Սրանք ամենաթեժ մարտերն էին- թշնամին կրակում էր ուղիղ Գանձասարի վանական համալիրի վրա, որտեղ, ըստ լեգենդի, թաղված է Հովհաննես Մկրտչի գլուխը։ 

1993  թվականի հունիսի 27-ին-  Արցախյան ազատամարտի ժամանակ հայկական զինված ուժերը ազատագրեցին Մարտակերտ քաղաքը։

Քարվաճառի ազատագրումից հետո, երբ ադրբեջանական զինուժի Լաչին-Քելբաջար խմբավորումը ջախջախվեց, ՊԲ հրամանատարությունը սկսեց մշակել և նախապատրաստել Մարտակերտի ազատագրման ռազմական գործողությունը։  Կարճ ժամանակահատվածում ուժերն ու միջոցները վերախմբավորվեցին։ Հունիսի երկրորդ կեսին հաջողությամբ իրականացնելով մարտական առաջադրանքներ՝ հայկական զորքերը գրավեցին մարտավարական նշանակության մի քանի բարձունքներ։   Հայկական ստորաբաժանումների ճնշմանը հակազդելու համար հունիսի 26-ին հակառակորդը սկսեց կիրառել ավիացիան։ Սակայն հայկական ուժերը խոցեցին մեկ ինքնաթիռ և կատաղի ու համառ մարտերից հետո ազատագրեցին հեռուստաաշտարակի և Պուշկենյալի բարձունքները։ Հունիսի 27-ին ՊԲ ստորաբաժանումները մտել են Մարտակերտ, հունիսի 28-ին ազատագրել քաղաքը, պաշտպանել գերիշխող բարձունքներն ու հիմնական ճանապարհները, ազատագրել շրջակա բնակավայրերը։  

Սրանք ամենաթեժ մարտերն էին. թշնամին կրակում էր ուղիղ Գանձասարի վանական համալիրի վրա, որտեղ, ըստ լեգենդի, թաղված է Հովհաննես Մկրտչի գլուխը։  Սյնտեղ կռվել է «մահապարտների» գումարտակը՝ Վազգեն Սարգսյանի գլխավորությամբ։  Կործանումից փրկեց Գանձասարը։  Համալիրի պատերին դեռ տեսանելի են արկերի հետքերը։

27 июня 1993 года в ходе Арцахской освободительной войны армянские  вооруженные силы  освободили город Мартакерт.

После освобождения  Карвачара, когда была разгромлена Лачин-Кельбаджарская группа Вооруженных Сил Азербайджана, командование Армии обороны приступило к разработке и подготовке военной операции по освобождению Мартакерта.  За короткий промежуток времени силы и средства были перегруппирование. Успешно выполняя боевые задачи во второй половине июня, армянские войска захватили несколько высот тактического значения.  Чтобы противостоять давлению армянских подразделений, 26 июня противник начал использовать авиацию . Однако армянские силы сбили один самолет и после ожесточенных и упорных боев освободили высоты телебашни и «Пушкенял». 27 июня подразделения Армии обороны вошли в Мартакерт, 28 июня освободили город, защитили доминирующие высоты и главные дороги и освободили окружающие поселения.  
Это были наиболее тяжелейшие бои: противник прямой наводкой обстреливал Гандзасарский монастырь, где, по преданию, похоронена голова Иоанна Крестителя. Именно там сражался батальон «смертников» во главе с Вазгеном Саркисяном. Сражался и спас Гандзасар от уничтожения. На стенах комплекса до сих пор видны следы от снарядов.

On June 27, 1993, during the Artsakh liberation war, the Armenian armed forces liberated the city of Martakert.

After the liberation of Karvachar, when the Lachin-Kelbajar group of the Azerbaijani Armed Forces was defeated, the command of the Defense Army began developing and preparing a military operation to liberate Martakert.   In a short period of time, forces and means were regrouped.  Successfully carrying out combat missions in the second half of June, Armenian troops captured several heights of tactical importance.   To counter the pressure of Armenian units, on June 26 the enemy began to use aviation.  However, Armenian forces shot down one plane and, after fierce and persistent fighting, liberated the heights of the television tower and Pushkenyal.  On June 27, Defense Army units entered Martakert, liberated the city on June 28, protected the dominant heights and main roads, and liberated the surrounding settlements.  

These were the most difficult battles: the enemy fired directly at the Gandzasar monastery, where, according to legend, the head of John the Baptist is buried.  It was there that the battalion of “suicide bombers” led by Vazgen Sargsyan fought.  Fought and saved Gandzasar from destruction.  Traces of shells are still visible on the walls of the complex.