1779 թվականին Եկատերինա Մեծի հրամանով հայերի Ղրիմից Դոն վերաբնակեցման մասին հիշեցումն է  Բարաքյանի մակագրությամբ սալաքարը  Երևանի պատմության թանգարանում։

Վ. Սիդորովի «Հին Ռոստովի և Դոնի Նախիջևանի հանրագիտարանում» կարող եք ծանոթանալ այն մարդու մասին, ով կառուցել է Նախիջևանում առաջին քաղաքային խմելու աղբյուրը։  Դա ոմն Նիկողոս Բարաքյանն էր։  Նախիջեւանի հարավարեւելյան ծայրամասում բազմաթիվ աղբյուրներ կային։  Նրանք հոսել են Դոնի և Կիզիտերինովսկայա ձորը։  Այս ջուրը հավաքելու համար Բարաքյանը կառուցել է մինչև կես մետր բարձրություն և մեկ մետր լայնություն թունել։  Թունելը քարով շարեց և վերջում նստեցնող բաք պատրաստեց։  Ջուրը մատակարարվում էր մի քանի խողովակներով։  Աղբյուրի մոտ տեղադրեց մի քար, որի վրա հայերեն հուզիչ արձանագրություն է փորագրված՝ «Այս աղբյուրը, որի ջուրը հոսում է Հորդանանի պես, հուշարձան է Բարաքյան Նիկողոսի դստեր և որդիների՝ Ջուղար,

Ստեփանոսն ու Մանուելան, որ այժմ դարձել է Նախիջեւանի նորակառույց քաղաքի առաջին աղբյուրը, 1785, հունիսի 15»։
Գաղտնիք չէ, որ հայերի վերաբնակեցումը Ղրիմից Դոն դժվար էր.  Բարաքյանը կորցրել է նաև իր երեխաներին.  Նա որոշել է հավերժացնել նրանց հիշատակը՝ հիմնելով խմելու ջրի առաջին աղբյուրը

Նախիջևանում։ Որպեսզի քաղաքաբնակները, երբ աղբյուրից ջուր են վերցնում, բարի խոսքով հիշեն նրա երեխաներին։  Իսկ ջուրն այն ժամանակ շատ էին գնահատում:

Նախիջեւանի ջրամատակարարման գալուստով Բարաքյան աղբյուրը կորցրեց իր նշանակությունը քաղաքի համար։  20-րդ դարի 20-ական թվականներին այն հայտնվել է Red Aksai գործարանի տարածքում։  Ջուրը գործարանի աշխատողների կողմից օգտագործվել է տեխնիկական կարիքների համար։  Իսկ Բարաքյանի մակագրությամբ սալաքարը հայտնվել է Երևանի պատմության թանգարանում։

напоминанием о переселении армян из Крыма на Дон по приказу Екатерины Великой в 1779 году является плита с надписью Баракяна оказалась в Музее истории в Ереване.

В «Энциклопедии старого Ростова и Нахичевани-на-Дону» В. Сидорова вы можете узнать о человеке, обустроившем первый в Нахичевани городской питьевой источник. Это был некий Никогос Баракян. На юго-восточной окраине Нахичевани было немало родников. Они стекали в Дон и Кизитериновскую балку. Чтобы собрать эту воду, Баракян проложил тоннель высотой до полуметра и шириной в метр. Облицевал тоннель камнем, а в конце сделал отстойник. Наружу вода подавалась по нескольким трубам. Возле источника был установлен камень, на котором была выбита на армянском языке трогательная надпись: «Этот родник, вода которого течет, как Иордан, − памятник дочери и сыновьям Баракяна Никогоса: Джугары,

Cтепaноса и Мануэлы, − ныне ставший первым родником новостроящегося города Нахичевана, 1785 года 15 июня месяца».

Не секрет, что переселение армян из Крыма на Дон было трудным, немало людей погибло в дороге. Потерял своих детей и Баракян. Он решил увековечить их память, обустроив первый источник питьевой воды в

Нахичевани. Чтобы, когда горожане брали воду из источника, вспоминали и его детей добрым словом. А вода тогда ценилась очень высоко!

С появлением водопровода в Нахичевани источник Баракяна потерял значение для города. В 20-х годах XX столетия он оказался на территории завода «Красный Аксай». Воду использовали заводчане для технических нужд. А плита с надписью Баракяна оказалась в Музее истории в Ереване.

A reminder of the resettlement of Armenians from Crimea to the Don by order of Catherine the Great in 1779, a slab with Barakyan’s inscription ended up in the History Museum in Yerevan.

In V. Sidorov’s “Encyclopedia of Old Rostov and Nakhichevan-on-Don” you can learn about the man who built the first city drinking spring in Nakhichevan.  It was a certain Nikoghos Barakyan.  There were many springs on the southeastern outskirts of Nakhichevan.  They flowed into the Don and Kiziterinovskaya gully.  To collect this water, Barakyan built a tunnel up to half a meter high and a meter wide.  I lined the tunnel with stone and made a sump at the end.  Water was supplied outside through several pipes.  A stone was installed near the source, on which a touching inscription was carved in Armenian: “This spring, whose water flows like the Jordan, is a monument to the daughter and sons of Barakyan Nikogos: Dzhugars,

Stepanos and Manuela, which has now become the first spring of the newly built city of Nakhichevan, 1785, June 15.”


It is no secret that the resettlement of Armenians from Crimea to the Don was difficult; many people died on the road.  Barakyan also lost his children.  He decided to perpetuate their memory by establishing the first source of drinking water in

Nakhchivan.  So that when the townspeople take water from the source, they remember its children with a kind word.  And water was highly valued back then!

With the advent of the water supply system in Nakhichevan, the Barakyan source lost its significance for the city.  In the 20s of the 20th century, it ended up on the territory of the Red Aksai plant.  The water was used by factory workers for technical needs.  And the slab with Barakyan’s inscription ended up in the History Museum in Yerevan.

Ե՛վ Վրացական, ե՛ւ Աբխազական կողմից բազմաթիվ հայեր կռվեցին ու զոհվեցին, ամեն մեկն իր տունը պաշտպանեց.

1993 թվականի հուլիսի 23 – Բաղրամյանի անվան հայկական գումարտակը հայտնի դարձավ գրեթե անառիկ բարձրության վրա գրոհով`

Ցուգուրովկա լեռան վրա, ամրացված ժամանակակից պատերազմի բոլոր կանոններով;  նրա լանջերը բառացիորեն լցված էին ականներով։  Հայկական գումարտակի երրորդ վաշտի հրամանատար Գալուստ Տրապիզոնյանն այս մարտում կորցրեց ոտքը, բայց մինչև վերջ պատգարակի վրա պառկած շարունակեց ղեկավարել մարտը։  Ցուգուրովկայի ճակատամարտը օգնեց աբխազներին վերջնականապես վերահսկողություն հաստատել առանցքային բարձրության՝ Ախբյուկ լեռան վրա, և ի վերջո հաղթանակ տանել Վրաստանի նկատմամբ:

И с Грузинской стороны и с Абхазской стороны сражались и погибли много Армян,Каждый зощищал свой дом

23 июля 1993 года- Армянский батальон имени Баграмяна  прославился штурмом почти неприступной высоты — горы Цугуровка, укрепленной по всем правилам современной войны; её склоны были буквально нашпигованы минами. Галуст Трапизонян — командир третьей роты Армянского батальона — потерял в этом сражении ногу, но до конца, лежа на носилках, продолжал руководить боем. Битва за Цугуровку помогла абхазам окончательно утвердить контроль над ключевой высотой — горой Ахбюк и в итоге  добиться победы над Грузией.

Both from the Georgian side and from the Abkhaz side many Armenians fought and died, each defending his home.

July 23, 1993 – The Armenian battalion named after Bagramyan became famous for its assault on an almost impregnable height – Mount Tsugurovka, fortified according to all the rules of modern warfare;  its slopes were literally filled with mines.  Galust Trapizonyan, the commander of the third company of the Armenian battalion, lost his leg in this battle, but until the end, lying on a stretcher, he continued to lead the battle.  The Battle of Tsugurovka helped the Abkhazians finally assert control over the key height – Mount Akhbyuk – and ultimately achieve victory over Georgia.

1993 թվականի հուլիսի 23 – Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակը, հաղթահարելով թվով և ռազմական տեխնիկայով գերազանցող հակառակորդի դիմադրությունը, գրավում է Ակնան։

Գործողության արդյունքում, որի հրամանատարներն էին Մոնթե Մելքոնյանը, Մովսես Հակոբյանը և Վիտալի Բալասանյանը, մեր կողմը որպես ավար  ստացավ զգալի քանակությամբ զինտեխնիկա և զինամթերք, որը թողել էր ադրբեջանական բանակը նահանջի ժամանակ և վերացվեց սպառնալիքը Ստեփանակերտի, Ասկերանի և հարակից գյուղերի գնդակոծություններըի։
Հակառակորդին հասցվելց մեծ ռազմական և բարոյական հարված.  Ռազմաբազայի վնասազերծմամբ կաթվածահար  եղան Արցախի Հանրապետության արևելյան և հարավային սահմանների երկայնքով ադրբեջանական կենտրոնացված խմբավորումների գործողություններն ու նյութատեխնիկական աջակցությունը։  Հուլիսի 23-ին Ադրբեջանի ղեկավարությունը դիմել է Արցախի Հանրապետության իշխանություններին՝ հրադադարի խնդրանքով։  Արդյունքում փոխադարձ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հուլիսի 25-ի ժամը 12:00-ից հուլիսի 28-ը հրադադարի մասին։  Սակայն հենց հաջորդ օրը Ադրբեջանը հրաժարվեց կատարել իր պարտավորությունները։

23 июля 1993 года — армия обороны Республики Арцах, преодолев сопротивление превосходящего по численности и военной технике противника, занимает Акна.
В результате операции, командирами которой был Монте Мелконян, Мовсес Акопян и Виталий Баласанян, нашей стороне в качестве трофеев досталось значительное количество военной техники и боеприпасов, которые были оставлены азербайджанской армией при отступлении, а также была устранена угроза обстрелов Степанакерта, Аскерана и близлежащих сел.
Противнику был нанесен военный и моральный удар. С нейтрализацией военной базы были парализованы операции и тыловое обеспечение азербайджанских централизованных группировок вдоль восточных и южных границ Республики Арцах. 23 июля руководство Азербайджана обратилось к властям Республики Арцах с просьбой о прекращении огня. В результате была достигнута обоюдная договоренность о прекращении огня с 12:00 25 июля до 28 июля. Однако уже на следующий день Азербайджан отказался от выполнения своих обязательств.

July 23, 1993 – the Defense Army of the Republic of Artsakh, overcoming the resistance of an enemy superior in numbers and military equipment, occupies Akna.
As a result of the operation, the commanders of which were Monte Melkonyan, Movses Hakobyan and Vitaly Balasanyan, our side received as trophies a significant amount of military equipment and ammunition that was left behind by the Azerbaijani army during the retreat, and the threat of shelling of Stepanakert, Askeran and nearby villages was eliminated.
The enemy was dealt a military and moral blow.  With the neutralization of the military base, the operations and logistical support of Azerbaijani centralized groups along the eastern and southern borders of the Republic of Artsakh were paralyzed.  On July 23, the leadership of Azerbaijan appealed to the authorities of the Republic of Artsakh with a request for a ceasefire.  As a result, a mutual agreement was reached on a ceasefire from 12:00 on July 25 to July 28.  However, the very next day Azerbaijan refused to fulfill its obligations.