Նիկիտա (Մկրտիչ) Պողոսի  Սիմոնյանը՝  մահացել է 2025  թվականի նոյեմբերի 23-ին Մոսկվայում խորհրդային  լեգենդար ֆուտբոլիստ, մարզիչ, ծնվել էր 1926 թվականին Արմավիրում (Ռուսաստան)

Մոսկվայի «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի պատմության լավագույն ռմբարկուն՝ 160 խփած գոլով և միաժամանակ 133 գոլով գլխավորում է ազգային առաջնություններում ռմբարկուների ցուցակը։

Никита (Мкртич) Погосович Симонян, скончался 23 ноября 2025 года в Москве, легендарный советский футболист, тренер, родился в 1926 году в Армавире (Россия) – до конца жизни занимал должность первого вице-президента Российского футбольного союза. Лучший бомбардир московского футбольного клуба «Спартак» за всю историю со 160 забитыми голами и при этом лидирует по результативности в чемпионатах страны со 133 голами.
После побед Арарата с 1973 года ,стал одним из самых почитаемых людей в Армении.

Nikita (Mkrtich) Pogosovich Simonyan, a legendary Soviet footballer and coach, died on November 23, 2025, in Moscow. He was born in 1926 in Armavir, Russia. He served as First Vice President of the Russian Football Union until his death. He was the all-time leading scorer for Spartak Moscow, scoring 160 goals, and also leads the national championship in scoring with 133.
After leading Ararat to victory in 1973, he became one of the most revered figures in Armenia.

Եվգենիա Արմանի Մեդվեդևա Բաբասյանը ծնվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 19-ին Մոսկվայում։ Ռուս գեղասահորդուհի կանանց մենասահքում, 2016 թվականի աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն, 2015 թվականի Գրան պրիի եզրափակչի հաղթող, 2016 թվականի Ռուսաստանի չեմպիոն, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ, ազատ ծրագրում համաշխարհային ռեկորդակիր, հայկական արմատներով (հայրը՝ Արման Բաբասյանը հայ գործարար է)։ Մայրը՝ Ժենյա Դևյատովան, նախկին գեղասահորդուհի։

Ավարտել է Մոսկվայի գեղասահքի «Խրուստալնի» դպրոցը, 2017 թվականից՝ Ռուսաստանի պետական ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական համալսարանի ուսանող։ 

Եվգենիա Մեդվեդևան դարձել է գեղասահքի պատմության ամենավառ աստղերից՝ իր տեխնիկայով, արտիստիզմով և «Աննա Կարենինա», «Սայլոր Մուն» ծրագրերով, որոնք դարձել են գեղասահքի դասականներ։ Նրա հայկական արմատները (հայրը՝ Արման Բաբասյան) և հայկական ազգանունը (Բաբասյան) խորհրդանշում են հայկական սփյուռքի հպարտությունը՝ ռուսական բեմում։ Մեդվեդևան հաճախ խոսել է իր հայկական ժառանգության մասին, այցելել Հայաստան և արտահայտել սեր հայ ժողովրդի նկատմամբ։ Եվգենիա Մեդվեդևան մնաց Մոսկվայից աշխարհ տանող գեղասահքի կամուրջը՝ իր սահքով, երաժշտությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական արյան և ռուսական գեղասահքի գեղեցկությամբ։

—

### Русский
Звезда фигурного катания с армянскими корнями

Евгения Армановна Медведева Бабасян родилась 19 ноября 1999 года в Москве, Россия. Российская фигуристка в женском одиночном катании, чемпионка мира и Европы 2016 года, победительница финала Гран-при 2015 года, чемпионка России 2016 года, заслуженный мастер спорта России, рекордсменка мира в произвольной программе, с армянскими корнями (отец — Арман Бабасян, армянский бизнесмен). Мать — Женя Девятова, бывшая фигуристка. Окончила московскую школу «Хрустальный», с 2017 года — студентка Российского государственного университета физической культуры, спорта, молодёжи и туризма.

Евгения Медведева стала одной из ярчайших звёзд фигурного катания благодаря технике, артистизму и программам «Анна Каренина», «Sailor Moon», ставшим классикой. Её армянские корни (отец Арман Бабасян) и армянская фамилия (Бабасян) символизируют гордость армянской диаспоры на русской арене. Медведева часто говорила о своём армянском наследии, посещала Армению и выражала любовь к армянскому народу. Евгения Медведева осталась мостом фигурного катания от Москвы до мира — своим катанием, музыкой и безграничной преданностью, вдохновляя поколения красотой армянской крови и русского фигурного катания.

—

### English
Figure Skating Star with Armenian Roots

Evgenia Armanovna Medvedeva Babasyan was born on November 19, 1999, in Moscow, Russia. Russian figure skater in women’s singles, 2016 World and European champion, 2015 Grand Prix Final winner, 2016 Russian champion, Honored Master of Sports of Russia, world record holder in free skating, with Armenian roots (father — Arman Babasyan, Armenian businessman). Mother — Zhenya Devyatova, former figure skater. Graduated from Moscow’s “Khrustalny” school, since 2017 — student at Russian State University of Physical Education, Sport, Youth and Tourism.

Evgenia Medvedeva became one of the brightest stars in figure skating with her technique, artistry, and programs *Anna Karenina*, *Sailor Moon*, which became classics. Her Armenian roots (father Arman Babasyan) and Armenian surname (Babasyan) symbolize the pride of the Armenian diaspora on the Russian stage. Medvedeva often spoke about her Armenian heritage, visited Armenia, and expressed love for the Armenian people. Evgenia Medvedeva remained the bridge of figure skating from Moscow to the world — with her skating, music, and boundless dedication, inspiring generations with the beauty of Armenian blood and Russian figure skating.

—



### Headlines (English)
1. Evgenia Medvedeva: Figure Skating Star with Armenian Roots 
2. Evgenia Medvedeva: World Champion and Armenian Pride 
3. Evgenia Medvedeva: Princess of the Ice *Anna Karenina* 
4. Evgenia Medvedeva: Russian Star with Babasyan Surname 
5. Evgenia Medvedeva: Armenian Voice on the Ice

Արամ Բոգոսյանը ծնվել է 1929 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ռիո դե Ժանեյրոյում, Բրազիլիա՝ հայ ծնողների ընտանիքում, ովքեր Մալաթիայից (Թուրքիա) գաղթել էին 1915 թվականի ցեղասպանությունից հետո Լիբանան, ապա 1923 թվականին հաստատվել Բրազիլիայում։

Նրա ծնողները հայկական ծագմամբ էին, և Արամը 6 տարեկանում սկսել է լողանցքով զբաղվել Տիխուկայում՝ զուգահեռաբար խաղալով բասկետբոլ, սակայն լողը դարձել է նրա գլխավոր մարզաձևը, որտեղ նա ձեռք է բերել միջազգային ճանաչում՝ դառնալով բրազիլական լողի պիոներներից մեկը հայկական արմատներով։ 

1948 թվականի Լոնդոնի օլիմպիական խաղերում 100 մ մետր ազատ ոճով հասել է կիսաեզրափակիչ (14-րդ տեղ), իսկ 4×200 մ ազատ ոճի էստաֆետում Բրազիլիայի թիմի հետ դուրս է եկել եզրափակիչ (8-րդ տեղ), կոտրելով Բրազիլիայի ռեկորդը, որը գերազանցվել է միայն 1956 թվականին Հարոլդո Լարայի կողմից։ 1951 թվականի առաջին Պանամերիկյան խաղերում Բուենոս Այրեսում նվաճել է արծաթե մեդալ 4×200 մ ազատ ոճի էստաֆետում (Ռիկարդո Էսպերարդի, Ժոաո Գոնսալվես Ֆիլհուի և Տետսուո Օկամոտոի հետ)։ 1952 թվականի Հելսինկի օլիմպիադայում դուրս է մնացել նախնական փուլերից։ 

Ինժեներության կրթություն է ստացել, 60 տարեկանում վերադարձել լողին՝ masters կատեգորիայում, և աշխատել ընտանեկան բիզնեսում։ Մինչև 2004 թվականը շարունակել է լողել։ Արամ Բոգոսյանը մնաց Մալաթիայի հայկական արմատների բրազիլական օլիմպիական հպարտությունը՝ իր լողի ռեկորդներով, մեդալներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ-բրազիլական մշակութային կամուրջով և սպորտի հզորությամբ։

—

### Русский
Пионер плавания Бразилии

Арам Богоссиан (порт. Aram Boghossian) родился 17 ноября 1929 года в Рио-де-Жанейро, Бразилия, в семье армян из Малатьи (Турция), спасшихся от геноцида 1915 года в Ливан, а затем в 1923 году поселившихся в Бразилии. Родители армянского происхождения, Арам начал плавать в 6 лет в Тихуке, параллельно играя в баскетбол, но выбрал плавание как основной вид спорта, где добился международного признания, став одним из пионеров бразильского плавания с армянскими корнями.

На Олимпиаде 1948 года в Лондоне в 100 м вольным стилем вышел в полуфинал (14-е место), а в эстафете 4×200 м вольным стилем с командой Бразилии вышел в финал (8-е место), побив бразильский рекорд, превзойдённый лишь в 1956 году Гарольдо Ларой. На первых Панамериканских играх 1951 года в Буэнос-Айресе завоевал серебро в эстафете 4×200 м вольным стилем (с Рикардо Эсперардом, Жоао Гонсалвеш Фильо и Тэцуо Окамото). На Олимпиаде 1952 года в Хельсинки выбыл на предварительных этапах.

Окончил инженерное образование, в 60 лет вернулся к плаванию в категории masters и управляет семейным бизнесом. До 2004 года продолжал плавать. Арам Богоссиан остался олимпийской гордостью армянских корней из Малатьи — своими рекордами, медалями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения мостом армянско-бразильской культуры и силой спорта.

—

### English
Pioneer of Brazilian Swimming

Aram Boghossian (Port. Aram Boghossian) was born on November 17, 1929, in Rio de Janeiro, Brazil, to Armenian parents from Malatya (Turkey) who fled the 1915 Genocide to Lebanon and settled in Brazil in 1923. Of Armenian origin, Aram started swimming at age 6 in Tijuca, also playing basketball, but chose swimming, achieving international recognition as one of Brazil’s swimming pioneers with Armenian roots.

At the 1948 London Olympics, in 100 m freestyle he reached semifinals (14th place), and in 4×200 m freestyle relay with the Brazilian team reached finals (8th place), breaking Brazil’s record surpassed only in 1956 by Haroldo Lara. At the first Pan American Games 1951 in Buenos Aires, won silver in 4×200 m freestyle relay (with Ricardo Esperard, João Gonçalves Filho, and Tetsuo Okamoto). At the 1952 Helsinki Olympics, eliminated in preliminaries.

Graduated in engineering, at 60 returned to swimming in masters category and manages family business. Continued swimming until 2004. Aram Boghossian remains the Olympic pride of Malatya’s Armenian roots — with his records, medals, and boundless dedication, inspiring generations as a bridge of Armenian-Brazilian culture and sports power.

—

### Португальский (бразильский вариант)
Pioneiro da natação brasileira

Aram Boghossian (port. Aram Boghossian) nasceu em 17 de novembro de 1929 no Rio de Janeiro, Brasil, filho de pais armênios de Malatya (Turquia) que fugiram do Genocídio de 1915 para o Líbano e se estabeleceram no Brasil em 1923. De origem armênia, Aram começou a nadar aos 6 anos em Tijuca, também jogando basquete, mas escolheu a natação como esporte principal, alcançando reconhecimento internacional como um dos pioneiros da natação brasileira com raízes armênias.

Nas Olimpíadas de 1948 em Londres, nos 100 m livre chegou às semifinais (14º lugar), e no revezamento 4×200 m livre com a equipe brasileira chegou à final (8º lugar), quebrando o recorde do Brasil, superado apenas em 1956 por Haroldo Lara. Nos primeiros Jogos Pan-Americanos de 1951 em Buenos Aires, conquistou prata no revezamento 4×200 m livre (com Ricardo Esperard, João Gonçalves Filho e Tetsuo Okamoto). Nas Olimpíadas de 1952 em Helsinque, foi eliminado nas eliminatórias.

Formado em engenharia, aos 60 anos voltou à natação na categoria masters e gerencia o negócio familiar. Continuou nadando até 2004. Aram Boghossian permaneceu o orgulho olímpico das raízes armênias de Malatya — com seus recordes, medalhas e dedicação ilimitada, inspirando gerações como ponte da cultura armênio-brasileira e do poder do esporte.

—

Դիեգո Արմանդո Մարադոնան ծնվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Բուենոս Այրեսում, Արգենտինա։ Արգենտինացի ֆուտբոլիստ, համաշխարհահռչակ լեգենդ, աշխարհի չեմպիոն (1986), ՖԻՖԱ-ի «դարի ֆուտբոլիստ» (2000), ով իր կյանքում խոր կապեր է ունեցել հայկական համայնքի հետ՝ ֆուտբոլի, բարեգործության և անձնական հարգանքի միջոցով։

Մարադոնայի հայկական կապը սկսվել է 1996 թվականին, երբ Հայաստանի հավաքականը հյուրընկալվել է Արգենտինայում, և նրա «Բոկա Ժունիորս» ակումբը խաղացել է հայ ֆուտբոլիստների դեմ։ Դիեգոն առաջարկել է խաղալ մեկ խաղակես հայկական հավաքականի կազմում՝ ցույց տալով հարգանք։ Արամայիս Թոնոյանը հիշում է, որ Մարադոնան խաղից հետո հյուրասիրել է հայերին ռեստորան ու հայերեն «Ձեր կենաց» արտասանելով և ասել է , որ հայերն  «ամենից հարգալից պրոֆեսիոնալներն են»։ Արմեն Շահգելդյանը հիշում է, որ Մարադոնան հայկական ֆուտբոլիստներին անվանել է «հայկական եղբայրներ», պարել հայկական երաժշտության տակ և ասել. «Միայն հայերն են այսպես»։

Մարադոնայի հարգանքը հայերի նկատմամբ արտահայտվել է նաև 1981 թվականի ապրիլի 24-ին, երբ ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի և ի պատիվ Նորայր Նաքիսի՝ Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի անդամի, Մարադոնան դաշտ է դուրս եկել եռագույն հայկական դրոշով։ Նաքիսը, ով 1978 թվականից կազմակերպել է աշխարհի առաջնությունը, 1981-2013 թվականներին մասնակցել Ալբիսելեստեի խաղերին, 2011 թվականին դարձել ֆեդերացիայի փոխնախագահ, հետագայում՝ Ինդեպենդիենտե ակումբի փոխնախագահ և Արմենո Դեպորտիվո ակումբի նախագահ, ասել է. «Ոչ մի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով ունի Մարադոնայի ներուժի 10%-ը, այդպես չէր անի, նույնիսկ եթե խնդրեին։ Մարադոնան գիտակցաբար գնաց այդ քայլին, քանի որ հարգում է հայերին և գիտի Հայաստանի մասին»։

Մարադոնան շարունակել է աջակցել հայկական համայնքին, մասնակցել ցեղասպանության հիշատակի միջոցառումներին, իսկ 2018 թվականին Երևանում հանդիպել հայ ֆուտբոլիստներին՝ ասելով, որ «հայերը ֆուտբոլում կռվում են հոգով»։ 2020 թվականի մահից հետո հայ ֆուտբոլիստները հարգանքի տուրք են մատուցել նրան՝ հիշելով 1996-ի ջերմությունը և 1981-ի դրոշը։ Մարադոնան հայերի համար խորհրդանիշ է հարգանքի, որը գերազանցում է սպորտը՝ ցույց տալով ֆուտբոլի կամրջող ուժը, և նրա հիշատակը ոգեշնչում է հայ ֆուտբոլիստներին։

—

### Русский
Диего Марадона, Армения и армяне

Диего Армандо Марадона родился 30 октября 1960 года в Буэнос-Айресе, Аргентина. Аргентинский футболист, всемирная легенда, чемпион мира (1986), лучший футболист XX века по версии ФИФА (2000), чья жизнь была тесно связана с армянами через футбол, благотворительность и личное уважение. Связь Марадоны с армянами началась в 1996 году во время турне сборной Армении по Латинской Америке, когда его «Бока Хуниорс» сыграл с армянами. Диего предложил провести один тайм за сборную Армении, показав уважение. Арамаис Тоноян вспоминает тост на армянском «За вас» и слова о том, что армяне  — «самые уважительные профессионалы». Армен Шахгельдян помнит, как Марадона называл армян «армянскими братьями», танцевал под армянскую музыку и говорил: «Только армяне так могут».

Уважение Марадоны к армянам проявилось 24 апреля 1981 года, когда в память о жертвах Геноцида армян и в честь Норайра Накиса — члена Федерации футбола Аргентины — он вышел на поле с трёхцветным армянским флагом. Накис, организатор ЧМ-1978, участник матчей Альбиселесте в 1981–2013 годах, вице-президент федерации (2011), позже вице-президент «Индепендьенте» и президент «Армено Депортиво», сказал: «Ни один профессионал с 10% потенциала Марадоны не сделал бы этого, даже по просьбе. Марадона сделал сознательно, потому что уважает армян и знает об Армении».

Марадона продолжал поддерживать армянскую общину, участвовал в мероприятиях памяти геноцида, а в 2018 году в Ереване сказал, что «армяне играют в футбол душой». После смерти в 2020 году армянские футболисты почтили его, вспомнив 1996 год и флаг 1981-го. Для армян Марадона — символ уважения за пределами спорта, мост между народами, и его память вдохновляет армянских футболистов.

—

### English
Diego Maradona, Armenia, and Armenians

Diego Armando Maradona was born on October 30, 1960, in Buenos Aires, Argentina. Argentine footballer, global legend, world champion (1986), FIFA’s Player of the 20th Century (2000), whose life was deeply connected to Armenians through football, charity, and personal respect. Maradona’s Armenian ties began in 1996 during Armenia’s Latin American tour, when his “Boca Juniors” played against Armenians. He offered to play one half for Armenia, showing respect. Aramayis Tonoyan recalls the Armenian toast “To You” and Maradona’s words that Armenians are “the most respectful professionals.” Armen Shahgeldyan remembers Maradona calling Armenians “Armenian brothers,” dancing to Armenian music, and saying: “Only Armenians can do this.”

Maradona’s respect peaked on April 24, 1981, when, in memory of Armenian Genocide victims and honoring Norayr Nakis — a member of Argentina’s Football Federation — he took the field with the tricolor Armenian flag. Nakis, organizer of the 1978 World Cup, involved in Albiceleste matches from 1981–2013, vice-president of the federation (2011), later vice-president of Independiente and president of Armenio Deportivo, said: “No professional with 10% of Maradona’s potential would do this, even if asked. Maradona did it consciously because he respects Armenians and knows about Armenia.”

Maradona continued supporting the Armenian community, attending genocide commemorations, and in 2018 in Yerevan said Armenians “play football with soul.” After his 2020 death, Armenian footballers honored him, recalling 1996 warmth and the 1981 flag. For Armenians, Maradona is a symbol of respect beyond sport, a bridge between peoples, and his memory inspires Armenian footballers.

—

Ժան Ջորկաեֆը (ֆր.՝ Jean Djorkaeff) ծնվել է 1939 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Շարվիեում, Իզեր, Ֆրանսիա։ Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, մարզիչ, հայ-կալմիկ-լեհ ծագմամբ։ 1960-ականներին նշանակալի դերակատար է եղել ֆրանսիական ֆուտբոլում՝ լինելով Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի ավագը։

Մասնակցել է 1966 թվականի Անգլիայի աշխարհի առաջնությանը, երկու անգամ ճանաչվել Ֆրանսիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Ֆրանսիայի կրկնակի գավաթակիր է՝ 1964 թվականին «Լիոնի» և 1969 թվականին «Մարսելի» կազմում։ Ֆրանսիայի հավաքականում անցկացրել է 48 հանդիպում, խփել 3 գոլ, մասնակցել Լև Յաշինի հրաժեշտի խաղին։

Ժան Ջորկաեֆի հայրը՝ Արմադիկ Ջորկաեֆը, կալմիկ էր՝ Ռուսաստանից արտագաղթած, իսկ մայրը՝ լեհուհի։ Ժանն ամուսնացել է հայուհի Մարի Օհանյանի հետ, և նրանց որդիներից Յուրի Ջորկաեֆը դարձել է աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում (82 խաղ)։ Նրանք ունեն ևս երկու որդի՝ Դենի և Միշա։ Ժանը հայկական սփյուռքի կարևոր դեմք է, քանի որ նրա ընտանիքը կապել է հայկական մշակույթը ֆրանսիական ֆուտբոլի հետ։ Նա աջակցել է հայկական համայնքին Ֆրանսիայում, մասնակցել հայկական միջոցառումներին։ Նրա որդի Յուրին, ով ժառանգել է հայկական արմատները, խոսել է իր հայկական ծագման մասին՝ ընդգծելով ընտանիքի կապը Հայաստանի հետ։ Ժան Ջորկաեֆի կարիերան և ընտանիքը խորհրդանշում են հայ սփյուռքի հաջողությունը՝ միավորելով սպորտը, մշակույթը և ինքնությունը։

—

### Русский
Французский футболист

Жан Джоркаефф (фр. Jean Djorkaeff) родился 27 октября 1939 года в Шарвьё, Изер, Франция. Французский футболист и тренер армянско-калмыцко-польского происхождения. В 1960-е годы был значимым игроком французского футбола, капитаном сборной Франции, участником чемпионата мира 1966 года в Англии, дважды признан лучшим футболистом Франции. Двукратный обладатель Кубка Франции: в 1964 году с «Лионом» и в 1969 году с «Марселем». За сборную Франции провёл 48 матчей, забил 3 гола, участвовал в прощальном матче Льва Яшина.

Его отец, Армадик Джоркаефф, был калмыком, эмигрировавшим из России, а мать — полькой. Жан женился на армянке Мари Оганян, их сын Юрий Джоркаефф стал чемпионом мира и Европы в составе сборной Франции (82 матча). У Жана и Мари есть ещё два сына — Дени и Миша. Жан — важная фигура армянской диаспоры, его семья связала армянскую культуру с французским футболом. Он поддерживал армянскую общину во Франции, участвовал в армянских мероприятиях. Его сын Юрий, унаследовавший армянские корни, говорил о своём армянском происхождении, подчёркивая связь семьи с Арменией. Карьера и семья Жана Джоркаеффа символизируют успех армянской диаспоры, объединяя спорт, культуру и идентичность.

—

### English
French Footballer

Jean Djorkaeff (fr. Jean Djorkaeff) was born on October 27, 1939, in Charvieu, Isère, France. A French footballer and coach of Armenian-Kalmyk-Polish descent. In the 1960s, he was a prominent figure in French football, captain of the French national team, participant in the 1966 World Cup in England, and twice named France’s best footballer. He won the French Cup twice: in 1964 with Lyon and in 1969 with Marseille. Played 48 matches for France, scoring 3 goals, and participated in Lev Yashin’s farewell match.

His father, Armadik Djorkaeff, was a Kalmyk who emigrated from Russia, and his mother was Polish. Jean married Armenian Marie Ohanian, and their son Youri Djorkaeff became a world and European champion with France (82 matches). Jean and Marie also have two other sons, Denis and Micha. Jean is a significant figure in the Armenian diaspora, as his family bridged Armenian culture with French football. He supported the Armenian community in France and participated in Armenian events. His son Youri, inheriting Armenian roots, has spoken about his Armenian heritage, emphasizing the family’s connection to Armenia. Jean Djorkaeff’s career and family symbolize the success of the Armenian diaspora, uniting sport, culture, and identity.

—

### Français
Footballeur français

Jean Djorkaeff (fr. Jean Djorkaeff) est né le 27 octobre 1939 à Charvieu, Isère, France. Footballeur et entraîneur français d’origine arménienne, kalmouk et polonaise. Dans les années 1960, il était une figure majeure du football français, capitaine de l’équipe nationale de France, participant à la Coupe du monde 1966 en Angleterre, et nommé deux fois meilleur footballeur de France. Il a remporté la Coupe de France à deux reprises : en 1964 avec Lyon et en 1969 avec Marseille. Il a disputé 48 matchs pour la France, marquant 3 buts, et a participé au match d’adieu de Lev Yachine.

Son père, Armadik Djorkaeff, était un Kalmouk émigré de Russie, et sa mère était polonaise. Jean a épousé l’Arménienne Marie Ohanian, et leur fils Youri Djorkaeff est devenu champion du monde et d’Europe avec la France (82 matchs). Jean et Marie ont également deux autres fils, Denis et Micha. Jean est une figure importante de la diaspora arménienne, sa famille ayant relié la culture arménienne au football français. Il a soutenu la communauté arménienne en France et a participé à des événements arméniens. Son fils Youri, héritier des racines arméniennes, a parlé de son ascendance arménienne, soulignant le lien de la famille avec l’Arménie. La carrière et la famille de Jean Djorkaeff symbolisent le succès de la diaspora arménienne, unissant sport, culture et identité.

—

### Калмыцки
Французский футболист

Жан Джоркаефф (фр. Jean Djorkaeff) родился 27 октября 1939 года в Шарвьё, Изер, Франция. Французский футболист и тренер армян-калмык-поляк происхожденийн. 1960-ч годудт Францин футболын тодлгч болв, Францин национальн багин капитан болв, 1966-ч году Англид болсн дэлхийн чемпионатт орлцв, хойр уда Францин хамгийн шовр футболист болв. Францин цом хойр уда хожв: 1964-ч году «Лион» багт, 1969-ч году «Марсель» багт. Францин багт 48 тоглов, 3 гол хавт, Лев Яшинин хайрлсн тогловт орлцв.

Тедн эцкнь, Армадик Джоркаефф, Ороснас бослгч калмык болв, эжинь поляк болв. Жан армян Мари Оганянт гергц болв, тедн хёвюн Юрий Джоркаефф Францин багт дэлхийн болн Европин чемпион болв (82 тоглов). Жан болн Маринь өөр хойр хёвюн бий — Денис болн Миша. Жан — армян диаспорин тодлгч хүн, тедн герин армян культурн Францин футболт холвв. Францын армян общинас туслав, армян мероприятид орлцв. Тедн хёвюн Юрий, армян удмин унрсн, армян өвкн тускар ярьв, герин Арменин холвсныг тодлв. Жан Джоркаеффин карьерин болн герин армян диаспорин амжлт болн, спорт, культурн болн идентичн нэгтгдг.

—

Անդրեյ Նիկոլայի Մովսեսյանը ծնվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ։ Ռուս ծագմամբ հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, Ռուսաստանի և Հայաստանի ազգային հավաքականների խաղացող։

Ծնվել է Ռուսաստանում, սակայն հայկական արմատներով, և իր կարիերան կապել է հայկական ֆուտբոլի հետ՝ խաղալով Հայաստանի հավաքականում 18 խաղ, խփելով 2 գոլ, սկսած Լիտվայի հետ ընկերական խաղից։ Մոսկվայի «Սպարտակի» սան էր, խաղացել է երկրորդ թիմում, ապա տարբեր ակումբներում բարձրագույն, առաջին, երկրորդ և երրորդ դիվիզիոններում, այդ թվում՝ «Լոկոմոտիվ Մոսկվայում» (142 խաղ, 20 գոլ Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում), «Թերեկում» (2007 թվականի առաջին դիվիզիոնի արծաթ) և «Ավանգարդ Պոդոլսկում» (2009-2010)։ Ռուսաստանի հավաքականի պատանեկան կազմում խաղացել է, ապա անցել Հայաստանի հավաքական՝ ցույց տալով իր հայկական ինքնությունը ֆուտբոլի միջոցով։ Մասնակցել է ՈՒԵՖԱ գավաթին ԲԿՄԱ-ի կազմում (2 խաղ)։ Ֆուտբոլի կարիերան ավարտել է 2010 թվականին, դառնալով Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի արծաթե մեդալակիր «Լոկոմոտիվի» կազմում (1998) և «Թերեկի» կազմում (2007)։ Անդրեյ Մովսեսյանը հայկական սփյուռքի հաջողության խորհրդանիշ է, նրա խաղը կամրջել է ռուս և հայ ֆուտբոլը՝ ոգեշնչելով երիտասարդ սերունդներին հայկական արմատներով ֆուտբոլային փառքի հասնելուն։

—

### Русский
Русско-армянский футболист

Андрей Николаевич Мовсисян родился 27 октября 1975 года в Москве, СССР. Русско-армянский футболист, полузащитник, игрок сборных России и Армении. Родился в России, но с армянскими корнями, и связал карьеру с армянским футболом, сыграв за сборную Армении 18 матчей и забив 2 гола, начиная с товарищеского матча с Литвой. Воспитанник «Спартака» Москва, играл за вторую команду, затем в различных клубах высшей, первой, второй и третьей лиг, включая «Локомотив» Москва (142 матча, 20 голов в Российской Премьер-лиге), «Терек» (серебро Первой лиги 2007) и «Авангард» Подольск (2009–2010). Играл за юношескую сборную России, затем перешёл в сборную Армении, демонстрируя свою армянскую идентичность через футбол. Участвовал в Кубке УЕФА с БКМА (2 матча). Завершил карьеру в 2010 году, став серебряным призёром Российской Премьер-лиги с «Локомотивом» (1998) и Первой лиги с «Тереком» (2007). Андрей Мовсисян — символ успеха армянской диаспоры, его игра связала русский и армянский футбол, вдохновляя новое поколение на футбольную славу с армянскими корнями.

—

### English
Russian-Armenian Footballer

Andrey Nikolayevich Movsisyan was born on October 27, 1975, in Moscow, USSR. Russian-Armenian footballer, midfielder, player for the national teams of Russia and Armenia. Born in Russia but with Armenian roots, he tied his career to Armenian football, playing 18 matches for Armenia and scoring 2 goals, starting with a friendly against Lithuania. A youth product of Spartak Moscow, he played for the second team, then in various clubs in the top, first, second, and third divisions, including Lokomotiv Moscow (142 matches, 20 goals in the Russian Premier League), Terek (silver in First Division 2007), and Avangard Podolsk (2009–2010). Played for Russia’s youth team, then switched to Armenia, showcasing his Armenian identity through football. Participated in UEFA Cup with BKMA (2 matches). Retired in 2010, winning silver in the Russian Premier League with Lokomotiv (1998) and First Division with Terek (2007). Andrey Movsisyan is a symbol of Armenian diaspora success; his play bridged Russian and Armenian football, inspiring the next generation to reach football glory with Armenian roots.

—

Արսեն Չիլինգարյանը ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 12-ին հայտնի ֆուտբոլիստ: Նրա անունը փայլում է հայկական ֆուտբոլի պատմության մեջ՝ որպես Երևանի «Արարատ» ակումբի խիզախ խաղացող, ով չորս մրցաշրջան անցկացրեց ԽՍՀՄ բարձրագույն խմբում:

Նրա կարիերան, սակայն, ողբերգականորեն ընդհատվեց 1987 թվականի նոյեմբերի 8-ին Խարկովում՝ «Մետալիստ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ: Տանտերերի խաղացող Վիկտոր Վաշչենկոյի կողմից հասցված ծանր վնասվածքը ստիպեց Չիլինգարյանին վաղաժամ ավարտել խաղացողի կարիերան: 
Այդուհանդերձ, Արսենը չհանձնվեց: Նա իր կիրքն ու նվիրվածությունը ֆուտբոլին փոխանցեց մարզչական աշխատանքին՝ գլխավորելով հայկական «Վան», «Գանձասար», «Արմավիր», «Կոտայք» և «Ուլիս» ակումբները, ինչպես նաև Հայաստանի պատանեկան հավաքականը: Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել երիտասարդ ֆուտբոլիստներին: Չիլինգարյանը հեռացավ կյանքից ընդամենը 48 տարեկանում, սակայն նրա լույսը մնում է հայկական սպորտի երկնակամարում: 

Путь Рыцаря Футбола
12 октября 1965 года родился Арсен Чилингарян — выдающийся футболист. Его имя золотыми буквами вписано в историю армянского футбола. Чилингарян провел четыре сезона в высшей лиге СССР, защищая цвета ереванского «Арарата». Однако его карьера трагически оборвалась 8 ноября 1987 года в Харькове, во время матча с «Металлистом». Игрок хозяев Виктор Ващенко нанес Чилингаряну тяжелейшую травму, после которой Арсену пришлось завершить карьеру игрока. 
Но дух Чилингаряна остался несгибаемым. Он посвятил себя тренерской работе, возглавив армянские клубы «Ван», «Гандзасар», «Армавир», «Котайк» и «Улисс», а также юношескую сборную Армении. Его труд и страсть к футболу вдохновляли новое поколение спортсменов. Арсен ушел из жизни в возрасте 48 лет, но его наследие продолжает сиять в мире армянского спорта. 

The Journey of a Football Knight

On October 12 , 1965 , was born Arsen Chilingaryan, a renowned footballer, passed away. His name shines brightly in the annals of Armenian football as a valiant player for Yerevan’s “Ararat,” where he competed for four seasons in the Soviet Top League. Tragically, his playing career was cut short on November 8, 1987, in Kharkiv during a match against “Metalist.” A severe injury inflicted by home team player Viktor Vashchenko forced Chilingaryan to retire from the pitch. 
Yet, Arsen’s passion for football never wavered. He transitioned into coaching, leading Armenian clubs such as “Van,” “Gandzasar,” “Armavir,” “Kotayk,” and “Ulisses,” as well as the Armenian youth national team. His dedication inspired countless young athletes. Chilingaryan left this world at just 48 years old, but his legacy endures as a beacon in Armenian sports.

1973 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Մոսկվայի «Լուժնիկի» մարզադաշտում (նախկին Կենտրոնական մարզադաշտ) տեղի ունեցավ ԽՍՀՄ ֆուտբոլի Գավաթի 32-րդ խաղարկության եզրափակիչը՝ երևանյան «Արարատ»-ի և կիևյան «Դինամո»-ի միջև: Հանդիպումը, որ տևեց 120 րոպե (90 րոպե հիմնական ժամանակ և 30 րոպե լրացուցիչ ժամանակ), ավարտվեց «Արարատ»-ի 2:1 հաշվով հաղթանակով լրացուցիչ ժամանակում: Այս հաղթանակը «Արարատ»-ին դարձրեց ԽՍՀՄ Գավաթի մրցանակակիր: Մրցավարը՝ Պավել Կազակովը (ԽՍՀՄ), խաղը սկսեց ժամը 14:00-ին, +10°C ջերմաստիճան և ցածր ամպամածություն պայմաններում, իսկ հանդիպումը դիտեցին մոտ 60,000 հանդիսական:

«Արարատ»-ը, գլխավոր մարզիչ Նիկիտա Սիմոնյանի գլխավորությամբ, ցուցադրեց հիանալի խաղ և նվաճեց «ոսկե դուբլ»՝ 1973 թվականին դառնալով նաև ԽՍՀՄ չեմպիոն:

**Հանդիպման նախապատմություն** 
«Արարատ»-ը և «Դինամո»-ն ԽՍՀՄ Գավաթի եզրափակիչում հանդիպել էին 1954 թվականին, երբ «Դինամո»-ն հաղթել էր 2:1 հաշվով՝ Վիկտոր Տերենտևի և Միխայիլ Կոմանի գոլերով: 1973 թվականին «Արարատ»-ը, հիմնադրված 1944 թվականին, առաջին անգամ դարձավ չեմպիոն, ինչը խթանեց նրանց հաջողությունը Գավաթում: «Դինամո»-ն, գլխավորված Ալեքսանդր Սևիդովով, ուներ ուժեղ կազմ՝ Օլեգ Բլոխինի, Վլադիմիր Մունտյանի և Լեոնիդ Բուրիակի ներկայությամբ:

**Խաղի ընթացքը** 
Հանդիպումը սկսվեց լարված պահով. 10-րդ րոպեին «Արարատ»-ի պաշտպանները ռիսկային փոխանցումներ կատարեցին իրենց տուգանային հրապարակում, և «Դինամո»-ի Օլեգ Բլոխինը գրեթե դուրս եկավ միայնակ «Արարատ»-ի դարպասապահ Ալեքսա Աբրամյանի հետ: Աբրամյանը փրկեց դարպասը՝ ընդհատելով վտանգը: Առաջին խաղակեսում «Դինամո»-ն գերիշխեց խաղադաշտում, ստեղծելով ճնշում «Արարատ»-ի դարպասի վրա:

Երկրորդ խաղակեսում «Դինամո»-ն շարունակեց հարձակումները, բայց 61-րդ րոպեին «Արարատ»-ի պաշտպանների անհամաձայնությունից օգտվեց Վլադիմիր Կոլոտովը, որը փոխանցեց գնդակը Լեոնիդ Բուրիակին: Նորայր Մեսրոպյանը խփեց Բուրիակին հետևից, և մրցավարը նշանակեց 11-մետրանոց, որը կատարեց Կոլոտովը՝ դառնալով 1:0: Գոլը խանգարեց «Դինամо»-ի խաղին, և 87-րդ րոպեին Բուրիակը, իսկ 88-րդ րոպեին Բլոխինը փոխարինվեցին՝ մտնելով Վալերի Զուևը և Վիկտոր Կոնդրատովը: 89-րդ րոպեին «Արարատ»-ը հավասարեցրեց հաշիվը. «Դինամո»-ի դարպասապահ Վալերի Սամոխինը կարողացավ կանգնեցնել Արկադի Անդրիասյանի և Նիկոլայ Ղազարյանի առաջին երկու հարվածները, բայց Լևոն Իշտոյանի երրորդ հարվածը մտավ դարպաս:

Լրացուցիչ ժամանակում «Արարատ»-ը ստացավ հոգեբանական առավելություն: 103-րդ րոպեին Լևոն Իշտոյանը, գտնվելով մրցակիցների պաշտպանների շրջապատում, պտտվեց և հարվածեց, և գնդակը, դիպչելով Վալերի Զուևին, մտավ «Դինամո»-ի դարպասը: «Արարատ»-ը դարձավ ԽՍՀՄ Գավաթի առաջին մրցանակակիրը: Գոլերը՝ Կոլոտով (61′, 11-մետրանոց), Իշտոյան (103′): «Արարատ»-ի կազմ՝ Ալեքսա Աբրամյան, Սանասար Գևորգյան, Արմեն Սարգսյան, Ալեքսանդր Կովալենկո, Նորայր Մեսրոպյան, Արկադի Անդրիասյան, Սերգեյ Բոնդարենկո (73′ փոխ. Սերգեյ Պոգոսով), Լևոն Իշտոյան, Էդուարդ Մարկարով (73′ փոխ. Նիկոլայ Ղազարյան), Օգանես Զանազանյան, Նազար Պետրոսյան: «Դինամո»-ի կազմ՝ Վալերի Սամոխին, Ալեքսանդր Դամին, Վիկտոր Մատվիենկո, Միխայիլ Ֆոմենկո, Ստեֆան Ռեշկո, Վլադիմիր Տրոիշկին, Վլադիմիր Մունտյան, Լեոնիդ Բուրիակ (87′ փոխ. Վալերի Զուև), Վիկտոր Կոլոտով, Վլադիմիր Վերեմեև, Օլեգ Բլոխին (88′ փոխ. Վիկտոր Կոնդրատով):

**Հայկական ֆուտբոլի նշանակություն** 
«Արարատ»-ի հաղթանակը խորհրդանշեց հայկական սպորտի վերելքը ԽՍՀՄ-ում, ոգեշնչելով հազարավոր երկրպագուներ: Այն բացեց դռներ Եվրոպական մրցաշարերի համար, և 2023 թվականին՝ 50-ամյակին, կազմակերպվեցին հիշատակի միջոցառումներ: «Արարատ»-ը մնում է հայկական ֆուտբոլի խորհրդանիշ:

—

### Русская версия

**Победа «Арарата» над «Динамо»: Финал Кубка СССР 1973 года**

10 октября 1973 года на Центральном стадионе в Москве (ныне «Лужники») состоялся финал 32-го розыгрыша Кубка СССР по футболу между ереванским «Араратом» и киевским «Динамо». Матч, длившийся 120 минут (90 основного времени и 30 дополнительного), завершился победой «Арарата» со счетом 2:1 в дополнительное время, впервые в истории сделав ереванский клуб обладателем Кубка СССР. Судья Павел Казаков (СССР) начал игру в 14:00 при температуре +10°C и облачной погоде, с 60 тысячами зрителей. Под руководством главного тренера Никиты Симоняна «Арарат» продемонстрировал блестящую игру, что стало одним из самых значимых событий армянского спорта, особенно учитывая, что в том же году клуб завоевал звание чемпиона СССР («золотой дубль»).

**Предыстория** 
«Арарат» и «Динамо» встречались в финале Кубка СССР и в 1954 году, когда «Динамо» победило 2:1 благодаря голам Виктора Терентьева и Михаила Комана. В 1973 году «Арарат», основанный в 1944 году, впервые стал чемпионом СССР, что стало стимулом для успеха в кубке. «Динамо», возглавляемое Александром Севидовым, имело сильный состав с такими игроками, как Олег Блохин, Владимир Мунтян и Леонид Буряк.

**Ход матча** 
Матч начался с напряженного момента: на 10-й минуте защитники «Арарата» начали рискованную перепасовку у своей штрафной, и нападающий «Динамо» Олег Блохин вышел один на один с вратарем «Арарата» Алей Абрамяном. Абрамян в прыжке ликвидировал опасность. В первом тайме киевляне захватили территориальное преимущество, создавая давление на ворота «Арарата».

Во втором тайме «Динамо» продолжало натиск, и на 61-й минуте воспользовалось ошибкой защитников «Арарата». Виктор Колотов перехватил мяч и отдал его Леониду Буряку. Норайр Месропян сбил Буряка сзади, и судья назначил пенальти, который реализовал Колотов (1:0). Гол деморализовал «Динамо», и на 87-й и 88-й минутах Буряк и Блохин были заменены на Валерия Зуева и Виктора Кондратова. На 89-й минуте «Арарат» сравнял счет: вратарь «Динамо» Валерий Самохин отразил два удара подряд Аркадия Андриасяна и Николая Казаряна, но третий удар Льва Иштояна прошел в сетку.

В дополнительное время «Арарат» получил психологическое преимущество. На 103-й минуте Левон Иштоян, окруженный двумя защитниками, развернулся и пробил, мяч, задев Зуева, влетел в ворота «Динамо». «Арарат» стал первым обладателем Кубка СССР. Голы: Колотов (61′, пенальти), Иштоян (103′). Состав «Арарата»: Алёша Абрамян, Санасар Геворкян, Армен Саркисян, Александр Коваленко, Норайр Месропян, Аркадий Андриасян, Сергей Бондаренко (73′ — Сергей Погосов), Левон Иштоян, Эдуард Маркаров (73′ — Николай Казарян), Оганес Заназанян, Назар Петросян. Состав «Динамо»: Валерий Самохин, Александр Дамин, Виктор Матвиенко, Михаил Фоменко, Стефан Решко, Владимир Трошкин, Владимир Мунтян, Леонид Буряк (87′ — Валерий Зуев), Виктор Колотов, Владимир Веремеев, Олег Блохин (88′ — Виктор Кондратов).

**Значение для армянского футбола** 
Победа «Арарата» стала символом подъема армянского спорта в СССР, вдохновив тысячи болельщиков. Она открыла путь к европейским турнирам, а в 2023 году, к 50-летию, были проведены памятные мероприятия. «Арарат» остается символом армянского футбола.

—

### English Version

**”Ararat”’s Final Victory over “Dynamo”: The 1973 USSR Cup**

On October 10, 1973, the final of the 32nd USSR Football Cup took place at Moscow’s Luzhniki Stadium (formerly Central Stadium), featuring Yerevan’s “Ararat” against Kyiv’s “Dynamo.” The match, lasting 120 minutes (90 minutes of regular time and 30 minutes of extra time), ended with a 2:1 victory for “Ararat” in extra time, marking the first time the Yerevan club claimed the USSR Cup. Referee Pavel Kazakov (USSR) started the game at 2:00 PM under conditions of +10°C and cloudy weather, with approximately 60,000 spectators. Under head coach Nikita Simonyan, “Ararat” delivered an outstanding performance, achieving a “golden double” by also winning the USSR Championship in 1973.

**Background** 
“Ararat” and “Dynamo” had previously met in the 1954 USSR Cup final, where “Dynamo” won 2:1 thanks to goals by Viktor Terentyev and Mikhail Koman. In 1973, “Ararat,” founded in 1944, became USSR champions for the first time, boosting their success in the Cup. “Dynamo,” led by Alexander Sevidov, featured a strong lineup with Oleg Blokhin, Vladimir Muntyan, and Leonid Buryak.

**Match Course** 
The match began with a tense moment: in the 10th minute, “Ararat”’s defenders attempted a risky pass near their penalty area, allowing “Dynamo”’s Oleg Blokhin to break through one-on-one with goalkeeper Alyosha Abramyan. Abramyan thwarted the danger with a dive. In the first half, “Dynamo” dominated territorially, pressuring “Ararat”’s goal.

In the second half, “Dynamo” maintained their offensive, and on the 61st minute, they capitalized on a defensive error by “Ararat.” Viktor Kolotov intercepted the ball and passed it to Leonid Buryak. Norair Mesropyan fouled Buryak from behind, leading to a penalty, which Kolotov converted (1:0). The goal disrupted “Dynamo”’s rhythm, and on the 87th and 88th minutes, Buryak and Blokhin were substituted with Valery Zuev and Viktor Kondratov. On the 89th minute, “Ararat” equalized: “Dynamo”’s goalkeeper Valery Samokhin saved two consecutive shots by Arkady Andriasyan and Nikolai Kazaryan, but Levon Ishtoyan’s third shot found the net.

In extra time, “Ararat” gained a psychological edge. On the 103rd minute, Levon Ishtoyan, surrounded by two defenders, turned and shot, the ball deflecting off Zuev into “Dynamo”’s goal. “Ararat” became the first USSR Cup winner. Goals: Kolotov (61′, penalty), Ishtoyan (103′). “Ararat” lineup: Alyosha Abramyan, Sanasar Gevorkyan, Armen Sarkisyan, Alexander Kovalenko, Norair Mesropyan, Arkady Andriasyan, Sergey Bondarenko (73′ — Sergey Pogosov), Levon Ishtoyan, Eduard Markarov (73′ — Nikolai Kazaryan), Oganes Zanazanyan, Nazar Petrosyan. “Dynamo” lineup: Valery Samokhin, Alexander Damin, Viktor Matvienko, Mikhail Fomenko, Stefan Reshko, Vladimir Troshkin, Vladimir Muntyan, Leonid Buryak (87′ — Valery Zuev), Viktor Kolotov, Vladimir Veremeyev, Oleg Blokhin (88′ — Viktor Kondratov).

**Significance for Armenian Football** 
“Ararat”’s victory symbolized a rise in Armenian sports within the USSR, inspiring thousands of fans. It opened doors to European competitions, and in 2023, on the 50th anniversary, commemorative events were held. “Ararat” remains an icon of Armenian football.

—

Արսեն Ավետիսյանը ծնվել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող, Հայաստանի 1994 թվականի լավագույն ֆուտբոլիստ։

1994-1995 թվականների Հայաստանի առաջնությունում խփել է 39 գնդակ՝ դառնալով ոսկե խաղակոշիկի հավակնորդ, սակայն չի ստացել մրցանակը, քանի որ մրցանակի հանձնման արարողակարգը ընդհատվել էր 1991 թվականին և վերսկսվել միայն 1996-1997 թվականների առաջնությունում։ Ավետիսյանի խաղը առանձնանում էր գոլ խփելու բացառիկ կարողությամբ, ինչը նրան դարձրեց հայկական ֆուտբոլի նշանավոր դեմքերից մեկը։ Նրա 39 գոլը մեկ մրցաշրջանում մնում է հայկական ֆուտբոլի պատմության կարևոր ռեկորդներից մեկը, և նրա ներդրումը Հայաստանի ֆուտբոլի զարգացման գործում անգնահատելի է։ Ավետիսյանի կարիերան ոգեշնչում է երիտասարդ ֆուտբոլիստների համար, և նրա անունը մնում է հայկական սպորտի պատմության մեջ։

### Русский
Рекордсмен армянского футбола 

Арсен Аветисян родился 8 октября 1973 года в Ереване, Армянская ССР, СССР. Армянский футболист, нападающий, лучший футболист Армении 1994 года. В сезоне 1994–1995 годов чемпионата Армении забил 39 голов, став претендентом на «Золотую бутсу», но не получил награду, так как церемония вручения была приостановлена в 1991 году и возобновилась только в сезоне 1996–1997 годов. Игра Аветисяна отличалась исключительной способностью забивать голы, что сделало его одной из знаковых фигур армянского футбола. Его 39 голов за сезон остаются одним из значимых рекордов в истории армянского футбола, а вклад в развитие армянского спорта неоценим. Карьера Аветисяна вдохновляет молодых футболистов, и его имя остаётся в истории армянского спорта.

### English
Record Holder of Armenian Football 

Arsen Avetisyan was born on October 8, 1973, in Yerevan, Armenian SSR, USSR. An Armenian footballer, forward, and the best footballer in Armenia in 1994. During the 1994–1995 Armenian Premier League season, he scored 39 goals, becoming a contender for the Golden Boot, but did not receive it as the award ceremony was suspended in 1991 and resumed only in the 1996–1997 season. Avetisyan’s game was distinguished by his exceptional goal-scoring ability, making him one of the prominent figures in Armenian football. His 39 goals in a single season remain one of the significant records in Armenian football history, and his contribution to the development of Armenian sports is invaluable. Avetisyan’s career continues to inspire young footballers, and his name endures in the history of Armenian sports.

1986 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Լոնդոնում կայացավ շախմատի աշխարհի չեմպիոնի վերամրցաշարի 16-րդ խաղը Անատոլի Կարպովի և Գարրի Կասպարովի միջև, որտեղ Կասպարովը հաղթանակ տարավ և պահպանեց իր տիտուլը՝ դառնալով 22 տարեկանում աշխարհի ամենաերիտասարդ չեմպիոնը:

Այս հանդիպումը 1985 թվականի վերջին վերսկսված վերամրցաշարի մաս էր կազմում, որը տևեց մոտ 5 ամիս՝ 24 խաղով: Կասպարովը հաղթեց 12,5-11,5 հաշվով (+4, −3, =17), ինչը նշանակեց Կարպովի 10 տարվա չեմպիոնության ավարտը:Վերամրցաշարը սկսվեց 1986 թվականի հուլիսի 28-ին Լոնդոնում, որտեղ 24 խաղից հաղթողը պետք է հասներ 12,5 միավոր: Կասպարովը, որպես պաշտպանող չեմպիոն, հաղթեց 8-րդ խաղում, իսկ Կարպովը հաջորդեց հաղթանակներով 17-19 խաղերում: 16-րդ խաղում Կասպարովը խաղաց Սիցիլիայի պաշտպանությամբ (Paulsen Variation) և հասավ դիրքի, որտեղ Կարպովի արքայությունը պարտվեց: Այս հաղթանակը հաստատեց Կասպարովի գերակայությունը, որը շարունակվեց մինչև 2000 թվականը:Կասպարովը, ծնված 1963 թվականին Բաքվում, հայտնի էր իր ագրեսիվ ոճով և հոգեբանական ճնշմամբ: Կարպովը, 1951 թվականին ծնված, 1975-1985 թվականներին չեմպիոն էր: Վերամրցաշարը քաղաքական նրբերանգներ ուներ՝ Կասպարովը ներկայացնելով «նոր Ռուսաստանը», իսկ Կարպովը՝ «հինը»: Այն ցույց տվեց շախմատի հոգեբանական խորությունը, որտեղ Կասպարովի պատրաստությունը հաղթեց Կարպովի փորձին:

Русский

Гарри Каспаров сохраняет титул чемпиона мира в матче с Анатолием Карповым

6 октября 1986 года в Лондоне состоялась 16-я партия реванш-матча на звание чемпиона мира по шахматам между Анатолием Карповым и Гарри Каспаровым, в которой Каспаров одержал победу и сохранил свой титул, став самым молодым чемпионом мира в возрасте 23 лет. Этот матч, возобновленный после прерванного в 1985 году, длился около 5 месяцев и включал 24 партии. Каспаров выиграл со счетом 12,5–11,5 (+4, −3, =17), завершив 10-летнее правление Карпова.Матч начался 28 июля 1986 года в Лондоне, где победитель должен был набрать 12,5 очков из 24 партий. Каспаров, как действующий чемпион, взял лидерство в 8-й партии, а Карпов ответил победами в 17–19 партиях. В 16-й партии Каспаров применил сицилианскую защиту (вариант Паульсена) и достиг позиции, где король Карпова пал. Эта победа подтвердила доминирование Каспарова, которое продолжалось до 2000 года.Каспаров, родившийся в 1963 году в Баку, был известен агрессивным стилем и психологическим давлением. Карпов, родившийся в 1951 году, был чемпионом с 1975 по 1985 год. Матч имел политический подтекст: Каспаров представлял «новую Россию», Карпов — «старую». Он продемонстрировал психологическую глубину шахмат, где подготовка Каспарова превзошла опыт Карпова.

Английский

Garry Kasparov Retains World Championship Title Against Anatoly Karpov

On October 6, 1986, in London, the 16th game of the World Chess Championship rematch between Anatoly Karpov and Garry Kasparov took place, where Kasparov secured victory and retained his title, becoming the youngest world champion at age 23. This rematch, resumed after the aborted 1985 match, lasted about 5 months and consisted of 24 games. Kasparov won with a score of 12.5–11.5 (+4, −3, =17), ending Karpov’s 10-year reign.The match began on July 28, 1986, in London, with the winner needing 12.5 points from 24 games. Kasparov, the defending champion, took the lead in game 8, while Karpov responded with wins in games 17–19. In game 16, Kasparov employed the Sicilian Defense (Paulsen Variation) and reached a position where Karpov’s king fell. This victory solidified Kasparov’s dominance, which lasted until 2000.Kasparov, born in 1963 in Baku, was known for his aggressive style and psychological pressure. Karpov, born in 1951, was champion from 1975 to 1985. The match carried political undertones: Kasparov represented the “new Russia,” Karpov the “old.” It showcased the psychological depth of chess, where Kasparov’s preparation triumphed over Karpov’s experience.