Էդուարդ Միրզոյանի Աշակերտ  Վոկալ- Սիմֆոնիկ Պոեմների Հեղինակ 

Ցոլակ Վաղինակի Բեքարյանը ծնվել է 1922 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Ադիս Աբեբայում, Եթովպիա։ Հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար, մանկավարժ, ով իր ստեղծագործություններով հարստացրել է հայկական երաժշտական ժառանգությունը՝ միավորելով ավանդույթն ու ժամանակակից մոտեցումները։

Ծնվել է Թուրքիայից Եթովպիա տեղափոխված մանկավարժներ Վաղինակ Բեքարյանի և Մարի Բեքարյանի ընտանիքում։ 1926 թվականին ծնողների հետ հայրենադարձել է Հայաստան։ 1940-1942 թվականներին սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում՝ ջութակի բաժնում։ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ջութակի բաժինը, 1960 թվականին՝ կոմպոզիցիայի բաժինը Էդուարդ Միրզոյանի ղեկավարությամբ։ 1945-1965 թվականներին նվագել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբում։ 1970-ական թվականներին դասավանդել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի ստեղծագործական դասարանում։ 1965-1980 թվականներին դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի Գեղարվեստական կրթության ֆակուլտետի Երաժշտության մանկավարժության ամբիոնում։ Մահացել է 1980 թվականի օգոստոսի 22-ին Սորտավալա քաղաքում, Կարելիա, հանգստյան տանը։

Ցոլակ Բեքարյանի ստեղծագործությունները ընդգրկում են նվագախմբային, գործիքային և վոկալ ժանրեր՝ արտացոլելով հայկական ֆոլկլորի ազդեցությունը և ժամանակակից երաժշտական մտածողությունը։ Նրա նշանավոր գործերից են՝ Կոնցերտ լարային նվագախմբի համար, Ռապսոդիա սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Սյուիտ ժողգործիքների անսամբլի համար, Տոնական նախերգանք ջութակահարների անսամբլի և դաշնամուրի համար, Կերպարներ դաշնամուրային կվինտետի համար, Կոնցերտ ջութակի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ, Պոեմ ջութակի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ, Սյուիտ դաշնամուրի և ֆլեյտայի համար, Սոնատ N1 և N3 մենանվագ ջութակի համար, Ֆանտաստիկ պրելյուդ դաշնամուրի համար, Ազատության երգ կանտատ վոկալ-սիմֆոնիկ պոեմ, Ալագյազի մանիներ կանտատ ասմունքողի, երգեցիկ խմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Իմ բախտին ձայնի և կամերային նվագախմբի համար, Ստրիպտիզ 20-րդ դարի Փարիզյան երգեր շարքից, Փարվանա պոեմ կամերային նվագախմբի և կանանց երգչախմբի համար, Ավե Մարիա պոեմ երկսեռ երգչախմբի համար, Երգ ազատության կանտատ ասմունքողի և խառը երգչախմբի համար առանց նվագակցության, Մարինե վանքում խառը երգչախմբի համար առանց նվագակցության, Սիմֆոնիա N1 և N2 խառը երգչախմբի համար առանց նվագակցության։

Նրա տպագիր ստեղծագործությունները ներառում են Պոեմ ջութակի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ (1971, Երևան), Երկու սոնատ ջութակի համար սոլո (1973, Երևան), Պոեմ լարային նվագախմբի համար (1976, Մոսկվա), Իմ բախտին (1976, Մոսկվա), Մարինե վանքում (1978, Երևան), Սոլֆեջիո (1980, Երևան, համահեղինակությամբ), Սոնատ N3 ջութակի համար (1983, Երևան)։ Ձայնասկավառակներում ներկայացված են Սոնատ N2 մենանվագ ջութակի համար (Ռուբեն Ահարոնյան), Մարինե վանքում (Հայկական խմբերգային ընկերության խմբ), ռոմանսներ Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծություններով, Իմ բախտին (Կնարիկ Մալունցյան), Armenian Brilliance (2023, CD)։ Ցոլակ Բեքարյանը որպես մանկավարժ և կոմպոզիտոր նպաստել է հայկական երաժշտության զարգացմանը՝ ոգեշնչելով սերունդներին իր խորիմաստ և ազգային ոգով լցված ստեղծագործություններով։

—

### Русский

Ученик Эдуарда Мирзояна: Автор вокально-симфонических поэм

Цолак Вагинакович Бекарян родился 30 октября 1922 года в Аддис-Абебе, Эфиопия. Армянский композитор, скрипач, педагог, обогативший армянское музыкальное наследие, соединив традиции с современными подходами. Родился в семье педагогов Вагинака Бекаряна и Мари Бекарян, переехавших из Турции в Эфиопию. В 1926 году с родителями репатриировался в Армению. В 1940–1942 годах учился в музыкальном училище имени Романуса Меликяна по классу скрипки. В 1948 году окончил Ереванскую консерваторию по классу скрипки, в 1960 году — композицию под руководством Эдуарда Мирзояна. В 1945–1965 годах играл в Государственном симфоническом оркестре Армении. В 1970-е годы преподавал в творческом классе музыкальной школы имени Саят-Новы. В 1965–1980 годах преподавал на кафедре музыкальной педагогики факультета художественного образования Ереванского государственного педагогического института имени Хачатура Абовяна. Скончался 22 августа 1980 года в Сортавале, Карелия, в доме отдыха.

Творчество Цолака Бекаряна охватывает оркестровые, инструментальные и вокальные жанры, отражая влияние армянского фольклора и современного музыкального мышления. Среди значимых работ: Концерт для струнного оркестра, Рапсодия для симфонического оркестра, Сюита для ансамбля народных инструментов, Праздничная прелюдия для ансамбля скрипачей и фортепиано, Образы для фортепианного квинтета, Концерт для скрипки с фортепиано, Поэма для скрипки с фортепиано, Сюита для фортепиано и флейты, Соната №1 и №3 для скрипки соло, Фантастическая прелюдия для фортепиано, Песня свободы — кантата вокально-симфоническая поэма, Манины Алагяза — кантата для чтеца, хора и симфонического оркестра, Моему счастью для голоса и камерного оркестра, Стриптиз из серии парижских песен XX века, Парвана — поэма для камерного оркестра и женского хора, Аве Мария — поэма для смешанного хора, Песня свободы — кантата для чтеца и смешанного хора без сопровождения, В монастыре Марине — для смешанного хора без сопровождения, Симфония №1 и №2 для смешанного хора без сопровождения.

Печатные произведения включают Поэму для скрипки с фортепиано (1971, Ереван), Две сонаты для скрипки соло (1973, Ереван), Поэму для струнного оркестра (1976, Москва), Моему счастью (1976, Москва), В монастыре Марине (1978, Ереван), Сольфеджио (1980, Ереван, в соавторстве), Сонату №3 для скрипки (1983, Ереван). На дисках представлены Соната №2 для скрипки соло (Рубен Ахаронян), В монастыре Марине (Хор армянского хорового общества), романсы на стихи Аветика Исаакяна, Моему счастью (Кнарик Малунцян), Armenian Brilliance (2023, CD). Цолак Бекарян как педагог и композитор способствовал развитию армянской музыки, вдохновляя поколения своими глубокими и национально окрашенными произведениями.

—

### English

Student of Eduard Mirzoyan: Author of Vocal-Symphonic Poems

Tsolak Vaginakovich Bekaryan was born on October 30, 1922, in Addis Ababa, Ethiopia. An Armenian composer, violinist, and pedagogue who enriched Armenian musical heritage by blending tradition with contemporary approaches. Born to pedagogues Vaginak Bekaryan and Mari Bekaryan, who moved from Turkey to Ethiopia. In 1926, he repatriated to Armenia with his parents. From 1940 to 1942, he studied violin at the Romanos Melikyan Music School. In 1948, he graduated from Yerevan State Conservatory in violin, and in 1960, in composition under Eduard Mirzoyan. From 1945 to 1965, he played in the Armenian State Symphony Orchestra. In the 1970s, he taught in the creative class at the Sayat-Nova Music School. From 1965 to 1980, he taught at the Music Pedagogy Department of the Faculty of Artistic Education at Yerevan Khachatur Abovyan State Pedagogical Institute. He passed away on August 22, 1980, in Sortavala, Karelia, at a rest home.

Tsolak Bekaryan’s works span orchestral, instrumental, and vocal genres, reflecting Armenian folklore influences and modern musical thought. Notable compositions include Concerto for String Orchestra, Rhapsody for Symphony Orchestra, Suite for Folk Instrument Ensemble, Festive Prelude for Violin Ensemble and Piano, Images for Piano Quintet, Concerto for Violin with Piano, Poem for Violin with Piano, Suite for Piano and Flute, Sonata No. 1 and No. 3 for Solo Violin, Fantastic Prelude for Piano, Song of Freedom — cantata vocal-symphonic poem, Manins of Alagyaz — cantata for reciter, choir, and symphony orchestra, To My Fortune for voice and chamber orchestra, Striptease from the series of 20th-century Parisian songs, Parvana — poem for chamber orchestra and women’s choir, Ave Maria — poem for mixed choir, Song of Freedom — cantata for reciter and mixed choir without accompaniment, In Marine Monastery — for mixed choir without accompaniment, Symphony No. 1 and No. 2 for mixed choir without accompaniment.

Printed works include Poem for Violin with Piano (1971, Yerevan), Two Sonatas for Solo Violin (1973, Yerevan), Poem for String Orchestra (1976, Moscow), To My Fortune (1976, Moscow), In Marine Monastery (1978, Yerevan), Solfege (1980, Yerevan, co-authored), Sonata No. 3 for Violin (1983, Yerevan). Recordings feature Sonata No. 2 for Solo Violin (Ruben Aharonian), In Marine Monastery (Armenian Choral Society Choir), romances on Avetik Isahakyan’s poems, To My Fortune (Knarik Maluntsyan), Armenian Brilliance (2023, CD). As a pedagogue and composer, Tsolak Bekaryan contributed to Armenian music’s development, inspiring generations with his profound and nationally infused works.

—