Հայ Գեղանկարչության և Կրթության Վարպետ

1912 թվականի նոյեմբերի 26-ին Կարսում ժնվել է Հեղինե Լևոնի Աբրահամյանը, հայ նկարիչ, Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1962),գեղանկարչուհի  Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1944): 

Հայ գեղանկարչության ականավոր դեմքերից է, ում կտավները և մանկավարժական նվիրվածությունը խոր հետք են թողել հայ արվեստի և կրթության պատմության մեջ: Ծնվելով Կարսի Ծպնի գյուղում, նա մանկուց շրջապատված է եղել հայկական մշակույթի ջերմությամբ և բնության գեղեցկությամբ, որոնք դարձել են նրա ստեղծագործությունների ոգեշնչման աղբյուր: Նրա աշխատանքներն աչքի են ընկնում գույների նուրբ համադրությամբ, խոր զգացմունքայնությամբ և հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգության արտացոլմամբ: 

Հեղինեի գեղարվեստական ճանապարհը սկսվել է Երևանի Գեղարդ տեխնիկումում, որտեղ նա յուրացրել է նկարչության հիմունքները: Հետագայում նա կատարելագործել է իր հմտությունները Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, որն ավարտել է 1940 թվականին: Այս կրթությունը նրան տվել է ամուր հիմք՝ համաշխարհային արվեստի միտումները համադրելու հայկական գեղագիտության հետ: 1936 թվականից սկսած՝ նա անընդմեջ մասնակցել է հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների՝ ներկայացնելով կտավներ, որոնք գրավել են արվեստասերների սրտերը իրենց յուրահատուկ ոճով և խորությամբ: 

Հեղինե Աբրահամյանի ստեղծագործությունները պահպանվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի և արտերկրի մասնավոր հավաքածուներում: Նրա կտավներում հաճախ պատկերված են հայկական բնապատկերներ, գյուղական կյանքի տեսարաններ և մարդկային զգացմունքների նուրբ արտահայտություններ: Նրա աշխատանքները միավորում են հայկական ավանդույթները ժամանակակից արվեստի տարրերի հետ՝ ստեղծելով յուրօրինակ գեղագիտություն, որը խոսում է սրտերին: 

Գեղանկարչությունից բացի, Հեղինե Աբրահամյանը տասնամյակներ շարունակ նվիրվել է մանկավարժությանը: Նա դասավանդել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում՝ իր գիտելիքներն ու փորձը փոխանցելով երիտասարդ նկարիչների սերունդներին: Նրա աշակերտները հիշում են նրան ոչ միայն որպես տաղանդավոր ուսուցիչ, այլև որպես մարդ, ով ոգեշնչել է նրանց սիրել արվեստը և հավատալ սեփական ուժերին: 

Հեղինե Աբրահամյանը խոր կապ է զգացել իր հայրենի Կարսի հետ, և նրա խոսքերն արտացոլում են հայ ժողովրդի պատմության ցավն ու հույսը. «Ես միշտ հիշում եմ մեր հարազատ Կարսը և մտածում՝ արդյոք թուրքը մի օր կճանաչի՞ ցեղասպանությունը, կբացի՞ սահմանները, դժվար թե: Իսկ եթե նա մտնի Եվրամիություն, ապա շատ արագ կկործանի նաև Եվրոպան»: Այս խոսքերը վկայում են նրա խոր մտորումների և հայ ժողովրդի ճակատագրի հանդեպ զգայուն վերաբերմունքի մասին: 

Հեղինե Աբրահամյանի կյանքը երկար էր և լի ստեղծագործական կրքով: Նրա կտավները և մանկավարժական ժառանգությունը շարունակում են ոգեշնչել արվեստի սիրահարներին և երիտասարդ նկարիչներին: Նրա ստեղծագործությունները հայ ժողովրդի հոգու արտացոլանքն են՝ լի գույնով, զգացմունքով և անսահման սիրով հայրենիքի հանդեպ: 

—

Мастер Армянской Живописи и Педагогики 

26 ноября 1912 года в Ереване родилась Елена (Эгине) Левоновна Абрамян, армянская художница, заслуженный педагог Армянской ССР (1962), член Союза художников Армении (1944)— одна из ярчайших фигур армянской живописи, чьи полотна и педагогическая деятельность оставили неизгладимый след в истории армянского искусства и образования. Родившись в селе Цпни Карсской области, она с детства была окружена теплом армянской культуры и красотой природы, которые стали главным источником вдохновения для её творчества. Её работы отличаются тонким сочетанием цветов, глубокой эмоциональностью и отражением духовного наследия армянского народа. 

Творческий путь Елены начался в Ереванском техникуме «Гегард», где она освоила основы живописи. Позже она продолжила обучение в Ленинградском (ныне Санкт-Петербург) институте живописи, скульптуры и архитектуры, который окончила в 1940 году. Это образование дало ей прочную основу для сочетания мировых художественных тенденций с армянской эстетикой. С 1936 года она регулярно участвовала в республиканских и всесоюзных выставках, представляя картины, которые покоряли зрителей своим уникальным стилем и глубиной. 

Работы Елены Абрамян хранятся в Ереванском музее современного искусства, а также в частных коллекциях в Армении и за рубежом. Её полотна часто изображают армянские пейзажи, сцены сельской жизни и тонкие проявления человеческих эмоций. Её произведения сочетают армянские традиции с элементами современного искусства, создавая уникальную эстетику, которая говорит с сердцами зрителей. 

Помимо живописи, Елена Абрамян посвятила десятилетия педагогической деятельности. Она преподавала в художественном училище имени Паноса Терлемезяна, передавая свои знания и опыт поколениям молодых художников. Её ученики вспоминают её не только как талантливого педагога, но и как человека, вдохновлявшего их любить искусство и верить в свои силы. 

Елена Абрамян испытывала глубокую связь со своим родным Карсом, и её слова отражают боль и надежду армянского народа: «Я всегда вспоминаю наш родной Карс и думаю: признает ли турок когда-нибудь геноцид, откроет ли границы? Вряд ли. А если он войдёт в Евросоюз, то быстро разрушит и Европу». Эти слова свидетельствуют о её глубоких размышлениях и чутком отношении к судьбе армянского народа. 

Жизнь Елены Абрамян была долгой и полной творческой страсти. Её полотна и педагогическое наследие продолжают вдохновлять любителей искусства и молодых художников. Её произведения — это отражение души армянского народа, полное красок, эмоций и безграничной любви к родине. 

Master of Armenian Painting and Pedagogy 

On November 26.1912, in Kats, Elena Levonovna Abrahamyan, Armenian painter, Honored Teacher of the Armenian SSR (1962), and member of the Artists’ Union of Armenia (1944), was born-  was one of the brightest stars of Armenian painting, whose canvases and dedication to teaching left an indelible mark on the history of Armenian art and education. Born in the village of Tsovni in the Kars region, she grew up surrounded by the warmth of Armenian culture and the beauty of nature, which became the primary sources of inspiration for her work. Her paintings are distinguished by their delicate color combinations, profound emotional depth, and reflection of the spiritual heritage of the Armenian people. 

Elena’s artistic journey began at the Geghard Technical School in Yerevan, where she mastered the fundamentals of painting. She later honed her skills at the Leningrad (now St. Petersburg) Institute of Painting, Sculpture, and Architecture, graduating in 1940. This education provided her with a solid foundation to blend global artistic trends with Armenian aesthetics. From 1936 onward, she consistently participated in republican and All-Union exhibitions, presenting works that captivated audiences with their unique style and depth. 

Elena Abrahamyan’s artworks are preserved in the Yerevan Museum of Modern Art and in private collections in Armenia and abroad. Her paintings often depict Armenian landscapes, scenes of rural life, and subtle expressions of human emotions. Her works combine Armenian traditions with elements of contemporary art, creating a unique aesthetic that resonates with viewers. 

In addition to her painting, Elena devoted decades to teaching. She taught at the Panos Terlemezyan Art School, passing on her knowledge and experience to generations of young artists. Her students remember her not only as a talented educator but also as an inspiring figure who encouraged them to love art and believe in their abilities. 

Elena Abrahamyan felt a deep connection to her native Kars, and her words reflect the pain and hope of the Armenian people: “I always remember our dear Kars and wonder: will the Turk ever acknowledge the genocide, will they open the borders? Unlikely. And if they join the EU, they will quickly destroy Europe too.” These words reveal her profound reflections and sensitive approach to the fate of the Armenian people. 

Elena Abrahamyan’s life was long and filled with creative passion. Her paintings and pedagogical legacy continue to inspire art lovers and young artists. Her works are a reflection of the Armenian soul, brimming with color, emotion, and boundless love for her homeland.