Հայ Արվեստի Քնարական Հոգին

Մարգո (Մարգարիտ) Գրիգորի Մուրադյանը ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ախալցխայում, Ռուսական կայսրություն։ Նա հայ դերասանուհի էր, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961) և ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1978)։ 1934 թվականին տեղափոխվել է Երևան։

1949 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը և նույն թվականին, Արմեն Գուլակյանի հրավերով, սկսել է խաղալ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնում։ Աչքի է ընկել դրամատիկական, կենցաղային և բնութագրական դերերով։ Մասնակցել է ռադիո և հեռուստաբեմադրությունների, այդ թվում՝ Գ. Խուգաևի «Անդրոն և Սանդրոն» և Սովաժոնի «Չաո» ներկայացումներին։ Կինոյում խաղացել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Կրակ» (1963), «Շրթներկ համար 4» (1964, Ռուզանի դերը), «Այս կանաչ, կարմիր աշխարհը» (1975), «Սպիտակ ափեր» (1975), «Եվ կրկնվելու է ամեն ինչ» (1989), «Արահետ» (2005), «Տժվժիկ» և «Արևիկ»։ Թատրոնում նրա նշանավոր դերերից են Կորդելիան (Շեքսպիրի «Լիր արքա»), Դեզդեմոնան («Օթելլո»), Շուշանիկը (Շիրվանզադեի «Քաոս»), Անյան (Չեխովի «Բալի այգին»), Ագլայան (Դոստոևսկու «Ապուշը») և Նուշիկը (Անանյանի «Իմ տունը քո տունը չէ»)։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալով (1956), ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի (1961) և ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի (1978) կոչումներով։ Մարգո Մուրադյանի արվեստը, որը ներառում է թատերական և կինոդերեր, մեծ ներդրում է ունեցել հայ մշակույթի զարգացման գործում։ Նա ճարտարապետ, ակադեմիկոս Ջիմ Թորոսյանի կինն էր։

### Русский

Лирическая душа армянского искусства

Марго (Маргарита) Григорьевна Мурадян родилась 9 сентября 1927 года в Ахалцихе, Российская империя. Она была армянской актрисой, заслуженной артисткой Армянской ССР (1961) и народной артисткой Армянской ССР (1978). В 1934 году переехала в Ереван. В 1949 году окончила Ереванский художественно-театральный институт и в том же году по приглашению Армена Гулакяна начала играть в Ереванском театре имени Сундукяна. Отличалась исполнением драматических, бытовых и характерных ролей. Участвовала в радио- и телепостановках, включая «Андрон и Сандрон» Г. Хугаева и «Чао» Соважона. В кино снималась в таких фильмах, как «Огонь» (1963), «Помада № 4» (1964, роль Рузан), «Этот зелёный, красный мир» (1975), «Белые берега» (1975), «И всё повторится» (1989), «Тропа» (2005), «Тжвжик» и «Аревик». Среди её выдающихся театральных ролей — Корделия (Шекспира, «Король Лир»), Дездемона («Отелло»), Шушаник (Ширванзаде, «Хаос»), Аня (Чехова, «Вишнёвый сад»), Аглая (Достоевского, «Идиот») и Нушик (Ананяна, «Мой дом — не твой дом»). Награждена медалью «За трудовое отличие» (1956), званиями заслуженной артистки Армянской ССР (1961) и народной артистки Армянской ССР (1978). Искусство Марго Мурадян, включающее театральные и кинороли, внесло значительный вклад в развитие армянской культуры. Она была женой архитектора и академика Джима Тороссяна.

### English

The Lyrical Soul of Armenian Art

Margo (Margarita) Grigoryevna Muradyan was born on September 9, 1927, in Akhalkalaki, Russian Empire. She was an Armenian actress, Honored Artist of the Armenian SSR (1961), and People’s Artist of the Armenian SSR (1978). In 1934, she moved to Yerevan. In 1949, she graduated from the Yerevan Art and Theatre Institute and, at the invitation of Armen Gulakyan, began performing at the Sundukyan Theatre in Yerevan. She excelled in dramatic, domestic, and character roles. She participated in radio and television productions, including G. Khugaev’s “Andron and Sandron” and Sovazhon’s “Chao.” In cinema, she appeared in films such as *Fire* (1963), *Lipstick No. 4* (1964, as Ruzan), *This Green, Red World* (1975), *White Shores* (1975), *And Everything Will Repeat* (1989), *Path* (2005), *Tjvjik*, and *Arevik*. Her notable theatre roles include Cordelia (Shakespeare’s *King Lear*), Desdemona (*Othello*), Shushanik (Shirvanzade’s *Chaos*), Anya (Chekhov’s *The Cherry Orchard*), Aglaya (Dostoevsky’s *The Idiot*), and Nushik (Ananyan’s *My House Is Not Your House*). She was awarded the Medal for Labor Excellence (1956), the title of Honored Artist of the Armenian SSR (1961), and People’s Artist of the Armenian SSR (1978). Margo Muradyan’s art, encompassing theatre and film roles, made a significant contribution to the development of Armenian culture. She was the wife of architect and academician Jim Torosyan.