Արևմտահայ գրականության վառ դեմք

Հրաչ Ռուբենի Զարդարյանը ծնվել է 1897 թվականի հունվարի 15-ին Խարբերդում (Խարպուտ, Օսմանյան կայսրություն)՝ հայ արևմտահայ գրող, թարգմանիչ, խմբագիր, հասարակական-քաղաքական գործիչ, Ռուբեն Զարդարյանի որդի։ Մահացել է 1986 թվականի նոյեմբերի 30-ին Ֆրանսիայում։

Սովորել է Կարինի, Կոստանդնուպոլսի վարժարաններում, Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, ապա՝ Փարիզի Սորբոնի համալսարանում։ Կյանքի մեծ մասն անցկացրել է սփյուռքում՝ հատկապես Ֆրանսիայում, որտեղ ակտիվորեն մասնակցել է հայ գրական կյանքին և մշակութային շարժումներին։

Նրա ստեղծագործությունները պատկերում են սփյուռքահայության կյանքը, աքսորի, որբության և ազգային ինքնության պահպանման թեմաները։ Հրատարակվել են «Մեր կյանքը» (1934), «Որբացող մարդիկ» (1954), «Ժամանակ և խորհուրդք իւր» (1955) գրքերը։ Նրա վեպերում և պատմվածքներում կենտրոնական տեղ է գրավում ֆրանսահայերի առօրյան, հոգեբանական դրաման և հայկական արմատների հետ կապը։

Հրաչ Ռուբենի Զարդարյանը մնաց Խարբերդից Ֆրանսիա տանող արևմտահայ գրականության կամուրջը՝ իր խորքային արձակով, թարգմանություններով և հասարակական գործունեությամբ ոգեշնչելով սերունդներին սփյուռքի հայերի հոգևոր կյանքի և ազգային ինքնության պահպանման գաղափարով։

Русский

яркая фигура западноармянской литературы

Грач Рубенович Зардарян родился 15 января 1897 года в Харберде (Харпут, Османская империя) — армянский западноармянский писатель, переводчик, редактор, общественный и политический деятель, сын Рубена Зардаряна. Умер 30 ноября 1986 года во Франции.

Учился в школах Карина, Константинополя, Нерсисяновской школе Тифлиса, Геворгянской семинарии в Эчмиадзине, затем в Сорбонне в Париже. Большую часть жизни провёл в диаспоре, главным образом во Франции, где активно участвовал в армянской литературной жизни и культурных движениях.

Его произведения изображают жизнь армянской диаспоры, темы изгнания, сиротства и сохранения национальной идентичности. Опубликованы книги «Наша жизнь» (1934), «Осиротевшие люди» (1954), «Время и его мысли» (1955). В его романах и рассказах центральное место занимает повседневная жизнь франко-армян, их психологическая драма и связь с армянскими корнями.

Грач Рубенович Зардарян остался мостом западноармянской литературы от Харберда до Франции — своей глубокой прозой, переводами и общественной деятельностью, вдохновляя поколения идеей духовной жизни армян диаспоры и сохранения национальной идентичности.

English

Prominent Figure of Western Armenian Literature

Hrach Rubenovich Zardaryan was born on January 15, 1897, in Kharberd (Harput, Ottoman Empire) — Armenian Western Armenian writer, translator, editor, public and political figure, son of Ruben Zardaryan. Died on November 30, 1986, in France.

Studied in schools of Karin, Constantinople, Nersisyan School in Tiflis, Gevorgyan Seminary in Etchmiadzin, then at the Sorbonne in Paris. Spent most of his life in the diaspora, mainly in France, where he actively participated in Armenian literary life and cultural movements.

His works depict the life of the Armenian diaspora, themes of exile, orphanhood, and preservation of national identity. Published books: “Our Life” (1934), “Orphaned People” (1954), “Time and Its Thoughts” (1955). In his novels and stories, the central place is occupied by the daily life of French Armenians, their psychological drama, and connection with Armenian roots.

Hrach Rubenovich Zardaryan remained the bridge of Western Armenian literature from Kharberd to France — with his profound prose, translations, and public activity, inspiring generations with the idea of the spiritual life of diaspora Armenians and preservation of national identity.

1. Հրաչ Ռուբենի Զարդարյան՝ արևմտահայ գրականության վառ դեմք / Грач Рубенович Зардарян — яркая фигура западноармянской литературы / Hrach Rubenovich Zardaryan — Prominent Figure of Western Armenian Literature
2. Հրաչ Ռուբենի Զարդարյան՝ «Որբացող մարդիկ»-ի և «Մեր կյանքը»-ի հեղինակ / Грач Рубенович Зардарян — автор «Осиротевшие люди» и «Наша жизнь» / Hrach Rubenovich Zardaryan — Author of Orphaned People and Our Life
3. Հրաչ Ռուբենի Զարդարյան՝ Խարբերդից Ֆրանսիա / Грач Рубенович Зардарян — от Харберда до Франции / Hrach Rubenovich Zardaryan — From Kharberd to France
4. Հրաչ Ռուբենի Զարդարյան՝ սփյուռքահայ գրող և հասարակական գործիչ / Грач Рубенович Зардарян — писатель и общественный деятель диаспоры / Hrach Rubenovich Zardaryan — Writer and Public Figure of the Diaspora
5. Հրաչ Ռուբենի Զարդարյան՝ հայ գրականության և ինքնության պահպանողը / Грач Рубенович Зардарян — хранитель армянской литературы и идентичности / Hrach Rubenovich Zardaryan — Guardian of Armenian Literature and Identity