Հայկական Հաշվողական Տեխնիկայի Հայր

Արման Թագվորի Քուչուկյանը ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Սոֆիայում՝ տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1979), պրոֆեսոր (1987), Հայաստանի ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996, թղթակից անդամ՝ 1986), ՀԽՍՀ և Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ-ում առաջին մատրիցային պրոցեսորի (ЕС-2345, 1979) ստեղծող

Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ գլխավոր կոնստրուկտոր, Երևանի պատվավոր քաղաքացի (1986), Լենինյան (1983) և ՀԽՍՀ պետական (1974, 1976) մրցանակների դափնեկիր։ Մահացել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Երևանում՝ կյանքի 88-րդ տարում։ 

1957 թվականին ավարտել Երևանի պետական համալսարանը՝ «Հաշվողական տեխնիկա և կառավարման համակարգեր» մասնագիտությամբ։ Աշխատել Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ-ում՝ տնօրենի տեղակալ գիտական գծով, գլխավոր կոնստրուկտոր։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել են երեք սերնդի էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաներ և համակարգեր՝ ЕС-1045, ЕС-1046, ինֆորմացիոն և ավտոմատացված կառավարման համակարգեր՝ «Փարոս», «Արաքս», MIDAS և այլն։ Հեղինակել է 57 գիտական աշխատություն, գրքեր՝ «Электронная вычислительная машина ЕС-1045» (1981), «Электронная вычислительная машина ЕС-1046» (1987)։ 

Արման Քուչուկյանը մնաց Սոֆիայից Երևան տանող հաշվողական տեխնիկայի կամուրջը՝ իր պրոցեսորներով, համակարգերով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական գիտության և տեխնոլոգիայի խորքերով։



### Русский
Отец армянской вычислительной техники

Арман Тагворович Кучукян родился 11 декабря 1932 года в Софии — доктор технических наук (1979), профессор (1987), академик НАН Армении (1996, член-корреспондент с 1986), заслуженный деятель науки и техники АрмССР и Армении, создатель первого в СССР матричного процессора ЕС-2345 (1979), главный конструктор объединённой системы ЭВМ в ЕрНИИММ, почётный гражданин Еревана (1986), лауреат Ленинской премии (1983) и Государственных премий АрмССР (1974, 1976). Умер 30 октября 2020 года в Ереване на 88-м году жизни.

В 1957 окончил Ереванский государственный университет по специальности «Вычислительная техника и системы управления». Работал в ЕрНИИММ — заместителем директора по научной работе, главным конструктором. Под его руководством созданы электронные вычислительные машины и системы трёх поколений — ЕС-1045, ЕС-1046, информационные и автоматизированные системы управления — «Фарос», «Аракс», MIDAS и др. Автор 57 научных работ, книг «Электронная вычислительная машина ЕС-1045» (1981), «Электронная вычислительная машина ЕС-1046» (1987).

Арман Кучукян остался мостом вычислительной техники от Софии до Еревана — своими процессорами, системами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской науки и технологий.



### English
Father of Armenian Computing Technology

Arman Tagvori Kuchukyan was born on December 11, 1932, in Sofia — Doctor of Technical Sciences (1979), professor (1987), academician of NAS RA (1996, corresponding member since 1986), Honored Scientist of the Armenian SSR and Armenia, creator of the first Soviet matrix processor ЕС-2345 (1979), chief designer of the unified computer system at Yerevan Research Institute of Mathematical Machines, Honorary Citizen of Yerevan (1986), laureate of the Lenin Prize (1983) and State Prizes of the Armenian SSR (1974, 1976). Died on October 30, 2020, in Yerevan at the age of 87.

In 1957 graduated from Yerevan State University in “Computing Technology and Control Systems”. Worked at Yerevan Research Institute of Mathematical Machines — deputy director for science, chief designer. Under his leadership, three generations of computers and systems were created — ЕС-1045, ЕС-1046, information and automated control systems — “Pharos”, “Araks”, MIDAS, etc. Author of 57 scientific works, books *Electronic Computer ЕС-1045* (1981), *Electronic Computer ЕС-1046* (1987).

Arman Kuchukyan remained the bridge of computing technology from Sofia to Yerevan — with his processors, systems, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian science and technology.