Փիլիսոփայական խորքով արվեստ

1949 թվականի հուլիսի 20-ին Երևանում ծնվել է Սամվել Արմենի Ղազարյանը, հայ քանդակագործ, նկարիչ-ձևավորող: Նրա ստեղծագործությունները խորապես արմատավորված են հայ մշակույթում և բնորոշվում են պլաստիկ ձևերի հստակությամբ, հավասարակշռվածությամբ և գաղափարների փիլիսոփայական իմաստավորումով:

1978 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը, որտեղ 1978-1990 թվականներին դասավանդել է:

Ղազարյանի աշխատանքները ներառում են ինչպես քանդակներ, այնպես էլ գրաֆիկական ձևավորումներ: Նրա նշանավոր ստեղծագործություններից են՝ «Կանոն» (1979), «Հավասարակշռություն» (1984, Տաշքենդ), «Ծովինար» (1985, Իջևան), «Հայոց պատմություն» և «Փոքր Մհեր» (երկուսն էլ՝ 1989), «Դժոխքի դուռը» (1994), «Ավետում» (1998) և Կոմիտասի կիսանդրին (2005, Քվեբեկ, Կանադա): Նա նաև ձևավորել է Վոլֆգանգ Գյոթեի «Էդմոնտ» (1998) և Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Դեռահասը» (2003) գործերի գրաֆիկական թերթերը: Նրա քանդակները տեղադրված են Մոսկվայում, Քիշնևում, Բիշքեկում, Սամարղանդում, իսկ գործերը պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա), Էրմիտաժում (Սանկտ Պետերբուրգ) և այլուր:

1984 թվականին Ղազարյանը արժանացել է Տաշքենդի քանդակի համաժողովի մրցանակին, 1986 թվականին՝ Թբիլիսիի բիենալեի արծաթե մեդալին, ինչպես նաև «Ռիգա-88» միջազգային կվադրենալեի մրցանակներին և ոսկե մեդալներին: Նա դափնեկիր է նաև Ռավեննայի 10-րդ (1992, գավաթ), 11-րդ և 13-րդ (1994, 1998, ոսկե մեդալներ) միջազգային բիենալեների: Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում 1997, 2003, 2011 և 2013 թվականներին:

Սամվել Ղազարյանի աշխատանքները, որոնք արտացոլում են հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը, կամուրջ են Հայաստանի և աշխարհի միջև: Նրա նվիրվածությունը արվեստին արժանացել է ճանաչման բազմաթիվ մրցանակներով, և նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել՝ խորհրդանշելով հայ արվեստի խորությունն ու գեղեցկությունը:

—

### Биография на русском языке

Философская глубина искусства

20 июля 1949 года в Ереване родился Самвел Армени Газарян, армянский скульптор, художник-оформитель. Его произведения глубоко укоренены в армянской культуре и характеризуются четкостью пластических форм, уравновешенностью и философской глубиной идей. В 1978 году он окончил Ереванский художественно-театральный институт, где в 1978–1990 годах преподавал.

Работы Газаряна включают как скульптуры, так и графические оформления. Среди его значимых произведений: «Канон» (1979), «Равновесие» (1984, Ташкент), «Цовинар» (1985, Иджеван), «История армян» и «Маленький Мгер» (оба — 1989), «Врата ада» (1994), «Благовещение» (1998) и бюст Комитаса (2005, Квебек, Канада). Он также оформил графические листы к произведениям Вольфганга Гёте «Эдмонт» (1998) и Фёдора Достоевского «Подросток» (2003). Его скульптуры установлены в Москве, Кишинёве, Бишкеке, Самарканде, а произведения хранятся в Национальной галерее Армении, Музее современного искусства, Третьяковской галерее (Москва), Эрмитаже (Санкт-Петербург) и других местах.

В 1984 году Газарян получил награду симпозиума скульптуры в Ташкенте, в 1986 году — серебряную медаль биеннале в Тбилиси, а также награды и золотые медали квадриеннале «Рига-88». Он является лауреатом международных биеннале в Равенне: 10-го (1992, кубок), 11-го и 13-го (1994, 1998, золотые медали). Персональные выставки проходили в Ереване в 1997, 2003, 2011 и 2013 годах.

Работы Самвела Газаряна, отражающие историю и культуру армянского народа, служат мостом между Арменией и миром. Его преданность искусству отмечена многочисленными наградами, а наследие продолжает вдохновлять, символизируя глубину и красоту армянского искусства.

—

### Biography in English

Philosophical Depth in Art

On July 20, 1949, in Yerevan, Samvel Armeni Ghazaryan was born, an Armenian sculptor and artist-designer. His works are deeply rooted in Armenian culture and are characterized by clarity of plastic forms, balance, and philosophical depth of ideas. In 1978, he graduated from the Yerevan Art and Theater Institute, where he taught from 1978 to 1990.

Ghazaryan’s works include both sculptures and graphic designs. His notable creations include *Canon* (1979), *Balance* (1984, Tashkent), *Tsovinar* (1985, Ijevan), *History of Armenians* and *Little Mher* (both 1989), *Gates of Hell* (1994), *Annunciation* (1998), and a bust of Komitas (2005, Quebec, Canada). He also designed graphic sheets for Wolfgang Goethe’s *Edmont* (1998) and Fyodor Dostoevsky’s *The Adolescent* (2003). His sculptures are installed in Moscow, Chisinau, Bishkek, and Samarkand, and his works are housed in the National Gallery of Armenia, the Museum of Modern Art, the Tretyakov Gallery (Moscow), the Hermitage (Saint Petersburg), and elsewhere.

In 1984, Ghazaryan received an award at the Tashkent Sculpture Symposium, in 1986 a silver medal at the Tbilisi Biennale, and awards and gold medals at the Riga-88 International Quadrennial. He is also a laureate of the Ravenna International Biennales: 10th (1992, cup), 11th, and 13th (1994, 1998, gold medals). He held solo exhibitions in Yerevan in 1997, 2003, 2011, and 2013.

Samvel Ghazaryan’s works, reflecting the history and culture of the Armenian people, serve as a bridge between Armenia and the world. His dedication to art has been recognized with numerous awards, and his legacy continues to inspire, symbolizing the depth and beauty of Armenian art.