ԵՊՀ Ռեկտոր և Ակադեմիկոս 

Մուշեղ Հայրապետի Սանթրոսյանը մահացել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Երևանում՝ կյանքի 79-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ մանկավարժության անգերազանցելի ժառանգություն՝ որպես մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր (1937), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1945), ԵՊՀ ռեկտոր (1930–1931), Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի տնօրեն (1934), ՌԽՖՍՀ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1957)

«Հայ մեծ լուսավորիչ-մանկավարժ Խ. Աբովյանը» (1953), «Մեսրոպ Թաղիադյանը մանկավարժ» (1959), «Արևելահայ դպրոցը 19-րդ դարի 1-ին կեսին» (1964), «Ներսիսյան դպրոցի պատմություն» (1981) աշխատությունների հեղինակ։ Ծնվել է 1894 թվականի հունվարի 1 (13)-ին Դիլիջանում։ 

1917 թվականին ավարտել Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի լսարանային բաժինը, 1922–1926 թվականներին սովորել Մոսկվայի Կրուպսկայայի անվան կոմունիստական դաստիարակության ակադեմիայում։ 1920–1922 թվականներին եղել Դիլիջանի շրջանային լուսբաժնի վարիչ, գործկոմի նախագահի տեղակալ և նախագահ։ 1926 թվականին նշանակվել ԵՊՀ մանկավարժության ֆակուլտետի դեկան, շուրջ 20 տարի ղեկավարել մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնը։ 

Մուշեղ Սանթրոսյանը մնաց Դիլիջանից Երևան տանող մանկավարժության կամուրջը՝ իր գրքերով, դասախոսություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ դպրոցի պատմությամբ և մանկավարժական գաղափարների խորքերով։



### Русский
Ректор ЕГУ и академик 

Мушег Айрапетович Сантрозян скончался 14 декабря 1972 года в Ереване на 79-м году жизни, оставив неоценимое наследие армянской педагогики как доктор педагогических наук (1948), профессор (1937), заслуженный деятель науки АрмССР (1945), ректор ЕГУ (1930–1931), директор Ереванского педагогического института (1934), член Академии педагогических наук РСФСР (1957), автор «Великий армянский просветитель-педагог Х. Абовян» (1953), «Месроп Тагьядян как педагог» (1959), «Восточноармянская школа в первой половине XIX века» (1964), «История Нерсисянской школы» (1981). Родился 1 (13) января 1894 года в Дилижане.

В 1917 окончил аудиторский отдел Геворгянской семинарии в Эчмиадзине, в 1922–1926 учился в Московской академии коммунистического воспитания им. Крупской. В 1920–1922 — заведующий отделом просвещения Дилижанского района, зампред и председатель райисполкома. В 1926 назначен деканом педагогического факультета ЕГУ, около 20 лет возглавлял кафедру педагогики и психологии.

Мушег Сантрозян остался мостом педагогики от Дилижана до Еревана — своими книгами, лекциями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами истории армянской школы и педагогических идей.



### English
Rector of YSU and Academician 

Mushegh Hayrapeti Santrosyan passed away on December 14, 1972, in Yerevan at the age of 78, leaving an invaluable legacy in Armenian pedagogy as Doctor of Pedagogical Sciences (1948), professor (1937), Honored Scientist of the Armenian SSR (1945), Rector of YSU (1930–1931), Director of Yerevan Pedagogical Institute (1934), member of the RSFSR Academy of Pedagogical Sciences (1957), author of *Great Armenian Enlightener-Pedagogue Kh. Abovyan* (1953), *Mesrop Taghiadyan as Pedagogue* (1959), *Eastern Armenian School in the First Half of the 19th Century* (1964), *History of Nersisyan School* (1981). Born on January 1 (13), 1894, in Dilijan.

In 1917 graduated from the auditor department of Gevorgyan Seminary in Ejmiatsin, in 1922–1926 studied at Moscow Academy of Communist Education named after Krupskaya. In 1920–1922 — head of Dilijan district education department, deputy and chairman of district executive committee. In 1926 appointed dean of YSU pedagogical faculty, headed the department of pedagogy and psychology for about 20 years.

Mushegh Santrosyan remained the bridge of pedagogy from Dilijan to Yerevan — with his books, lectures, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian school history and pedagogical ideas.