Բաանաստեղծական կինոյի ալիքի ներկայացուցիչ ով մեծ ներդրում ունեցավ համաշխարհային կինոյում

1990 թվականի հուլիսի 20-ին Երևանում վախճանվեց  Սերգեյ Իոսիֆի  Փարաջանովը (Սարգիս Հովսեփի Փարաջանյան),

Ով մեծ ներդրում ունեցավ համաշխարհային կինոյում «Մոռացված նախնիների ստվերները» (1965) և «Մոռացված նախնիների ստվերները» ֆիլմերով։ Նռան գույնը» (1968):  Բազմաթիվ կինոմրցանակների դափնեկիր, Ուկրաինական ԽՍՀ (1990 թ., հետմահու) և Հայկական ԽՍՀ (1990 թ.) ժողովրդական արտիստ։
«Ես Վրաստանում ծնված հայ եմ, բանտարկվել եմ ուկրաինական ազգայնականության համար»։
Չլինելով դասական այլախոհ, Սերգեյ Փարաջանովը, այնուամենայնիվ, բացահայտ քննադատում էր խորհրդային մշակութային քաղաքականությունը և դեմ էր գրաքննությանն ու դատական հաշվեհարդարներին ուկրաինական մտավորականության դեմ։  Արդյունքում 1974 թվականին ռեժիսորը քաղաքական դրդապատճառներով դատապարտվել է միասեռական հարաբերությունների մեղադրանքով։  4 տարի բանտում անցկացնելուց հետո Փարաջանովն ազատ է արձակվել խորհրդային ստեղծագործ մտավորականության և այդ կապակցությամբ միջազգային արշավի ճնշման ներքո։
Բացի ֆիլմերից Սերգեյ Փարաջանովը ստեղծել է բազմաթիվ վիզուալ գործեր՝ գծանկարներ, կոլաժներ, ինստալացիաներ, քանդակներ։
Փարաջանովի համար ամենամեծ ցնցումը նրա առաջին կնոջ՝ Նիգար Սերաևայի սպանությունն էր։  Նրա կինը, ազգությամբ թաթար, սպանվել է հարազատների կողմից հավատուրացության համար։
Հուլիսի 20-ին բժշկական չվերթով տնօրենին Փարիզից (որտեղ նա բուժման կուրս էր անցնում Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտերանի հրավերով) Երեւան է բերել, որտեղ նույն օրը մահացել է հանրապետական հիվանդանոցում։
Հուլիսի 25-ին Հայաստանի օպերայի և բալետի թատրոնում տեղի ունեցավ Փարաջանովին հրաժեշտը։  Թաղված է բազմահազարանոց երթից հետո Կոմիտասի անվան այգու պանթեոնում

20 июля 1990 года в Ереване – скончался Сергей Иосифович Параджанов  (Саркис Овсепович Параджанян)-  представитель волны  поэтического кино, который внёс большой вклад в мировой кинематограф фильмами «Тени забытых предков» (1965) и «Цвет граната» (1968). Лауреат множества кинопремий, народный артист Украинской ССР (1990, посмертно) и Армянской ССР (1990).
Про себя шутя говорил- “я армянин рожденный в Грузии, сидел за украинский национализм”.
Не будучи классическим диссидентом, Сергей Параджанов, однако, открыто критиковал советскую культурную политику, выступал против цензуры и судебных расправ над украинской интеллигенцией. В результате в 1974 году режиссёр по политическим мотивам был осуждён по обвинению в однополых отношениях. Пробыв в тюрьме 4 года, Параджанов освободился под давлением советской творческой интеллигенции и международной кампании в этой связи.
Помимо фильмов, Сергей Параджанов создал множество изобразительных произведений: рисунки, коллажи, инсталляции, скульптуры.
Сильнейшим потрясением  для  Параджанова стало убийство  первой жены Нигяр Сераевой. Его жена татарка по национальности  была убита своими родственниками за вероотступничество.
20 июля медицинский борт доставил режиссёра из Парижа( где он находился на лечении по приглашению президента Франции Франсуа Миттерана)  в Ереван, где он умер в тот же день в республиканской больнице.
Прощание с Параджановым прошло 25 июля в Армянском театре оперы и балета. Похоронен после многотысячного шествия в Пантеоне парка имени Комитаса

On July 20, 1990, in Yerevan, Sergei Iosifovich Parajanov (Sarkis Ovsepovich Parajanyan) died, a representative of the wave of poetic cinema, who made a great contribution to world cinema with the films “Shadows of Forgotten Ancestors” (1965) and “The Color of Pomegranates” (1968).  Winner of many film awards, People’s Artist of the Ukrainian SSR (1990, posthumously) and the Armenian SSR (1990).
He jokingly said to himself, “I am an Armenian born in Georgia, I was imprisoned for Ukrainian nationalism.”
Not being a classic dissident, Sergei Parajanov, however, openly criticized Soviet cultural policy and opposed censorship and judicial reprisals against the Ukrainian intelligentsia.  As a result, in 1974, the director was convicted for political reasons on charges of same-sex relations.  After spending 4 years in prison, Parajanov was released under pressure from the Soviet creative intelligentsia and the international campaign in this regard.
In addition to films, Sergei Parajanov created many visual works: drawings, collages, installations, sculptures.
The greatest shock for Parajanov was the murder of his first wife Nigar Seraeva.  His wife, a Tatar by nationality, was killed by her relatives for apostasy.
On July 20, a medical flight brought the director from Paris (where he was undergoing treatment at the invitation of French President Francois Mitterrand) to Yerevan, where he died on the same day in a republican hospital.
Farewell to Parajanov took place on July 25 at the Armenian Opera and Ballet Theater.  Buried after a procession of thousands in the Pantheon of Komitas Park