտեմբերիկ» մանկական ամսագրի խմբագիրը, 1939–1942 թվականներին՝ «Գրական թերթ»-ի խմբագրի տեղակալ, իսկ 1942–1945 թվականներին՝ Երևանի ռադիոկոմիտեի գրական բաժնի գլխավոր խմբագիր: Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն և ադրբեջաներեն՝ առանձին գրքերով հրատարակվելով և լայն ճանաչում ձեռք բերելով:
Արաքսի գրական ժառանգությունը բազմաժանր է՝ ներառելով պատմվածքներ, վիպակներ, մանկական հեքիաթներ և նովելներ: Նրա առաջին գրքերից են «Երեք պատմվածք» (1926) և «Պատմվածքներ» (1926): Հայտնի են նրա «Էս ջուրն իրա ճամփով կգնա…» (1928), «Զիմմի» (1931), «Կոմերիտուհու նամակները» (1934) վիպակները: Մանկական գրականության մեջ նշանակալի են «Հրաշալի սավառնակը» (1937), «Ծաղկաձորցի Թաթիկը» (1939), «Լաուրիկի արկածները» (1941) և «Բիբի» (1956) գործերը: Նրա պատմվածքների ժողովածուներից են «Հպարտ սեր» (1947), «Կարմիր դրոշ» (1949), «Արևածիններ» (1977) և «Փոթորկից հետո» (1980): Բացի սեփական ստեղծագործություններից, Արաքսը թարգմանել է ռուսերենից, այդ թվում՝ Աննա Ուլյանովի «Իլյիչի մանկական և դպրոցական տարիները» (1953) և մանկական հեքիաթների ժողովածուներ: Նրա գործերը, լի հայրենասիրությամբ և մարդկային ջերմությամբ, շարունակում են ոգեշնչել ընթերցողներին:

Солнце Литературы, Осветившее Сердца Армянских Детей и Взрослых
15 июня 1978 года, Ереван, Армянская ССР. В этот день скончалась Аракси Мурадовна Аветисян — армянская писательница, детский автор, заслуженный деятель культуры Армянской ССР (1967), чьи произведения стали бесценным сокровищем армянской литературы. С 1934 года она была членом Союза писателей СССР, а с 1930 года — членом КПСС. Ее перо освещало сердца как детских, так и взрослых читателей, затрагивая глубокие темы армянской жизни.
Аракси родилась в Каракилисе, где прошли ее детские годы. В 1923 году она окончила Тифлисскую женскую школу имени Овнаняна-Мариамян, а в 1933 году — Московский институт коммунистической журналистики. 35 лет своей профессиональной жизни она посвятила работе в сфере печати, занимая ключевые редакторские должности. В 1934–1937 годах она была редактором детского журнала «Октябрик», в 1939–1942 годах — заместителем редактора «Литературной газеты», а в 1942–1945 годах — главным редактором литературного отдела Ереванского радиокомитета. Ее произведения переводились на русский и азербайджанский языки, публиковались отдельными книгами и получили широкое признание.
Литературное наследие Аракси многожанрово, включая рассказы, повести, детские сказки и новеллы. Среди ее первых работ — «Три рассказа» (1926) и «Рассказы» (1926). Известны ее повести «Эта вода пойдет своим путем…» (1928), «Зимми» (1931), «Письма комсомолки» (1934). В детской литературе значимы «Чудесный планер» (1937), «Татик из Цахкадзора» (1939), «Приключения Лаурика» (1941) и «Биби» (1956). Среди сборников рассказов — «Гордая любовь» (1947), «Красное знамя» (1949), «Солнцерожденные» (1977) и «После бури» (1980). Помимо собственных произведений, Аракси переводила с русского, включая «Детские и школьные годы Ильича» Анны Ульяновой (1953) и сборники детских сказок. Ее творчество, проникнутое патриотизмом и человеческой теплотой, продолжает вдохновлять читателей.

The Sun of Literature, Illuminating the Hearts of Armenian Children and Adults
June 15, 1978, Yerevan, Armenian SSR,  On this day, Araksi Muradi Avetisyan died — an Armenian prose writer, children’s author, and Honored Cultural Worker of the Armenian SSR (1967), whose works became a priceless treasure of Armenian literature. A member of the USSR Writers’ Union since 1934 and the Communist Party since 1930, her pen illuminated the hearts of both young and adult readers, exploring profound themes of Armenian life.
Araksi was born in Karakilisa, where she spent her childhood. In 1923, she graduated from the Hovnanyan-Mariamyan Girls’ School in Tiflis, and in 1933, she completed her studies at the Moscow Institute of Communist Journalism. She dedicated 35 years of her professional life to the press, holding key editorial roles. From 1934 to 1937, she was the editor of the children’s magazine Oktyabrik, from 1939 to 1942, deputy editor of Literary Newspaper, and from 1942 to 1945, chief editor of the literary department at the Yerevan Radio Committee. Her works were translated into Russian and Azerbaijani, published as separate books, and gained widespread recognition.
Araksi’s literary legacy spans multiple genres, including short stories, novellas, children’s fairy tales, and novels. Her early works include Three Stories (1926) and Stories (1926). Notable are her novellas This Water Will Find Its Way… (1928), Zimmi (1931), and Letters of a Komsomol Girl (1934). In children’s literature, significant works include The Wonderful Glider (1937), Tatik from Tsaghkadzor (1939), The Adventures of Laurik (1941), and Bibi (1956). Her short story collections include Proud Love (1947), Red Banner (1949), Sunborn (1977), and After the Storm (1980). In addition to her own writings, Araksi translated from Russian, including Anna Ulyanova’s The Childhood and School Years of Ilyich (1953) and collections of children’s tales. Her works, filled with patriotism and human warmth, continue to inspire readers.