Քաղաքացիական Իրավունքի Ռահվիրա

Արամ Միքայելի Եսայանը մահացել է 1957 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Երևանում։ Նա հայ խորհրդային իրավաբան էր, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (1945), պրոֆեսոր (1947)։

Ծնվել է 1891 թվականի մայիսի 10-ին Երևանում, Ռուսական կայսրություն։ Սովորել է Երևանի արական գիմնազիայում, իսկ 1918 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Նույն թվականին աշխատել է Մոսկվայի սովետի հողագործության կոմիսարիատում և ՌԽՍՖՀ ազգությունների ժողկոմատի հայկական գործերի կոմիսարիատում։ 1920 թվականին մասնակցել է Մայիսյան ապստամբությանը։ 1920-1921 թվականներին եղել է Երևանի հեղափոխական տրիբունալի նախագահ, 1921-1922 թվականներին՝ ժողովրդական դատավորների խորհրդի նախագահ, 1925-1930 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն դատարանի կոլեգիայի անդամ, իսկ 1938-1949 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահության իրավաբանական բաժնի վարիչ։ 1926-1930 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, որտեղ 1936-1957 թվականներին եղել է քաղաքացիական ամբիոնի վարիչ։ Նրա աշխատությունները ներառում են «Տնտեսական իրավունքի հիմունքները» (1935), «Մուլքադարական իրավունքը Հայաստանում» (1948), «Գյուղացիական ծխի ունեցվածքի ժառանգման հարցերի մասին», «Հեղինակային իրավունք», «Սովետական Հայաստանի առաջին հինգ տարիների քաղաքացիական օրենսդրության պատմություն» և «Սոցիալիստական սեփականությունը և նրա պահպանումը» (1954)։ Արամ Եսայանի աշխատանքները կարևոր ներդրում են ունեցել հայկական իրավաբանական գիտության և կրթության զարգացման գործում, մասնավորապես՝ սովետական Հայաստանի քաղաքացիական օրենսդրության հիմնավորման և իրավական համակարգի ձևավորման մեջ։

### Русский

Основоположник правовой системы Советской Армении

Арам Микаелович Есаян скончался 14 сентября 1957 года в Ереване, Армянская ССР. Он был армянским советским юристом, доктором юридических наук (1945), профессором (1947). Родился 10 мая 1891 года в Ереване, Российская империя. Учился в местной мужской гимназии, а в 1918 году окончил юридический факультет Московского государственного университета. В том же году работал в комиссариате земледелия Московского совета и в армянском отделе комиссариата по делам национальностей РСФСР. В 1920 году участвовал в Майском восстании. В 1920–1921 годах был председателем Ереванского революционного трибунала, в 1921–1922 годах — председателем совета народных судей, в 1925–1930 годах — членом коллегии Верховного суда Армянской ССР, а в 1938–1949 годах — заведующим юридическим отделом Президиума Верховного Совета Армянской ССР. В 1926–1930 годах преподавал в Ереванском государственном университете, где с 1936 по 1957 год возглавлял кафедру гражданского права. Его труды включают «Основы экономического права» (1935), «Мулкдарское право в Армении» (1948), «О вопросах наследования имущества крестьянского хозяйства», «Авторское право», «История гражданского законодательства Советской Армении первых пяти лет» и «Социалистическая собственность и её охрана» (1954). Работы Арама Есаяна внесли значительный вклад в развитие армянской юридической науки и образования, особенно в обоснование гражданского законодательства Советской Армении и формирование правовой системы.

### English

Founder of Soviet Armenia’s Legal System

Aram Mikayelovich Yesayan passed away on September 14, 1957, in Yerevan, Armenian SSR. He was an Armenian Soviet jurist, Doctor of Juridical Sciences (1945), and professor (1947). Born on May 10, 1891, in Yerevan, Russian Empire, he studied at the local male gymnasium and graduated from the Faculty of Law at Moscow State University in 1918. In the same year, he worked in the Agriculture Commissariat of the Moscow Soviet and the Armenian Affairs Department of the RSFSR People’s Commissariat for Nationalities. In 1920, he participated in the May Uprising. From 1920 to 1921, he served as chairman of the Yerevan Revolutionary Tribunal, from 1921 to 1922 as chairman of the Council of People’s Judges, from 1925 to 1930 as a member of the Collegium of the Supreme Court of the Armenian SSR, and from 1938 to 1949 as head of the Legal Department of the Presidium of the Supreme Soviet of the Armenian SSR. He taught at Yerevan State University from 1926 to 1930 and served as head of the Civil Law Department from 1936 to 1957. His works include *Fundamentals of Economic Law* (1935), *Mulkdar Law in Armenia* (1948), *On the Issues of Inheritance of Peasant Household Property*, *Copyright*, *History of Civil Legislation of Soviet Armenia in Its First Five Years*, and *Socialist Property and Its Protection* (1954). Aram Yesayan’s contributions significantly advanced Armenian legal science and education, particularly in shaping the civil legislation and legal framework of Soviet Armenia.