Գայոս Հուլիոս Կեսար. Հայաստանի հետ կապված փաստեր

Հուլիսի 12-ին կամ 13-ին, մ.թ.ա. 100 թվականին, Հռոմում ծնվել է Գայոս Հուլիոս Կեսարը, հռոմեական մեծագույն պետական գործիչ, զորավար և դիկտատոր

Հայաստանի թագավորությունը, որը գտնվում էր Հռոմի և Պարթևական կայսրության միջև, Կեսարի ժամանակաշրջանում ուներ ռազմավարական նշանակություն։ Նրա դաշնակից Կրասոսը մ.թ.ա. 53 թվականին Կարրայի ճակատամարտում պարտություն է կրել պարթևներից, ինչը կապված էր Հայաստանի վրա ազդեցության համար պայքարի հետ։ Կեսարը, ծրագրելով արշավանք ընդդեմ Պարթևաստանի, մտադիր էր ամրապնդել Հռոմի դիրքերը Հայաստանում՝ դարձնելով այն բուֆերային գոտի։ Մ.թ.ա. 44 թվականին, իր սպանությունից առաջ, նա պատրաստվում էր մեծ արշավանքի դեպի Պարթևաստան, որի ընթացքում Հայաստանը կդառնար կարևոր ռազմական բազա։ Թեև նրա մահը խափանեց այդ ծրագրերը, Հայաստանի նշանակությունը մնաց կենտրոնական Հռոմի արևելյան քաղաքականության մեջ։ Բացի այդ, Հայաստանի մշակույթը, որը ժամանակին ազդված էր հելլենիստական ավանդույթներով, գրավում էր Կեսարի հետաքրքրությունը, քանի որ նա մեծապես հարգում էր հունական մշակույթը։ 

—

### Русский 

Гай Юлий Цезарь Факты, связанные с Арменией

12 или 13 июля 100 года до н.э., в Риме (in Rome) родился Гай Юлий Цезарь, величайший римский государственный деятель, полководец и диктатор. Армянское царство, расположенное между Римом и Парфянской империей, в эпоху Цезаря имело стратегическое значение. Его союзник Красс в 53 году до н.э. потерпел поражение от парфян в битве при Каррах, что было связано с борьбой за влияние над Арменией. Цезарь, планировавший поход против Парфии, намеревался укрепить позиции Рима в Армении, сделав её буферной зоной. Перед своей смертью в 44 году до н.э. он готовился к масштабной кампании против Парфии, в которой Армения должна была стать важной военной базой. Хотя его убийство сорвало эти планы, значение Армении осталось центральным в восточной политике Рима. Кроме того, армянская культура, испытывавшая влияние эллинистических традиций, привлекала внимание Цезаря, который высоко ценил греческую культуру. 

—

### English 

**Gaius Julius Caesar, facts Related to Armenia

July 12 or 13, 100 BC, in Rome – Gaius Julius Caesar, the greatest Roman statesman, general, and dictator, was born. The Armenian Kingdom, situated between Rome and the Parthian Empire, held strategic importance during Caesar’s era. His ally Crassus suffered a defeat against the Parthians at the Battle of Carrhae in 53 BC, which was linked to the struggle for influence over Armenia. Caesar, planning a campaign against Parthia, intended to strengthen Rome’s position in Armenia, making it a buffer zone. Before his assassination in 44 BC, he was preparing for a major campaign against Parthia, in which Armenia was to serve as a key military base. Although his death thwarted these plans, Armenia’s significance remained central to Rome’s eastern policy. Additionally, Armenia’s culture, influenced by Hellenistic traditions, piqued Caesar’s interest, as he greatly admired Greek culture.