համագումարը Արցախը-Ղարաբաղը հռչակեց անկախ վարչաքաղաքական միավոր և ընտրեց 7 հոգուց բաղկացած ժողովրդական իշխանություն՝

1918 թվականի հուլիսի 22-ին գումարվեց արցախահայության առաջին համագումարը, որը Արցախը հռչակեց անկախ վարչաքաղաքական միավոր և ձևավորեց կառավարություն։

2 օր անց՝ 1918 թվականի հուլիսի 24-ին, ընդունվեց Կառավարության հռչակագիրը, որտեղ ուրվագծվեցին նորաստեղծ կառավարության նպատակներն ու խնդիրները։  Հռչակագրում ընդգծվել է բարեկամական վերաբերմունքը այլ ազգերի դեմոկրատական ուժերի նկատմամբ և որպես Արցախի կառավարության գործունեության ելակետ հռչակվել ազգերի ինքնորոշման իրավունքը։  Բնակչությունը արտաքին սպառնալիքներից պաշտպանելու համար ստեղծվեցին ինքնապաշտպանական ուժեր։
Համագումարի օրակարգում ընդգրկված էին հետևյալ 8 հարցեր։  Համագումարի արձանագրություններն այրվել են 1920 թվականի մարտին Շուշիի հայերի ջարդերի ժամանակ։
Այդուհանդերձ, հայտնի է, որ համագումարը Արցախ-Ղարաբաղը հռչակեց անկախ վարչաքաղաքական միավոր և ընտրեց 7 հոգուց բաղկացած ժողովրդական իշխանություն՝ իրականացնելով օրենսդիր և գործադիր գործառույթներ։  Ի դեպ, սա հազվագյուտ նախադեպ է համաշխարհային պատմության մեջ, երբ մի ամբողջ տարածաշրջան 2 տարի շարունակ ղեկավարվել է համագումարներով։  Այս ընթացքում ընդհանուր առմամբ գումարվել է 10 համագումար՝ քննարկելով մի շարք կարևոր հարցեր։

22 июля 1918 года был созван первый съезд армян Арцаха, который провозгласил Арцах самостоятельной административной и политической единицей и сформировал правительство.
Через 2 дня, 24 июля 1918 года, была принята Декларация правительства, в которой излагались цели и задачи новообразованной государственной власти. В Декларации было подчеркнуто дружественное отношение к демократическим силам других народов и провозглашено право наций на самоопределение в качестве отправной точки деятельности правительства Арцаха. Для защиты населения от внешних угроз были созданы силы самообороны.
В повестке съезда были следующие 8 вопросов: отчеты межпартийного бюро и Совета комиссаров, продовольственное обеспечение, налоги, суды, внешняя политика, признание Карабаха неотъемлемой частью Араратской Республики, самооборона, выборы. Протоколы съезда сгорели в марте 1920 года во время резни армян в Шуши.
Тем не менее известно, что съезд объявил Арцах-Карабах независимой административно-политической единицей, избрал народное правительство из 7 человек, осуществляющее законодательные и исполнительные функции. Между прочим, это редкий прецедент в мировой истории, когда целый край в течение 2 лет возглавлялся посредством съездов. За этот период было созвано в общей сложности 10 съездов, обсуждавших самые разные важнейшие вопросы.

On July 22, 1918, the first congress of Armenians of Artsakh was convened, which declared Artsakh an independent administrative and political unit and formed a government.
2 days later, on July 24, 1918, the Declaration of the Government was adopted, which outlined the goals and objectives of the newly formed government.  The Declaration emphasized a friendly attitude towards the democratic forces of other nations and proclaimed the right of nations to self-determination as the starting point for the activities of the Artsakh government.  Self-defense forces were created to protect the population from external threats.
The agenda of the congress included the following 8 issues: reports of the inter-party bureau and the Council of Commissioners, food supply, taxes, courts, foreign policy, recognition of Karabakh as an integral part of the Ararat Republic, self-defense, elections.  The minutes of the congress were burned in March 1920 during the massacre of Armenians in Shushi.
Nevertheless, it is known that the congress declared Artsakh-Karabakh an independent administrative-political unit and elected a people’s government of 7 people, exercising legislative and executive functions.  By the way, this is a rare precedent in world history when an entire region was led through congresses for 2 years.  During this period, a total of 10 congresses were convened, discussing a variety of important issues.