Հայ Ազգային Երաժշտության Հիմնադիր- Կույր Կոմպոզիտորի Ձայնը՝ Հայաստանից Եվրոպա

1856 թվականի օգոստոսի 31-ին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի) ծնվել է Նիկողայոս Թադևոսի Տիգրանյանը, հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, բանահավաք, դաշնակահար, երաժշտական գործիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1933), Աշխատանքի հերոս (1936):

Ինը տարեկանում կորցրել է տեսողությունը: Սովորել է Վիեննայի կույրերի ինստիտուտում և կոնսերվատորիայում՝ պրոֆեսոր Վ. Շենների ղեկավարությամբ: 1893 թվականին կատարելագործվել է Պետերբուրգում՝ Ն. Ֆ. Սոլովյովի մոտ: Գյումրիում հիմնել է կույրերի դպրոց, եղել դրա տնօրեն և դասավանդել երաժշտատեսական առարկաներ: 1894 թվականից հանդես է եկել որպես դաշնակահար Անդրկովկասում, Ռուսաստանում և Եվրոպայում, կարդացել դասախոսություններ, հրապարակել հոդվածներ արևելյան երաժշտության մասին: 1934 թվականին տեղափոխվել է Երևան: Հայ կոմպոզիտորներից առաջինն է ձայնագրել և մշակել հայ աշուղների, դուդուկահարների, սազանդարների երգերն ու պարերը: Նրա մշակումները հրատարակվել են Մոսկվայում և Պետերբուրգում 1887 թվականից, իսկ հետագայում՝ Սովետական Հայաստանում: 1900 թվականին Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսին արժանացել է բրոնզե մեդալի: Տիգրանյանի գրառումները պահպանել են հայկական, պարսկական, քրդական ժողովրդական երաժշտության նմուշներ, որոնք օգտագործվել են բազմաթիվ կոմպոզիտորների կողմից: Նա հայկական ազգային դաշնամուրային երաժշտության հիմնադիրներից է: Նրա անունով անվանակոչվել է Երևանի փողոց, որտեղ գործում է Հայաստանի կույրերի միությունը:

##

Основоположник армянской национальной музыки  – Голос слепого композитора: От Армении до Европы 

31 августа 1856 года в Александрополе (ныне Гюмри) родился Никогайос Тадевосян Тигранян, армянский советский композитор, фольклорист, пианист, музыкальный деятель, народный артист Армянской ССР (1933), Герой Труда (1936). В девять лет потерял зрение. Учился в Венском институте для слепых и в Венской консерватории под руководством профессора В. Шеннера. В 1893 году совершенствовался в Петербурге у Н. Ф. Соловьёва. В Гюмри основал школу для слепых, был её директором и преподавал музыкально-теоретические предметы. С 1894 года выступал как пианист в Закавказье, России и Европе, читал лекции, публиковал статьи об восточной музыке. В 1934 году переехал в Ереван. Первым из армянских композиторов записал и обработал песни и танцы армянских ашугов, дудукистов и сазандаров. Его обработки публиковались в Москве и Петербурге с 1887 года, а позже — в Советской Армении. В 1900 году на Всемирной выставке в Париже получил бронзовую медаль. Записи Тиграняна сохранили образцы армянской, персидской и курдской народной музыки, которые использовали многие композиторы. Он является одним из основоположников армянской национальной фортепианной музыки. В его честь названа улица в Ереване, где действует Союз слепых Армении.

##

Founder of Armenian National Music – The Voice of a Blind Composer: From Armenia to Europe

On August 31, 1856, in Alexandropol (now Gyumri), Nikoghayos Tadevosovich Tigranyan was born, an Armenian Soviet composer, folklorist, pianist, musical figure, People’s Artist of the Armenian SSR (1933), and Hero of Labor (1936). At nine, he lost his eyesight. He studied at the Vienna Institute for the Blind and the Vienna Conservatory under Professor W. Schenner. In 1893, he furthered his studies in St. Petersburg with N. F. Solovyov. In Gyumri, he founded a school for the blind, serving as its director and teaching music theory. From 1894, he performed as a pianist in Transcaucasia, Russia, and Europe, gave lectures, and published articles on Eastern music. In 1934, he moved to Yerevan. He was the first Armenian composer to record and arrange songs and dances of Armenian ashugs, duduk players, and sazandars. His arrangements were published in Moscow and St. Petersburg from 1887 and later in Soviet Armenia. In 1900, he received a bronze medal at the Paris World Exhibition. Tigranyan’s recordings preserved samples of Armenian, Persian, and Kurdish folk music, used by many composers. He is a founder of Armenian national piano music. A street in Yerevan, where the Armenian Blind Union operates, is named after him.