Պետրով-Վոդկինի Աշակերտուհի  Երևանի Նատյուրմորտի Վարպետուհի

Գոհար Արամի Ֆերմանյանը ծնվել է 1899 թվականի նոյեմբերի 20-ին Թիֆլիսում, Ռուսական կայսրություն։ Հայ նկարչուհի, մանկավարժ, ով իր կյանքը նվիրել է հայ գեղանկարչությանը՝ դառնալով Կ. Պետրով-Վոդկինի աշակերտուհի և հայկական նատյուրմորտի ու բնանկարի վարպետուհի։ Մահացել է 1958 թվականի հունվարի 22-ին Երևանում՝ կյանքի 58-րդ տարում։

1920 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Գայանյան օրիորդաց դպրոցը (դասատու՝ Վրթանես Ախիկյան), 1920-1923 թվականներին սովորել Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում (Բորիս Ֆոգել), 1923-1927 թվականներին՝ Լենինգրադի Բարձրագույն Գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտում (ՎԽՈՒՏԵԻՆ, աշակերտել Կ. Պետրով-Վոդկինին)։ 1927 թվականին տեղափոխվել Երևան, դասավանդել գեղարվեստական ուսումնարանում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (այժմ՝ Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարան)։ 

1930-ական թթ. գործերում նկատելի է Պետրով-Վոդկինի ազդեցությունը՝ «Նազիկը ընթերցելիս» (1929), «Բամբակի շարքացան» (1931, երկուսն էլ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)։ 1940-1950-ական թթ. հրապուրվել է նատյուրայով՝ «Նատյուրմորտ. Մրգեր» (1945), «Հացթուխ կանայք» (1957, երկուսն էլ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)։ 1972 թվականին Երևանում բացվել է հետմահու անհատական ցուցահանդեսը։ 

Գոհար Ֆերմանյանը մնաց Թիֆլիսից Երևան տանող գեղանկարչական կամուրջը՝ իր տաք գույներով, նուրբ նատյուրմորտներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական գեղարվեստի խորքերով և կանացի զգացողությամբ։

—

### Русский

Ученица Петрова-Водкина: Мастерица ереванского натюрморта

Гоар Арамовна Ферманян родилась 20 ноября 1899 года в Тифлисе, Российская империя. Армянская художница, педагог, посвятившая жизнь армянской живописи, став ученицей К. Петрова-Водкина и мастером армянского натюрморта и пейзажа. Умерла 22 января 1958 года в Ереване на 59-м году жизни. В 1920 окончила Гаянянскую девичью школу в Тифлисе (учитель Вртанес Ахикян), в 1920–1923 училась в Тифлисской академии художеств (Борис Фогель), в 1923–1927 — в Ленинградском Высшем художественно-техническом институте (ВХУТЕИН, ученица К. Петрова-Водкина). В 1927 переехала в Ереван, преподавала в художественном училище и политехническом институте (ныне Национальный политехнический университет Армении).

В работах 1930-х заметно влияние Петрова-Водкина — «Назик за чтением» (1929), «Рядовка хлопка» (1931, обе — Национальная галерея Армении). В 1940–1950-е увлеклась натурой — «Натюрморт. Фрукты» (1945), «Пекарихи» (1957, обе — НГА). В 1972 в Ереване открыта посмертная персональная выставка.

Гоар Ферманян осталась живописным мостом от Тифлиса до Еревана — своими тёплыми цветами, нежными натюрмортами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского искусства и женским чувством.

—

### English

Student of Petrov-Vodkin: Master of Yerevan Still Life

Gohar Aramovna Fermanyan was born on November 20, 1899, in Tiflis, Russian Empire. Armenian painter and pedagogue who dedicated her life to Armenian painting, becoming a student of K. Petrov-Vodkin and master of Armenian still life and landscape. Died on January 22, 1958, in Yerevan at the age of 58. In 1920 graduated from Gayanyan Girls’ School in Tiflis (teacher Vrtanes Ahikyan), studied at Tiflis Academy of Arts (1920–1923, Boris Fogel), then at Leningrad Higher Art and Technical Institute (VKhUTEIN, 1923–1927, student of K. Petrov-Vodkin). Moved to Yerevan in 1927, taught at the art college and polytechnic institute (now National Polytechnic University of Armenia).

1930s works show Petrov-Vodkin’s influence — *Nazik Reading* (1929), *Cotton Row* (1931, both — National Gallery of Armenia). In 1940s–1950s captivated by nature — *Still Life. Fruits* (1945), *Bread Bakers* (1957, both — NGA). Posthumous solo exhibition in Yerevan in 1972.

Gohar Fermanyan remained the painterly bridge from Tiflis to Yerevan — with her warm colors, delicate still lifes, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian art and feminine feeling.

—