Շրջափակման Վերապրած և Լենինգրադի Դպրոցի Հայ  Վարպետ 

Զավեն Պետրոսի Արշակունին մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 2-ին Սանկտ Պետերբուրգում, Ռուսաստան՝ կյանքի 81-րդ տարում։ Հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուս նկարիչ, գրաֆիկ, բեմանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության), ով իր ստեղծագործություններով արտացոլել է Լենինգրադի շրջափակման հիշողությունները, մարդկային ճակատագրերը և քաղաքային կյանքը՝ դառնալով Լենինգրադի նկարչական դպրոցի վառ ներկայացուցիչ։

Ծնվել է 1932 թվականի մայիսի 13-ին Լենինգրադում։ Վերապրել է շրջափակումը՝ կորցնելով ծնողներին։ 1946-1953 թվականներին սովորել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիային կից միջնակարգ գեղարվեստական դպրոցում։ 1954 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ, ավարտել 1961 թվականին Ի․ Սերեբրյանիի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը՝ «Բժշկի դիմանկար»։ Մասնակցել է ցուցահանդեսների 1961 թվականից՝ ցուցադրելով աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների հետ։ Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ՝ 1962 թվականից։ Նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, ժանրային և հորինված կոմպոզիցիաներ։ Ձևավորել է 9 ներկայացում Սանկտ Պետերբուրգի թատրոններում։ Նկարազարդել է պետերբուրգցի բանաստեղծների 6 գիրք։ Մասնակցել է ավելի քան 200 ցուցահանդեսների, այդ թվում 23 անհատական։ Հեղինակած նկարներ՝ «Ուղիներ», «Դեպո», «Ձմռանը գետի վրա» (բոլորը 1964), «Ճենապակու փորագրում» (1967), «Նկարչուհի Լ. Ազիզյանի դիմանկարը», «Տ. Ուրավսկայայի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1975), «Ձմեռային օր նոր թաղամասում» (1977), «Զրույց» (1978), «Արվեստանոցում» (1980), «Տոն» (1988), «Զատիկ», «Астры» (երկուսն էլ 1997) և այլն։ «Տասնմեկ» նկարիչների խմբի ցուցահանդեսների մասնակից, Նկարիչների միության Լենինգրադի բաժնի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։ 1972 և 1976 թվականներին մասնակցել է ընդհանուր ցուցահանդեսների Օխտում՝ Վալերի Վատենինի, Յարոսլավ Կրեստովսկու, Գերման Եգոշինի, Վիտալի Տյուլենևի, Բորիս Շամանովի, Վիկտոր Տետերինի, Վալենտինա Ռահինայի, Եվգենի Անտիպովայի, Լեոնիդ Տկաչենկոյի, Կոնստանտին Սիմունի հետ։ Թաղվել է Սմոլենսկի ուղղափառ գերեզմանատանը 2012 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Ստեղծագործությունները գտնվում են ավելի քան 40 թանգարաններում, այդ թվում՝ Ռուսական պետական թանգարան, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Էրարտա ժամանակակից արվեստի թանգարան, Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգի պատմության պետական թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգի թատերական ու երաժշտական արվեստների թանգարան, Ա․ Բախրուշինի անվան պետական կենտրոնական թատերական թանգարան, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թանգարան, Նովոսիբիրսկի գեղարվեստի պետական թանգարան, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, Վրաստանի գեղարվեստի պետական թանգարան, Պետեր Լյուդվիգի ժամանակակից արվեստի թանգարան (Քյոլն), Ստեդելիյք Մուզեում (Ամստերդամ), Դրեզդենի արվեստի պետական հավաքածու, Լայպցիգի կերպարվեստի թանգարան, Կիրիզիայի Գ․ Այթիևի անվան կերպարվեստի ազգային թանգարան, ինչպես նաև Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Ֆինլանդիայի, Պորտուգալիայի, Դանիայի, Չինաստանի, Հարավային Կորեայի և այլ երկրների մասնավոր հավաքածուներում։ Զավեն Արշակունու ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նկարիչներին՝ ընդգծելով շրջափակման հիշողության և գեղարվեստական արտահայտչության թեմաները։

—

### Русский
Художник армянского происхождения, Выживший в блокаде и мастер ленинградской школы

Завен Петрович Аршакуни скончался 2 ноября 2012 года в Санкт-Петербурге, Россия, на 81-м году жизни. Советский и российский художник армянского происхождения, график, сценограф, член Союза художников Санкт-Петербурга (до 1992 года — Ленинградской организации Союза художников РСФСР), отразивший в работах воспоминания о блокаде Ленинграда, человеческие судьбы и городскую жизнь, став ярким представителем ленинградской школы живописи. Родился 13 мая 1932 года в Ленинграде. Пережив блокаду, потерял родителей. В 1946–1953 годах учился в Средней художественной школе при Академии художеств России. В 1954 году поступил в Ленинградский институт живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина, окончил в 1961 году в мастерской И. Серебряного с квалификацией художника-живописца. Дипломная работа — «Портрет врача». Участвовал в выставках с 1961 года, выставляя работы вместе с ведущими мастерами ленинградского изобразительного искусства. Член Ленинградского Союза художников с 1962 года. Писал портреты, пейзажи, натюрморты, жанровые и сюжетные композиции. Оформил 9 спектаклей в театрах Санкт-Петербурга. Иллюстрировал 6 книг петербургских поэтов. Участвовал в более чем 200 выставках, включая 23 персональные. Автор картин: «Дороги», «Депо», «Зимой на реке» (все 1964), «Гравюра на фарфоре» (1967), «Портрет художницы Л. Азизян», «Портрет Т. Уравской» (оба 1975), «Зимний день в новом микрорайоне» (1977), «Разговор» (1978), «В мастерской» (1980), «Праздник» (1988), «Пасха», «Астры» (оба 1997) и др. Участник выставок группы «Одиннадцать», один из ярчайших представителей Ленинградского отделения Союза художников. В 1972 и 1976 годах участвовал в общих выставках в Охте с Валерием Ватениным, Ярославом Крестовским, Германом Егошиным, Виталием Тюленевым, Борисом Шамановым, Виктором Тетериным, Валентиной Рахиной, Евгенией Антиповой, Леонидом Ткаченко, Константином Симуном. Похоронен на Смоленском православном кладбище 6 ноября 2012 года. Произведения находятся в более чем 40 музеях, включая Государственный Русский музей, Третьяковскую галерею, Музей современного искусства Эрарта, Музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина, Государственный музей истории Санкт-Петербурга, Музей театрального и музыкального искусства Санкт-Петербурга, Государственный центральный театральный музей имени А. А. Бахрушина, Музей Академии художеств России, Новосибирский государственный художественный музей, Национальную картинную галерею Армении, Государственный музей искусств Грузии, Музей современного искусства Петера Людвига (Кёльн), Стеделейк музей (Амстердам), Государственные художественные собрания Дрездена, Музей изобразительных искусств Лейпцига, Национальный музей изобразительных искусств имени Г. Айтиева (Киргизия), а также в частных коллекциях России, США, Франции, Германии, Италии, Финляндии, Португалии, Дании, Китая, Южной Кореи и других стран. Наследие Завена Аршакуни продолжает вдохновлять художников, подчёркивая темы памяти о блокаде и художественного выражения.

—

### Eng

Blockade Survivor and Armenian Master of Leningrad School

Zaven Petrovich Arshakuni passed away on November 2, 2012, in Saint Petersburg, Russia, at the age of 80. Soviet and Russian artist of Armenian origin, graphic artist, set designer, member of the Saint Petersburg Union of Artists (until 1992 — Leningrad organization of the RSFSR Union of Artists), who reflected memories of the Leningrad Blockade, human destinies, and urban life in his works, becoming a vivid representative of the Leningrad school of painting. Born on May 13, 1932, in Leningrad. Survived the blockade, losing his parents. From 1946 to 1953, studied at the Secondary Art School affiliated with the Russian Academy of Arts. In 1954, entered the I. E. Repin Leningrad Institute of Painting, Sculpture, and Architecture, graduating in 1961 from I. Serebryany’s workshop with a qualification in painting. Diploma work: *Portrait of a Doctor*. Participated in exhibitions since 1961, displaying works alongside leading masters of Leningrad fine art. Member of the Leningrad Union of Artists since 1962. Painted portraits, landscapes, still lifes, genre and compositional scenes. Designed 9 productions in Saint Petersburg theaters. Illustrated 6 books by Petersburg poets. Participated in over 200 exhibitions, including 23 solo. Author of paintings: *Paths*, *Depot*, *Winter on the River* (all 1964), *Engraving on Porcelain* (1967), *Portrait of Artist L. Azizyan*, *Portrait of T. Uravskaya* (both 1975), *Winter Day in a New District* (1977), *Conversation* (1978), *In the Studio* (1980), *Holiday* (1988), *Easter*, *Asters* (both 1997), and others. Participant in exhibitions of the “Eleven” artists group, one of the brightest representatives of the Leningrad branch of the Union of Artists. In 1972 and 1976, participated in joint exhibitions in Okhta with Valery Vatenin, Yaroslav Krestovsky, German Egoshin, Vitaly Tyulenev, Boris Shamanov, Victor Teterin, Valentina Rakhina, Evgenia Antipova, Leonid Tkachenko, Konstantin Simun. Buried at the Smolensk Orthodox Cemetery on November 6, 2012. Works are in over 40 museums, including the State Russian Museum, Tretyakov Gallery, Erarta Museum of Contemporary Art, Pushkin Museum of Fine Arts, State Museum of the History of Saint Petersburg, Saint Petersburg Museum of Theatrical and Musical Arts, A. A. Bakhrushin State Central Theatre Museum, Museum of the Russian Academy of Arts, Novosibirsk State Art Museum, National Gallery of Armenia, State Museum of Arts of Georgia, Peter Ludwig Museum of Contemporary Art (Cologne), Stedelijk Museum (Amsterdam), Dresden State Art Collections, Leipzig Museum of Fine Arts, G. Aytiev National Museum of Fine Arts (Kyrgyzstan), as well as private collections in Russia, USA, France, Germany, Italy, Finland, Portugal, Denmark, China, South Korea, and other countries. Zaven Arshakuni’s legacy continues to inspire artists, emphasizing themes of blockade memory and artistic expression.

—