Խազային Նոտագրության Հետազոտող՝ Կոմիտասի Երկերի Ակադեմիական Հրատարակչ

Ռոբերտ Արշակի Աթայանը ծնվել է 1915 թվականի նոյեմբերի 20-ին Թեհրանում, Իրան՝ հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից, բանաստեղծ Արշակ Աթայանի որդին, Ռաֆայել և Արմեն Աթայանների եղբայրը։ Մահացել է 1994 թվականի մարտի 4-ին Լոս Անջելեսում՝ թաղված Երևանում։

1941 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, 1944 թվականից դասավանդել նույն կոնսերվատորիայում՝ երաժշտության տեսության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր 1977 թվականից։ 

Ուսումնասիրել է հայկական ժողովրդական և միջնադարյան երաժշտությունը, խազային նոտագրությունը, կազմել և խմբագրել Կոմիտասի երկերի ակադեմիական հրատարակությունը, գրել կամերային գործիքային և վոկալ երկեր, մշակել ժողովրդական, գուսանական և միջնադարյան մեղեդիներ։ Հեղինակել է «Թումանյանի ստեղծագործական լաբարատորիան» (1973), «Գրականությունը և ժամանակը» (1980), «Գեղարվեստական մտածողության հետքերով» (1985), «Հայ պատմավեպի պոետիկան» (1987), «Մարդը V դարի գրականության մեջ» (1994), «Գրականության տեսություն» (1998), «Տեքստաբանություն» (2000), «Նորագույն գրականության զարգացման միտումները» (2003), «Նարեկացու Մատյանը» (2004), «Հնի և նորի զուգահեռներում» (2008)։ 

Ռոբերտ Աթայանը մնաց Թեհրանից Երևան տանող երաժշտագիտական կամուրջը՝ իր Կոմիտասյան նվիրումով, խմբագրական աշխատանքով և անսահման գիտելիքով ոգեշնչելով սերունդներին հայ երաժշտության խորքերով և Կոմիտասի ժառանգության պահպանմամբ։

—

### Русский
Исследователь хазовой нотации Редактор академического издания Комитаса

Роберт Аршакович Атаян родился 20 ноября 1915 года в Тегеране, Иран — армянский музыковед, композитор, заслуженный деятель искусств АрмССР (1961), член Союза писателей СССР с 1958 года, сын поэта Аршака Атаяна, брат Рафаэля и Армена Атаянов. Умер 4 марта 1994 года в Лос-Анджелесе, похоронен в Ереване. В 1941 окончил Ереванскую государственную консерваторию им. Комитаса, с 1944 преподавал там же — заведующий кафедрой теории музыки, профессор с 1977 года.

Исследовал армянскую народную и средневековую музыку, хазовую нотацию, составил и редактировал академическое издание произведений Комитаса, написал камерно-инструментальные и вокальные произведения, обработал народные, гусанские и средневековые мелодии. Автор книг «Творческая лаборатория Туманяна» (1973), «Литература и время» (1980), «По следам художественного мышления» (1985), «Поэтика армянского исторического романа» (1987), «Человек в литературе V века» (1994), «Теория литературы» (1998), «Текстология» (2000), «Тенденции развития новейшей литературы» (2003), «Книга скорби Нарекаци» (2004), «В параллелях старого и нового» (2008).

Роберт Атаян остался музыковедческим мостом от Тегерана до Еревана — своим комитасянским посвящением, редакторской работой и безграничными знаниями, вдохновляя поколения глубинами армянской музыки и сохранением наследия Комитаса.

—

### English
Researcher of Khaz Notation Editor of Komitas Academic Edition

Robert Arshaki Atayan was born on November 20, 1915, in Tehran, Iran — Armenian musicologist, composer, Honored Artist of the Armenian SSR (1961), member of the USSR Writers’ Union since 1958, son of poet Arshak Atayan, brother of Raphael and Armen Atayan. Died on March 4, 1994, in Los Angeles, buried in Yerevan. In 1941 graduated from Yerevan Komitas State Conservatory, from 1944 taught there — head of music theory department, professor since 1977.

Studied Armenian folk and medieval music, khaz notation, compiled and edited the academic edition of Komitas’s works, wrote chamber instrumental and vocal pieces, arranged folk, gusans, and medieval melodies. Author of *Tumanyan’s Creative Laboratory* (1973), *Literature and Time* (1980), *Traces of Artistic Thinking* (1985), *Poetics of the Armenian Historical Novel* (1987), *Man in 5th-Century Literature* (1994), *Theory of Literature* (1998), *Textology* (2000), *Trends in Modern Literature Development* (2003), *Narekatsi’s Book of Lamentations* (2004), *Parallels of Old and New* (2008).

Robert Atayan remained the musicological bridge from Tehran to Yerevan — with his Komitas dedication, editorial work, and boundless knowledge, inspiring generations with the depths of Armenian music and preservation of Komitas’s legacy.

—