Հայաստանի Բնության Քնարերգը 

Արտաշես Սահակի Աբրահամյանը ծնվել է 1921 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի), Հայկական ԽՍՀ։ Հայ բնանկարիչ է, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1980), ԽՄԿԿ անդամ (1944), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից, հայ դասական նկարիչների ավագ ներկայացուցիչ։

Ծնվել է տպագրիչների ընտանիքում։ 1934-1938 թվականներին սովորել է Սերգեյ Մերկուրովի անվան նկարչական ստուդիայում։ 1938 թվականին տեղափոխվել է Երևան և ընդունվել Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, որն ավարտել է 1941 թվականին։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մարտերին՝ Թամանյան 89-րդ դիվիզիայի կազմում, որը մարտական ուղի է անցել Հյուսիսային Կովկասից մինչև Բեռլին։ Ծառայել է որպես կապավոր 400-րդ գնդի վաշտերից մեկում։ 1944 թվականին Կերչի մարտերից հետո ընդունվել է ԽՄԿԿ։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի, Հայրենական մեծ պատերազմի 3-րդ աստիճանի, «Կարմիր խաչ», «Փառքի 3-րդ աստիճանի» շքանշաններով, ինչպես նաև «Խիզախության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «Վարշավայի համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և այլ մեդալներով։

1945-1952 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գեղանկարի բաժնում։ Նրա ստեղծագործական գործունեությունը տևել է 60 տարի։ Աբրահամյանի աշխատանքները, որոնք հիմնականում բնանկարներ են, արտացոլում են Հայաստանի բնության գեղեցկությունը։ Դրանք պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Ջերմուկի, Վանաձորի, Հրազդանի, Գյումրու արվեստի թանգարաններում, ՀՀ Մշակույթի նախարարության և Նկարիչների միության ֆոնդերում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում և մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա նշանավոր կտավներից են «Ոսկեվազի առավոտը» (1955), «Ձյուն կուգա. Նորք» (1956), «Արարատը Բյուրականից» (1960), «Հրազդանի ծայրամասում» (1968), «Բարդիներով տնակ. Հին Մալիշկա» (1971), «Արենի» (1980), «Ելփին գյուղը» (1983), «Սաղմոսավանք» (1984), «Թանահատ»։

1963 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են «Չորսի» ցուցահանդեսում՝ Լևոն Կոջոյանի, Հովահաննես Մինասյանի և Արա Հարությունյանի հետ։ 1973 թվականին կայացել է նրա անհատական ցուցահանդեսը Երևանի Նկարչի տանը, 1974 թվականին՝ Գյումրու Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցում։ 1967 թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության պատվոգրով, 1972 թվականին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ բնության պահպանության խորհրդի շնորհակալագրով, 1980 թվականին՝ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչի կոչմամբ, 1998 թվականին «Քասախ գետը» կտավը ՄԱԿ-ի 50-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսում արժանացել է 3-րդ մրցանակի։ Արտաշես Աբրահամյանի ստեղծագործությունները մեծ ներդրում են ունեցել հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։

### Русский

Лирика армянской природы 

Арташес Сагикович Абрамян родился 17 сентября 1921 года в Александрополе (ныне Гюмри), Армянская ССР. Известный армянский пейзажист, заслуженный художник Армянской ССР (1980), член КПСС (1944), участник Восточного фронта Второй мировой войны («Великая Отечественная война», 1941–1945), старейший представитель классической армянской живописи.

Родился в семье типографов. В 1934–1938 годах получил первое профессиональное образование в художественной студии имени Сергея Меркурова. В 1938 году переехал в Ереван и поступил в художественное училище имени Фаноса Терлемезяна, которое окончил в 1941 году. В 1941–1945 годах участвовал в боевых действиях на Восточном фронте в составе 89-й Таманской дивизии, которая прошла путь от Северного Кавказа до Берлина. Служил связистом в одном из батальонов 400-го полка. В 1944 году после тяжелых боев в Керчи вступил в КПСС. Награждён орденами Красной Звезды, Отечественной войны III степени, «Красный крест», Славы III степени, а также медалями «За отвагу», «За оборону Кавказа», «За Варшаву», «За боевые заслуги» и другими.

В 1945–1952 годах учился на отделении живописи Ереванского художественно-театрального института. Его творческая деятельность длилась 60 лет. Работы Абрамяна, преимущественно пейзажи, отражают красоту природы Армении. Они хранятся в Национальной галерее Армении, музеях искусств Джермука, Ванадзора, Раздана, Гюмри, фондах Министерства культуры Армении и Союза художников, Третьяковской галерее в Москве, а также в частных коллекциях. Среди его известных полотен: «Утро в Воскеване» (1955), «Снег идет. Норк» (1956), «Арарат из Бюракана» (1960), «На окраине Раздана» (1968), «Домик с тополями. Старая Малишка» (1971), «Арани» (1980), «Село Елпин» (1983), «Сaghмосаванк» (1984), «Танахат».

В 1963 году его работы были представлены на выставке «Четверых» вместе с Левоном Коджояном, Ованесом Минасяном и Ара Арутюняном. В 1973 году состоялась его персональная выставка в Доме художника в Ереване, в 1974 году — в художественной школе имени Меркурова в Гюмри. В 1967 году награждён грамотой Союза художников СССР, в 1972 году — благодарственным письмом Совета по охране природы АН Армянской ССР, в 1980 году удостоен звания заслуженного художника Армянской ССР, в 1998 году картина «Река Касах» получила третью премию на выставке, посвящённой 50-летию ООН. Творчество Арташеса Абрамяна внесло значительный вклад в развитие армянского изобразительного искусства.

### English

Lyric of Armenia’s Nature 

Artashes Sahakovich Abrahamyan was born on September 17, 1921, in Alexandropol (now Gyumri), Armenian SSR. He was a renowned Armenian landscape painter, Honored Artist of the Armenian SSR (1980), member of the Communist Party (1944), participant in the Eastern Front of World War II (“Great Patriotic War,” 1941–1945), and a senior representative of classical Armenian painting.

Born into a family of printers, he received his initial professional education from 1934 to 1938 at the Sergei Merkurov Art Studio. In 1938, he moved to Yerevan and enrolled in the Panos Terlemezian Art School, graduating in 1941. From 1941 to 1945, he fought in World War II as part of the 89th Tamanskaya Division, which advanced from the North Caucasus to Berlin. He served as a signalman in one of the battalions of the 400th Regiment. In 1944, after heavy fighting in Kerch, he joined the Communist Party. He was awarded the Order of the Red Star, Order of the Patriotic War III Degree, Red Cross, Order of Glory III Degree, and medals “For Courage,” “For the Defense of the Caucasus,” “For Warsaw,” “For Battle Merits,” among others.

From 1945 to 1952, he studied at the painting department of the Yerevan Art and Theater Institute. His creative career spanned 60 years. Abrahamyan’s works, primarily landscapes, capture the beauty of Armenia’s nature. They are housed in the National Gallery of Armenia, art museums in Jermuk, Vanadzor, Hrazdan, and Gyumri, the funds of the Ministry of Culture of Armenia and the Artists’ Union, the Tretyakov Gallery in Moscow, and private collections. His notable works include *Morning in Voskevan* (1955), *Snow is Coming. Norq* (1956), *Ararat from Byurakan* (1960), *On the Outskirts of Hrazdan* (1968), *House with Poplars. Old Malishka* (1971), *Areni* (1980), *Yelpin Village* (1983), *Saghmosavank* (1984), and *Tanahat*.

In 1963, his works were exhibited at the “Four Artists” exhibition alongside Levon Kojoyan, Hovhannes Minasyan, and Ara Harutyunyan. In 1973, his solo exhibition was held at the House of Artists in Yerevan, and in 1974, it moved to the Merkurov Art School in Gyumri. In 1967, he received a certificate of honor from the USSR Artists’ Union, in 1972, a letter of gratitude from the Nature Conservation Council of the Armenian SSR Academy of Sciences, in 1980, the title of Honored Artist of the Armenian SSR, and in 1998, his painting *Kasakh River* won third prize at an exhibition dedicated to the 50th anniversary of the UN. Artashes Abrahamyan’s work significantly contributed to the development of Armenian fine arts.