Գայանեից Մոխրոտ՝հայկական Բալետի Պայծառ Աստղ 

Բելա Օգսենի Հովնանյանը (Լորետա Հովնանյան) ծնվել է 1935 թվականի օգոստոսի 12-ին Երևանում։ Նա հայտնի հայ բալետի արտիստ և պարուսույց է, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976)։ Իր կարիերայի ընթացքում նա նշանակալի ներդրում է ունեցել հայկական բալետի զարգացման գործում՝ ելույթ ունենալով աշխարհի տարբեր բեմերում և դասավանդելով երիտասարդ սերնդին։

Բելա Հովնանյանը 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։ 1964-1974 թվականներին եղել է նույն ուսումնարանի ժողովրդական բեմական պարի պարուսույց։ Այնուհետև աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում՝ որպես բալետի դերասան, իսկ 1980 թվականից՝ բալետի փորձավար։ Նա վերապատրաստվել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնին կից պարարվեստի ուսումնարանում։ 1982-1992 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատերական ինստիտուտում, իսկ 1984-1987 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտում։

Հովնանյանը հյուրախաղերով հանդես է եկել միջազգային բեմերում՝ Անգլիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Արգենտինայում, Մեքսիկայում, Շրի Լանկայում և Կամբոջայում։ Նրա կատարած դերերից են՝ Գայանե (Արամ Խաչատրյանի «Գայանե»), Ֆրիգիա (Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ»), Գյուլնար (Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Շահարազադե»), Մոխրոտ (Սերգեյ Պրոկոֆևի «Մոխրոտը»), Ռոզիտա (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Իսպանուհի (Ռավելի «Բոլերո»), Հարսնացու (Գրիգոր Հախինյանի «Լոռեցի Սաքո»)։

Նրա ձեռքբերումները ներառում են՝ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1963), ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976), Երևանի հայկական երիտասարդական փառատոնի ոսկե մեդալ (1957), Մոսկվայի երիտասարդների փառատոնի երկրորդ կարգի արծաթե մրցանակ և Պնոմ Պենի պատվավոր քաղաքացու կոչում (1964)։ Բելա Հովնանյանի աշխատանքը հայ բալետի պատմության կարևոր մասն է կազմում։

—

### Русский

От Гаянэ до Золушки яркая звезда армянского балета

Бела Огсеновна Овнанян (Лорета Овнанян) родилась 12 августа 1935 года в Ереване. Она известная армянская балерина и педагог, народная артистка Армянской ССР (1976). За свою карьеру она внесла значительный вклад в развитие армянского балета, выступая на международных сценах и обучая молодое поколение.

Бела Овнанян окончила Ереванское хореографическое училище в 1955 году. В 1964–1974 годах преподавала народный сценический танец в том же училище. Затем работала артисткой балета в Ереванском национальном академическом театре оперы и балета имени Александра Спендиаряна, а с 1980 года — педагогом-репетитором. Она проходила повышение квалификации в хореографическом училище при Большом театре в Москве. В 1982–1992 годах преподавала в Ереванском театральном институте, а в 1984–1987 годах училась в Ереванском государственном педагогическом институте имени Хачатура Абовяна.

Овнанян гастролировала в Англии, США, Канаде, Аргентине, Мексике, Шри-Ланке и Камбодже. Среди её ролей: Гаянэ (Арам Хачатурян, «Гаянэ»), Фригия (Арам Хачатурян, «Спартак»), Гюльнар (Николай Римский-Корсаков, «Шехеразада»), Золушка (Сергей Прокофьев, «Золушка»), Розита (Минкус, «Дон Кихот»), Испанка (Равель, «Болеро»), Невеста (Григор Ахиннян, «Лореци Сако»).

Её награды включают звания заслуженной артистки Армянской ССР (1963), народной артистки Армянской ССР (1976), золотую медаль Ереванского армянского молодежного фестиваля (1957), серебряную медаль второго степени Московского фестиваля молодежи и почетное звание гражданина Пномпеня (1964). Работа Белы Овнанян занимает важное место в истории армянского балета.

—

### English

From Gayane to Cinderella:,  a Bright Star of Armenian Ballet

Bela Ogsenovna Hovnanyan (Loreta Hovnanyan) was born on August 12, 1935, in Yerevan. She is a renowned Armenian ballerina and teacher, honored as a People’s Artist of the Armenian SSR (1976). Throughout her career, she made significant contributions to the development of Armenian ballet, performing on international stages and educating younger generations.

Bela Hovnanyan graduated from the Yerevan Choreographic School in 1955. From 1964 to 1974, she taught folk stage dance at the same school. She later performed as a ballet dancer at the Alexander Spendiaryan National Academic Opera and Ballet Theatre in Yerevan, and from 1980, she served as a ballet rehearsal coach. She underwent advanced training at the choreographic school affiliated with the Bolshoi Theatre in Moscow. From 1982 to 1992, she taught at the Yerevan Theatrical Institute, and from 1984 to 1987, she studied at the Khachatur Abovyan State Pedagogical Institute in Yerevan.

Hovnanyan performed on tour in England, the USA, Canada, Argentina, Mexico, Sri Lanka, and Cambodia. Her roles included Gayane (Aram Khachaturian’s *Gayane*), Phrygia (Aram Khachaturian’s *Spartacus*), Gulnar (Nikolai Rimsky-Korsakov’s *Scheherazade*), Cinderella (Sergei Prokofiev’s *Cinderella*), Rosita (Minkus’ *Don Quixote*), Spanish Woman (Ravel’s *Bolero*), and the Bride (Grigor Akhinyan’s *Loretsi Sako*).

Her achievements include the titles of Honored Artist of the Armenian SSR (1963), People’s Artist of the Armenian SSR (1976), a gold medal at the Yerevan Armenian Youth Festival (1957), a second-degree silver medal at the Moscow Youth Festival, and the title of Honorary Citizen of Phnom Penh (1964). Bela Hovnanyan’s work is an important part of Armenian ballet history.

—