Հայ արվեստի արևը

Ալեքսանդր Հովակիմի Գրիգորյանը
մահացել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, Երևանում, շարունակում է ապրել հայ արվեստի պայծառ կտավներում: Ծնված 1927 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), նա դարձավ հայ կերպարվեստի վառ դեմքերից մեկը: ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1970)

նրա ստեղծագործությունները զարդարում են Տրետյակովյան պատկերասրահը, Հայաստանի ազգային պատկերասրահը և աշխարհի տասնյակ թանգարաններ՝ Մոսկվայից մինչև Փարիզ ու Տորոնտո:

Նրա ուղին սկսվեց պատերազմի տարիներին՝ Սերգեյ Մերկուրովի անվան դպրոցում, շարունակվեց Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի ուսումնարանում (Մարիամ Ասլամազյանի դասարան), ապա՝ Լենինգրադի Ռեպինի ինստիտուտում: 1953 թվականից նա արդեն ցուցահանդեսների մշտական մասնակից էր՝ հանրապետականից մինչև միջազգային: 1959-ին դարձավ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, 1973-ին՝ նախագահության:

Գրիգորյանի կտավները լցված են հայկական բնության հյութեղ գույներով, մարդկային ջերմությամբ ու կենսուրախ ուժով: Նա նկարազարդել է Հովհաննես Թումանյանի «Սուտլիկ որսկանը» և Ավետիք Իսահակյանի «Լեգենդներ և հեքիաթներ» գրքերը՝ արժանանալով բրոնզե մեդալների: Նրա մոնումենտալ որմնանկարները՝ «Պուշկինը Հայաստանում», «Դավիթ Բեկ», «Զորավար Անդրանիկ»՝ դարձան հայ մշակույթի խորհրդանիշներ:

Անհատական ցուցահանդեսներով նա հանդես եկավ Մոսկվայում, Լոնդոնում, Փարիզում, Տորոնտոյում: 1998-ին լույս տեսավ նրա բանաստեղծությունների ժողովածուն՝ բացահայտելով հոգու մեկ այլ կողմ: 

Գրիգոր Խանջյանը գրել է. «Նա ծնվել է նկարիչ, և դա հաստատված է նրա եռանդուն ու բեղմնավոր գործունեությամբ: Նա ունի հյութեղ և պայծառ ներկապնակ, կենսուրախ ու պայծառ ուժ…»:

Ալեքսանդր Գրիգորյանը հավերժացավ ոչ միայն կտավներում, այլև հայ արվեստի պատմության մեջ՝ որպես գույնի, լույսի և հայրենասիրության վարպետ:

—

### Русский

Солнце армянского искусства

Александр Овакимович Григорян
умер 31 октября 2008 года, в Ереване,  продолжает жить в ярких полотнах армянского искусства. Родившийся 8 октября 1927 года в Ленинакане (ныне Гюмри), он стал одним из самых солнечных художников Армении. Заслуженный художник АрмССР (1970), его работы украшают Третьяковскую галерею, Национальную картинную галерею Армении и десятки музеев мира — от Москвы до Парижа и Торонто.

Его путь начался в военные годы — в школе имени Сергея Меркурова, продолжился в Ереванском художественном училище имени Паноса Терлемезяна (класс Мариам Асламазян), затем — в Ленинградском институте имени Репина. С 1953 года он постоянный участник выставок — от республиканских до международных. В 1959-м стал членом Союза художников Армении, в 1973-м — членом правления.

Картины Григоряна полны сочных красок армянской природы, человеческого тепла и жизнерадостной силы. Он иллюстрировал «Лживого охотника» Ованеса Туманяна и «Легенды и сказки» Аветика Исаакяна — за что получил бронзовые медали. Его монументальные фрески — «Пушкин в Армении», «Давид Бек», «Полководец Андраник» — стали символами армянской культуры.

Персональные выставки прошли в Москве, Лондоне, Париже, Торонто. В 1998 году вышел сборник его стихов — открыв ещё одну грань души. 

Григор Ханджян писал: «То, что Александр Григорян родился художником, подтверждено десятилетиями его неутомимой и плодотворной деятельности. У него сочная и яркая палитра, жизнерадостная и светлая сила…»

Александр Григорян навсегда остался в полотнах и в истории армянского искусства — как мастер цвета, света и любви к Родине.

—

### English

The Sun of Armenian Art

Alexander Hovakimi Grigoryan died October 31, 2008, Yerevan, Armenia
Today, many years after his passing, Alexander Hovakimi Grigoryan lives on in the vibrant canvases of Armenian art. Born on October 8, 1927, in Leninakan (now Gyumri), he became one of Armenia’s most radiant painters. Honored Artist of the ArmSSR (1970), his works adorn the Tretyakov Gallery, the National Gallery of Armenia, and dozens of museums worldwide — from Moscow to Paris and Toronto.

His journey began during the war years at the Sergei Merkurov Art School, continued at the Panos Terlemezian Art College in Yerevan (under Mariam Aslamazyan), and later at the Repin Institute in Leningrad. From 1953, he was a regular participant in exhibitions — from republican to international. In 1959, he joined the Union of Artists of Armenia; in 1973, its board.

Grigoryan’s paintings overflow with the juicy colors of Armenian nature, human warmth, and joyful vitality. He illustrated Hovhannes Tumanyan’s *The Lying Hunter* and Avetik Isahakyan’s *Legends and Tales* — earning bronze medals. His monumental murals — *Pushkin in Armenia*, *David Bek*, *General Andranik* — became icons of Armenian culture.

Solo exhibitions were held in Moscow, London, Paris, and Toronto. In 1998, his poetry collection was published — revealing another facet of his soul.

Grigor Khanjyan wrote: “That Alexander Grigoryan was born a painter is confirmed by decades of his tireless and fruitful work. He has a juicy and bright palette, a joyful and luminous power…”

Alexander Grigoryan remains immortal — not only in his canvases but in the history of Armenian art — as a master of color, light, and love for his homeland.

—