Չարենցի և Տ. Շևչենկոյի Ժառանգության Պահապան

Հակոբ Նշանի Սալախյանը ծնվել է 1922 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Խարկովում, Ուկրաինական ԽՍՀ։ Հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1948 թվականից։

Ծնվել է Խարկովում, ավարտել է տեղի հայկական միջնակարգ դպրոցը, 1944 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1944-1947 թվականներին սովորել է Լենինգրադի համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1947 թվականին պաշտպանել է «Լև Տոլստոյի վաղ շրջանի գեղագիտական հայացքները» թեմայով դիսերտացիա և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1948-1958 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում և կոնսերվատորիայում։ 1954-1958 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության երկրորդ քարտուղար, «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի սցենարական բաժնի վարիչ, «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի Հայաստանի սեփական թղթակից։ 1959-1969 թվականներին եղել է «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի խմբագրի տեղակալ Մոսկվայում։ Դասավանդել է ռուս գրականության պատմություն ՍՄԿԿ Կենտկոմին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիայում։ Հրատարակել է «Ն. Վ. Գոգոլ. քննադատական կենսագրական ակնարկ», «Եղիշե Չարենց» (բանաստեղծի մասին առաջին ամբողջական մենագրություն), «Զինված մարգարեն» (Տ. Շևչենկոյի կյանքի և գործունեության մասին) աշխատությունները։ Գրել է առաջաբաններ Հ. Պարոնյանի, Գ. Զոհրապի, Հ. Հակոբյանի ռուսերեն հրատարակությունների համար։ Նրա գրքերից են «Եղիշե Չարենց» (ռուսերեն), «Հինավուրցը և երիտասարդը», «Ժամանակիդ շունչը դարձիր», «Դասականներ և ժամանակակիցներ»։ Սալախյանի գրականագիտական աշխատանքները նշանակալի ներդրում են հայ և ռուս գրականության ուսումնասիրության մեջ։ Մահացել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Մոսկվայում։ 

—

**Русский** 

Хранитель наследия Егише Чаренца и Т. Шевченко

Акоп Ншанович Салахян родился 1 сентября 1922 года в Харькове, Украинская ССР. Армянский литературовед, кандидат филологических наук, член Союза писателей СССР с 1948 года. Родился в Харькове, окончил местную армянскую среднюю школу, а в 1944 году — отделение русского языка и литературы филологического факультета Ереванского государственного университета. В 1944–1947 годах учился в аспирантуре Ленинградского университета. В 1947 году защитил диссертацию на тему «Эстетические взгляды раннего Льва Толстого» и получил степень кандидата филологических наук. В 1948–1958 годах преподавал в Ереванском государственном университете и консерватории. В 1954–1958 годах был вторым секретарём правления Союза писателей Армении, руководителем сценарного отдела киностудии «Арменфильм», собственным корреспондентом «Литературной газеты» в Армении. В 1959–1969 годах работал заместителем редактора журнала «Дружба народов» в Москве. Преподавал историю русской литературы в Академии общественных наук при ЦК КПСС. Опубликовал книги «Н. В. Гоголь. Критико-биографический очерк», «Егише Чаренц» (первая полная монография о поэте), «Вооружённый пророк» (о жизни и творчестве Т. Шевченко). Написал предисловия к русскоязычным изданиям произведений О. Пароняна, Г. Зограба, О. Акопяна. Среди его книг — «Егише Чаренц» (на русском), «Старое и молодое», «Стань дыханием времени», «Классики и современники». Литературоведческие работы Салахяна внесли значительный вклад в изучение армянской и русской литературы. Скончался 1 сентября 1969 года в Москве. 

—

**English** 

Literary Scholar: Guardian of the Legacy of Yeghishe Charents and T. Shevchenko

Hakob Nshanovich Salakhyan was born on September 1, 1922, in Kharkov, Ukrainian SSR. An Armenian literary scholar, candidate of philological sciences, and member of the USSR Writers’ Union since 1948. Born in Kharkov, he graduated from a local Armenian secondary school and, in 1944, the Russian language and literature department of the philological faculty at Yerevan State University. From 1944 to 1947, he studied in the postgraduate program at Leningrad University. In 1947, he defended his dissertation on “The Early Aesthetic Views of Leo Tolstoy,” earning a candidate’s degree in philology. From 1948 to 1958, he lectured at Yerevan State University and the Conservatory. From 1954 to 1958, he served as the second secretary of the Armenian Writers’ Union, head of the script department at Armenfilm studio, and Armenia’s correspondent for *Literaturnaya Gazeta*. From 1959 to 1969, he was deputy editor of the *Druzhba Narodov* journal in Moscow. He taught the history of Russian literature at the Academy of Social Sciences under the Central Committee of the CPSU. He published works including *N. V. Gogol: A Critical-Biographical Essay*, *Yeghishe Charents* (the first comprehensive monograph on the poet), and *The Armed Prophet* (on the life and work of T. Shevchenko). He wrote introductions for Russian editions of works by H. Paronyan, G. Zohrab, and H. Hakobyan. His books include *Yeghishe Charents* (in Russian), *The Old and the Young*, *Become the Breath of Your Time*, and *Classics and Contemporaries*. Salakhyan’s literary scholarship made a significant contribution to the study of Armenian and Russian literature. He passed away on September 1, 1969, in Moscow. 

—